Η φωτογραφία λήφθηκε κατά τη δεκαετία του 1950, όταν οι εργασίες του μεταλλείου Κοκκινοπεζούλας ήταν αποκλειστικά υπόγειες. Μετά την εξόρυξη του μεταλλεύματος, αυτό τοποθετούνταν στα βαγόνια, τα οποία, στα πρώτα χρόνια, σπρώχνονταν από εργάτες και, μετέπειτα, με τη βοήθεια τραίνου. Κατόπιν το μετάλλευμα και το στείρο πέτρωμα προωθούνταν στις αβάτζιες (ειδικά διαμορφωμένους χώρους για το μετάλλευμα) και στην γύρω περιοχή, αντίστοιχα, με φορτηγά. Στη συνέχεια, το χρήσιμο μετάλλευμα μεταφερόταν στο εργοστάσιο εμπλουτισμού είτε στο Βασιλικό είτε αργότερα στο Μιτσερό για τον φυσικό διαχωρισμό του. Aπο το 1959 και έπειτα οι εργασίες συνεχίστηκαν υπέργεια, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την διαμόφωση του τοπίου σε έναν βαθμιδωτό κρατήρα, δηλαδή όπως είναι σήμερα. Τα χρόνια της υπόγειας δραστηριότητας του μεταλλείου ήταν τα χρόνια κατά τα οποία οι εργάτες προσβάλλονταν περισσότερο από την πνευμοκονίαση, νόσο κατά την οποία ο σίλικας, η θανατηφόρα ουσία που υπήρχε στη σκόνη που παραγόταν απο εκρήξεις στα πετρώματα, εισπνεόταν απο τους μεταλλωρύχους στις υπόγειες, κλειστές στοές. Τα μέτρα προστασίας ήταν σχεδόν ανύπαρκτα, ενώ, αντίθετα η εταιρεία προσέφερε περισσότερα χρήματα όταν οι εργάτες γέμιζαν περισσότερα βαγόνια και δούλευαν ασταμάτητα, γεγονός το οποίο ήταν μεν δελεαστικό αλλά ανθυγιεινό. Συγκεκριμένα, μετά την έκρηξη στο πέτρωμα, οι μεταλλωρύχοι ενδεικνυόταν να περιμένουν για να εξαφανιστεί η σκόνη και έπειτα να μπούν στην γαλαρία και να μαζέψουν το πέτρωμα. Ωστόσο, εκείνοι δεν περιμέναν αφού όσο πιο πολλά βαγόνια εξέλθουν, τόσο περισσότερο ημερομίσθιο θα λάμβαναν, καθώς ο σίλικας κατέστρεφε αργά τους πνεύμονές τους. Σύνηθες φαινόμενο ήταν όταν οι εργάτες εξέρχονταν του μεταλλείου και οι ίδιοι ήταν καλυμμένοι απο μαύρη σκόνη, απο την οποία μόνο τα μάτια τους και τα δόντια τους διακρίνονταν.

Collection


Ο ανελκυστήρας αποτελούνταν από δυο κουβούκλια και έδινε πρόσβαση στις υπόγειες γαλαρίες του μεταλλείου, μεταφέροντας προσωπικό, υλικά και μετάλλευμα. Διακρίνονται οι ράγες πάνω στις οποίες τα βαγόνια με το υλικό προωθούνταν στις αβάτζιες (ειδικά διαμορφωμένους χώρους για το μετάλλευμα) και στη συνέχεια, το μετάλλευμα και το στείρο πέτρωμα φορτώνονταν στα φορτηγά. Το μετάλλευμα μεταφερόταν στο εργοστάσιο εμπλουτισμού στο Μιτσερό για τον φυσικό διαχωρισμό του και το στείρο πέτρωμα μεταφερόταν στην περιφέρεια του μεταλλείου για απόρριψη, όπου σήμερα διαφαίνονται μεγάλοι σωροί απορριμμάτων. Το φρεάτιο του ανελκυστήρα έχει μήκος περίπου 130 μ. και 6 μ. διάμετρο και ο χειρισμός του γινόταν από το δωμάτιο ελέγχου και επικοινωνίας. Το μεταλλείο Κοκκινόγιας λειτούργησε καθ'όλη την δεκαετία του 1970 και, όπως και το μεταλλείο Κοκκινοπεζούλας, ανήκε στην Ελληνική Μεταλλευτική Εταιρεία (ΕΜΕ). Στο μεταλλείο Κοκκινόγιας ανευρέθηκαν και αρχαίες γαλαρίες που χρονολογούνται στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού.

Collection


Τα φορτηγά ελαφρού τύπου μετέφεραν το στείρο πέτρωμα για απόρριψη στην περιφέρεια του μεταλλείου. Στην φωτογραφία διακρίνονται οι οδηγοί των φορτηγών και ο εκσκαφέας που φόρτωνε το πέτρωμα και το μετάλλευμα στα φορτηγά.

Collection


Το μετάλλευμα αποσπούνταν μέσω εκρήξεων με δυναμίτες και κατόπιν οι εκσκαφείς φόρτωναν τόσο το μετάλλευμα όσο και τα στείρο πέτρωμα στα φορτηγά για την μεταφορά τους. Το μετάλλευμα προωθούνταν στο εργοστάσιο εμπλουτισμού στο Μιτσερό για τον φυσικό διαχωρισμό των ορυκτών ενώ τα άχρηστα υλικά μεταφέρονταν στην περιφέρεια του μεταλλείου.

Collection


Το μεταλλείο Κοκκινοπεζούλας έλαβε το όνομά του απο το τοπωνύμιο της περιοχής και λειτουργούσε υπό την εποπτεία της Ελληνικής Μεταλλευτικής Εταιρείας (ΕΜΕ). Οι εργασίες εξόρυξης άρχισαν στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ενώ το μεταλλείο διέκοψε την λειτουργία του το 1969. Αρχικά, η εξόρυξη του μεταλλεύματος γινόταν στις υπόγειες γαλαρίες, ωστόσο, απο το 1959 και έπειτα οι εργασίες συνεχίστηκαν υπέργεια, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την διαμόφωση του τοπίου όπως φαίνεται στη φωτογραφία. Το κατεξοχήν μετάλλευμα εξόρυξης ήταν ο σιδηροπυρίτης, ενώ, σε μικρότερες ποσότητες, απαντούσε και ο χαλκοπυρίτης. Το μεταλλείο αποτελούσε χώρο εργασίας για αρκετό πληθυσμό όχι μόνο απο τα γειτνιάζοντα χωριά όπως το Μιτσερό αλλά και απο ολόκληρη την Κύπρο. Ο λόγος τερματισμού των εργασιών του μεταλλείου, περίπου δυο δεκαετίες αργότερα, ήταν διπλός. Αφενός οφειλόταν στο γεγονός ότι ο κρατήρας όπου γινόταν η εξόρυξη του μεταλλεύματος κατέληξε να ήταν πολύ μικρός και η συνέχιση της λειτουργίας των μηχανημάτων εντός αυτού να μην ήταν εφικτή και, αφετέρου, η μείωση της τιμής των δυο μεταλλευμάτων που εξορύσσονταν στο συγκεκριμένο μεταλλείο. Όπως ήταν αναμενόμενο, οι συνθήκες εργασίας ήταν επικίνδυνες για την υγεία των εργαζομένων αφού η εισπνοή του σίλικα, του επικίνδυνου υλικού που περιεχόταν στην σκόνη που προκαλούνταν απο την έκρηξη στις υπόγειες γαλαρίες, προκαλούσε την νόσο της πνευμοκονίασης (σιλίκοσης) απο την οποία έχασε την ζωή του μεγάλος αριθμός ανθρώπων. Η συγκεκριμένη ασθένεια ήταν άγνωστη την τότε εποχή και η ανακάλυψή της επήλθε αρκετά χρόνια αργότερα, ενώ, οι άνθρωποι πίστευαν ότι προσβάλλονταν απο φυματίωση, η οποία βρισκόταν σε έξαρση τα χρόνια εκείνα. Μετά από εξετάσεις που έγιναν σε συγκεκριμένο μεταλλωρύχο, ο οποίος στάλθηκε σε εργαστήριο στην Τσεχία αποδείκτηκε ότι εκείνο που προκαλούσε την ασθένεια ήταν ο σίλικας, τον οποίον εισέπνεαν κατά τις εκρήξεις. Σήμερα στον κρατήρα του μεταλλείου μαζεύεται το νερό της βροχής, το οποίο παίρνει κόκκινο χρώμα, γι'αυτό και ονομάζεται Κόκκινη λίμνη, λόγω των χημικών ενώσεων από την ύπαρξη των εναπομείναντων μεταλλευμάτων στην επιφάνεια. Ως εκ τούτου στη συγκεκριμένη θέση μέχρι σήμερα δεν υπάρχει οποιαδήποτε μορφή ζωής. Σημαντικής ιστορικής σημασίας αποτελεί το γεγονός ότι κατά την διάρκεια του Απελευθερωτικού Αγώνα η ΕΟΚΑ προμηθευόταν τα εκρηκτικά για κατασκευή βομβών απο το μεταλλείο της Κοκκινοπεζούλας. Συγκεκριμένα, οι φαλιαδώροι έκρυβαν τους δυναμίτες σε ειδικά διαμορφωμένες κρύπτες στα βαγόνια, οι οποίοι προωθούνταν και έφταναν τελικά στην οργάνωση. Σημειωτέον ότι υπήρχαν εντολές από τον ίδιο τον αρχηγό της ΕΟΚΑ, Γεώργιο Γρίβα, να μην προκαλούνται διενέξεις και φιλονικίες για να μην υπάρχει έντονη παρουσία Αγγλικού στρατού στο μεταλλείο ώστε η προμήθευση των εκρηκτικών στους αγωνιστές να γίνεται ανεμπόδιστα.

Collection


Σκηνή απο τη λειτουργία του μεταλλείου της Κοκκινόγιας, όπως μεταφέρεται το μετάλλευμα με τα νέα μηχανήματα στο σίλο, από το οποίο τα φορτηγά το φόρτωναν για το πλυντήριο επεξεργασίας μεταλλευμάτων.

Collection


Το πρώτο σιλό ''αβάτζιες'', κοντά στο μεταλλείο Κοκκινοπεζούλας. Εδώ τοποθετούσαν το μετάλλευμα που προερχόταν από τις γαλαρίες της Κοκκινοπεζούλας. Μετά, το φόρτωναν σε φορτηγά και το μετέφεραν στο πλυντήριο επεξεργασίας μεταλλευμάτων στην περιοχή Κουφόροτσος, κοντα στην Αχερά.

Collection