Cyprus (island)
Κύπρος
Tríkomo
Τρίκωμο
Ammóchostos
Η είσοδος στο χωριό από την λεωφόρο Αμμοχώστου-Τρικώμου. Προ 1974, εκεί βρισκόταν ο σύλλογος 'Νέος Αιών', ο οποίος ιδρύθηκε το 1900. Οι δρόμοι που διαφαίνονται στην φωτογραφία οδηγούν σε διαφορετικά σημεία. Ο αριστερόστροφος δρόμος οδηγούσε στη Λευκωσία μέσω της κοινότητας Λευκονοίκου, ο κεντρικός δρόμος οδηγούσε στην αγορά του χωριού και στο κάστρο της Καντάρας και ο δεξιόστροφος δρόμος οδηγούσε στο Ριζοκάρπασο και το Μοναστήρι του Αποστόλου Ανδρέα. Στην πλατεία στην είσοδο του χωριού υπάρχει μικρή, μονόχωρη Βυζαντινή εκκλησία αφιερωμένη στον Άγιο Ιάκωβο Αδελφόθεο, προστάτη του χωριού, όπου κάθε χρόνο, στις 23 Οκτωβρίου, πριν το 1974, λάμβανε χώρα πανήγυρις προς τη μνήμη του. Ο ναός ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο του συνεπτυγμένου σταυροειδούς εγγεγραμμένου με τρούλλο με Φράγκικες επιδράσεις και κτισμένη με πελεκητούς λίθους. Η ανέγερσή του ανάγεται στα τέλη του 14ου αιώνα, ενώ, κατά την Τουρκοκρατία διακοσμήθηκε με πινάκια από πορσελάνη. Στο μικρό εικονοστάσιο του ναού φυλάσσονταν, μέχρι το 1974, δυο εικόνες του 17ου αιώνα-έργα του ζωγράφου Μελετίου του Κρητός. Η μια εικόνα απεικονίζει τον Χριστό και η άλλη την Παναγία. Οι εικόνες κλάπηκαν μετά την Τουρκική εισβολή και εντοπίστηκαν στην Ελβετία, ενώ, μετά από επίπονες προσπάθειες επετεύχθη ο επαναπατρισμός τους.
Entrance to the Trikomo village from Ammochostos town. There is a small Byzantine church dedicated to the Saint James, the Just, patron of the village and every year a festival used to take place before the Turkish invasion.
Κοινότητα Τρικώμου
Trikomo Community
Library of Cyprus University of Technology
Digital Heritage Research Lab Cyprus University of Technology
CC BY-NC-SA 4.0
IMAGE
guerrilla warfare
EOKA
Léfka
Λεύκα
ΕΟΚΑ
Η Λεύκα αριθμούσε οκτώ αντάρτες της ΕΟΚΑ, οι οποίοι δρούσαν στα βουνά κατά των Άγγλων, αλλά και τριάντα άτομα βρίσκονταν στα κρατητήρια.
Eight people from Lefka participated in EOKA as guerrillas against English army and thirty people locked-up in prison.
Ουρανία Οικονόμου Γαβριηλίδου
Ourania Economou Gavrielidou
mid-late 1950s
Ανδρέας Ζάκος - Σκηνές από την ζωή του ήρωα της ΕΟΚΑ
Andreas Zakos
Ανδρέας Ζάκος
Ο Ανδρέας Ζάκος γεννήθηκε στο χωριό Λινού, της επαρχίας Λευκωσίας, στις 12 Νοεμβρίου 1931. Σε νεαρή ηλικία μετοίκησε με την οικογένειά του στη Λεύκα. Απαγχονίστηκε στις 9 Αυγούστου 1956 στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας. Οι γονείς του ήταν ο Χαρίλαος και η Αφροδίτη Ζάκου και είχε τέσσερα αδέλφια, τον Γεώργιο, τον Αδόλφο, την Αστέρω και την Ευρούλα. 1η φωτογραφία: Η οικία της οικογένειας του Μάρκου Δράκου στη Λεύκα. 2η φωτογραφία: Ο Ανδρέας Ζάκος με τον Χριστόδουλο Λευκάτη και τον Ανδρέα Πολυβίου - ντυμένοι τσολιάδες - σε κάποια εθνική εορτή. 3η φωτογραφία: Ο Ανδρέας Ζάκος Μαυροβουνίου εκφωνεί λόγο. 4η φωτογραφία: Έπαρση της ελληνικής σημαίας από τον Ανδρέα Ζάκο στο μεταλλείο Μαυροβουνίου. 5η φωτογραφία: Ο Ανδρέας Ζάκος με άτομα από την Λεύκα - ντυμένα τσολιάδες - σε κάποια εθνική εορτή. 6η φωτογραφία: Ο Ανδρέας Ζάκος σε συγκέντρωση.
Andreas Zakos was a Cypriot guerilla fighter of EOKA during the struggle of Cypriots for independence (1955-1959). 1st photograph: The house of Andreas Zakos' family in Lefka village. 2nd photograph: Andreas Zakos and Christodoulos Leukatis and Andreas Polyviou. 3rd photograph: Andreas Zakos reading his speech at a gathering. 4th photograph: Andreas Zakos raising the Greek flag at a gathering at Mavrovouni mine. 5th photograph: Andreas Zakos with people from Lefka dressed up in the national Greek costume. 6th photograph: Andreas Zakos at a gathering.
early 1950s
Ανώτεροι τεχνικοί και διευθυντές του μεταλλείου Μαυροβουνίου
Μεταλλείο Μαυροβουνίου
mines (extracting complexes)
Mavrovouni mine
Οι αξιωματούχοι που εικονίζονται και εργάζονταν στο μεταλλείο Μαυροβουνίου (απο αριστερά) είναι δυο Ελληνοκύπριοι, ο Χρίστος Λεβέντης, ο Χριστόδουλος Κατσιάμης, δυο Τούρκοι και ένας Άγγλος.
The photograph depicts two Greek Cypriots, Christos Leventis, Christodoulos Katsiamis, two Turks and a British man, who were working at the Mavrovouni mine.
1923
Επιμνημόσυνες ακολουθίες για τον Μάρκο Δράκο στην Λεύκα
Markos Drakos
Μάρκος Δράκος
Ο Μάρκος Δράκος φοίτησε στο δημοτικό σχολείο των χωριών Καλοπαναγιώτη, Βατιλής και Λεύκας και αποφοίτησε από την Εμπορική Σχολή Σαμουήλ. Ήταν λογιστής στην Ελληνική Εταιρεία. Διετέλεσε μέλος του Γενικού Συμβουλίου της ΣΕΚ. Το 1952, ως μέλος της επιτροπής της οργάνωσης ΠΕΟΝ, εργάστηκε στην οργάνωση της νεολαίας, συμβάλλοντας αποτελεσματικά στην καλλιέργεια των εθνικοθρησκευτικών ιδεωδών. Την 1η Απριλίου 1955 ηγήθηκε της ομάδας του στην επίθεση εναντίον της τότε Κυπριακής Ραδιοφωνικής Υπηρεσίας και στις 19 Ιουνίου 1955 οργάνωσε βομβιστική επίθεση εναντίον του αστυνομικού σταθμού της Πύλης Κερύνειας στη Λευκωσία. Στις 25 Μαΐου 1955 ηγήθηκε απόπειρας εναντίον του Άγγλου Κυβερνήτη Άρμιτεϊτζ στο κινηματοθέατρο Παλλάς. Συνελήφθη από τους Άγγλους στις 30 Ιουνίου 1955 και κρατήθηκε στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας μέχρι τις 15 Ιουλίου, οπότε μεταφέρθηκε στο Φρούριο της Κερύνειας με βάση το νέο νόμο περί κρατήσεως προσώπων άνευ δίκης. Στις 23 Σεπτεμβρίου 1955 δραπέτευσε μαζί με άλλους αγωνιστές και επικηρύχθηκε με το ποσό των 5.000 λιρών. Κατέφυγε στα βουνά του Κύκκου, όπου σχημάτισε την πρώτη ανταρτική ομάδα της περιοχής με την επωνυμία “Ουρανός” και διηύθυνε πολλές επιχειρήσεις εναντίον του εχθρού, μεταξύ των οποίων και την ενέδρα στις 15 Δεκεμβρίου 1955 στο Μερσινάκι, όπου έπεσε ο ήρωας Χαράλαμπος Μούσκος και συνελήφθηκαν οι ήρωες Χαρίλαος Μιχαήλ και Ανδρέας Ζάκος. Ο Δράκος κατόρθωσε να διαφύγει τραυματισμένος στο κεφάλι. Στις 12 Νοεμβρίου 1956 μαζί με τον Πολύκαρπο Γιωρκάτζη ηγήθηκαν επίθεσης στην Ξεραρκάκα εναντίον φάλαγγας στρατιωτικών οχημάτων στο δρόμο Λεύκας – Καλοπαναγιώτη. Στα λημέρια του Δράκου κατέφυγε και ο Διγενής στις 17 Ιανουαρίου 1956 και παρέμεινε μέχρι το Μάιο του ιδίου έτους. Στις 15 με 16 Ιανουαρίου 1957 ο Μάρκος Δράκος και τέσσερις αντάρτες του είχαν υποχρεωθεί να εγκαταλείψουν το κρησφύγετό τους στην περιοχή Τρουλινός του χωριού Καλοπαναγιώτης, κατόπιν εκτεταμένων ερευνών που άρχισαν εκεί οι Άγγλοι, μετά από προδοσία, και να καταφύγουν στον τομέα Σολέας. Τη νύχτα της 18ης Ιανουαρίου 1957, ενώ προσπαθούσε, επικεφαλής της ομάδας του, να διασπάσει τον κλοιό των Άγγλων, που επεκτείνοντας τις έρευνές τους είχαν ασφυκτικά περικυκλώσει ολόκληρη την περιοχή Σολέας και να οδηγήσει τους άνδρες του σε ασφαλέστερο μέρος, ενέπεσε σε ενεδρεύοντες Άγγλους στρατιώτες. “Στην προσπάθειά μας αυτή”, αφηγείται ο συναγωνιστής του Τεύκρος Λοΐζου, “πέσαμε τρεις κατά συνέχεια φορές πάνω σε Άγγλους στρατιώτες. Την πρώτη ανταλλάξαμε πυροβολισμούς, τη δεύτερη όχι. Επικρατούσε σφοδρή κακοκαιρία. Στη λάμψη μιας αστραπής ο Μάρκος Δράκος και ένας Άγγλος στρατιώτης αλληλοεπισημάνθηκαν και αλληλοπυροβολήθηκαν. Ήμουν δίπλα του. Τον είδα να πέφτει και άκουσα το βρόγχο στο λαιμό του. Μου φάνηκε σαν να ήθελε να πει κάτι. Οι υπόλοιποι αλλάξαμε πορεία και καταφέραμε να διαφύγουμε”. (http://www.eoka.org.cy/). Οι επιμνημόσυνες ακολουθίες για τον Μάρκο Δράκο συγκέντρωναν πλήθος κόσμου από διάφορα μέρη της Κύπρου για να αποτίσουν φόρο τιμής στο άξιο νιάτο της Λεύκας. 1η φωτογραφία: Κόσμος κυματίζει ελληνικές σημαίες και προσφέρει δάφνινα στεφάνια σε μνημόσυνο του Μάρκου Δράκου. 2η φωτογραφία: Οι γονείς του Μάρκου Δράκου, Κυριάκος και Δέσποινα, καταθέτουν δάφνινο στεφάνι στο μνημόσυνο του υιού τους. 3η φωτογραφία: Ο πατέρας του Γρηγόρη Αυξεντίου εκφωνεί λόγο στο μνημόσυνο του Μάρκου Δράκου το 1957. 4η φωτογραφία: Κόσμος κυματίζει ελληνικές σημαίες σε μνημόσυνο του Μάρκου Δράκου. 5η φωτογραφία: Ο πατέρας του Γρηγόρη Αυξεντίου (αριστερά) και ο πατέρας του Μάρκου Δράκου (δεξιά) στο μνημόσυνο του Μάρκου Δράκου το 1957. 6η φωτογραφία: Η αδελφή του Μάρκου Δράκου, Μεγαλήνη, εκφωνεί λόγο στο μνημόσυνο του Μάρκου Δράκου το 1957.
Markos Drakos was a Cypriot guerilla fighter of EOKA during the struggle of Cypriots for independence (1955-1959). 1st photograph: People holding Greek flags and laurel wreaths at the memorial service of Markos Drakos. 2nd photograph: Parents of Markos Drakos, Kyriakos and Despoina, at the memorial service of their son. 3rd photograph: Father of Gregoris Afxentiou reading his speech at the memorial service of Markos Drakos. 4th photograph: People holding Greek flags and laurel wreaths at the memorial service of Markos Drakos. 5th photograph: Sister of Markos Drakos, Megalini, reading her speech at the memorial service of her brother.
late 1950s
Μάρκος Δράκος - Σκηνές από την ζωή και τον θάνατο του ήρωα της ΕΟΚΑ
Ο Μάρκος Δράκος φοίτησε στο δημοτικό σχολείο των χωριών Καλοπαναγιώτη, Βατιλής και Λεύκας και αποφοίτησε από την Εμπορική Σχολή Σαμουήλ. Ήταν λογιστής στην Ελληνική Εταιρεία. Διετέλεσε μέλος του Γενικού Συμβουλίου της ΣΕΚ. Το 1952, ως μέλος της επιτροπής της οργάνωσης ΠΕΟΝ, εργάστηκε στην οργάνωση της νεολαίας, συμβάλλοντας αποτελεσματικά στην καλλιέργεια των εθνικοθρησκευτικών ιδεωδών. Την 1η Απριλίου 1955 ηγήθηκε της ομάδας του στην επίθεση εναντίον της τότε Κυπριακής Ραδιοφωνικής Υπηρεσίας και στις 19 Ιουνίου 1955 οργάνωσε βομβιστική επίθεση εναντίον του αστυνομικού σταθμού της Πύλης Κερύνειας στη Λευκωσία. Στις 25 Μαΐου 1955 ηγήθηκε απόπειρας εναντίον του Άγγλου Κυβερνήτη Άρμιτεϊτζ στο κινηματοθέατρο Παλλάς. Συνελήφθη από τους Άγγλους στις 30 Ιουνίου 1955 και κρατήθηκε στις Κεντρικές Φυλακές Λευκωσίας μέχρι τις 15 Ιουλίου, οπότε μεταφέρθηκε στο Φρούριο της Κερύνειας με βάση το νέο νόμο περί κρατήσεως προσώπων άνευ δίκης. Στις 23 Σεπτεμβρίου 1955 δραπέτευσε μαζί με άλλους αγωνιστές και επικηρύχθηκε με το ποσό των 5.000 λιρών. Κατέφυγε στα βουνά του Κύκκου, όπου σχημάτισε την πρώτη ανταρτική ομάδα της περιοχής με την επωνυμία “Ουρανός” και διηύθυνε πολλές επιχειρήσεις εναντίον του εχθρού, μεταξύ των οποίων και την ενέδρα στις 15 Δεκεμβρίου 1955 στο Μερσινάκι, όπου έπεσε ο ήρωας Χαράλαμπος Μούσκος και συνελήφθηκαν οι ήρωες Χαρίλαος Μιχαήλ και Ανδρέας Ζάκος. Ο Δράκος κατόρθωσε να διαφύγει τραυματισμένος στο κεφάλι. Στις 12 Νοεμβρίου 1956 μαζί με τον Πολύκαρπο Γιωρκάτζη ηγήθηκαν επίθεσης στην Ξεραρκάκα εναντίον φάλαγγας στρατιωτικών οχημάτων στο δρόμο Λεύκας – Καλοπαναγιώτη. Στα λημέρια του Δράκου κατέφυγε και ο Διγενής στις 17 Ιανουαρίου 1956 και παρέμεινε μέχρι το Μάιο του ιδίου έτους. Στις 15 με 16 Ιανουαρίου 1957 ο Μάρκος Δράκος και τέσσερις αντάρτες του είχαν υποχρεωθεί να εγκαταλείψουν το κρησφύγετό τους στην περιοχή Τρουλινός του χωριού Καλοπαναγιώτης, κατόπιν εκτεταμένων ερευνών που άρχισαν εκεί οι Άγγλοι, μετά από προδοσία, και να καταφύγουν στον τομέα Σολέας. Τη νύχτα της 18ης Ιανουαρίου 1957, ενώ προσπαθούσε, επικεφαλής της ομάδας του, να διασπάσει τον κλοιό των Άγγλων, που επεκτείνοντας τις έρευνές τους είχαν ασφυκτικά περικυκλώσει ολόκληρη την περιοχή Σολέας και να οδηγήσει τους άνδρες του σε ασφαλέστερο μέρος, ενέπεσε σε ενεδρεύοντες Άγγλους στρατιώτες. “Στην προσπάθειά μας αυτή”, αφηγείται ο συναγωνιστής του Τεύκρος Λοΐζου, “πέσαμε τρεις κατά συνέχεια φορές πάνω σε Άγγλους στρατιώτες. Την πρώτη ανταλλάξαμε πυροβολισμούς, τη δεύτερη όχι. Επικρατούσε σφοδρή κακοκαιρία. Στη λάμψη μιας αστραπής ο Μάρκος Δράκος και ένας Άγγλος στρατιώτης αλληλοεπισημάνθηκαν και αλληλοπυροβολήθηκαν. Ήμουν δίπλα του. Τον είδα να πέφτει και άκουσα το βρόγχο στο λαιμό του. Μου φάνηκε σαν να ήθελε να πει κάτι. Οι υπόλοιποι αλλάξαμε πορεία και καταφέραμε να διαφύγουμε”. (http://www.eoka.org.cy/). 1η φωτογραφία: Ο Μάρκος Δράκος με τους γονείς του, Κυριάκο και Δέσποινα, και τις αδελφές του, Μεγαλήνη και Μαρία. 2η φωτογραφία: Η πατρική οικία του Μάρκου Δράκου στολισμένη με την ελληνική σημαία και τα αρχικά του ήρωα μετά την δολοφονία του στις 18 Ιανουαρίου 1957. 3η φωτογραφία: Ο Μάρκος Δράκος ως αντάρτης. 4η φωτογραφία: Ο Μάρκος Δράκος κείτεται νεκρός μετά τον πυροβολισμό του. 5η φωτογραφία: Ο Μάρκος Δράκος σε νεαρή ηλικία.
Markos Drakos was a Cypriot guerilla fighter of EOKA during the struggle of Cypriots for independence (1955-1959). 1st photograph: Markos Drakos and his family. His parents, Kyriakos and Despoina, and his sisters, Megalini and Maria. 2nd photograph: A Greek flag with his initials suspended at Markos Drakos' house after his death on 18th January 1957. 3rd photograph: Markos Drakos. 4th photograph: Markos Drakos dead after being shot. 5th photograph: Markos Drakos at young age.
1950s
Η Ουρανία Οικονόμου Γαβριηλίδου στον κήπο του σπιτιού της στην Λεύκα
1957
Το νερό έπεφτε απο ύψος σε μεγάλη ποσότητα και συνέχιζε την πορεία του προς τη Λεύκα.
The water was falling from high enough and in a great quantity.
early-mid 20th century
Στην πρώτη φωτογραφία στα αριστερά αναγνωρίζεται η Μαρούλλα Λευκάτη. Στην δεύτερη φωτογραφία, πάλι στα αριστερά, αναγνωρίζεται ο Γιώργος Γεωργιάδης, αντάρτης της ΕΟΚΑ.
On the first photograph, on the left, Maroula Lefkati is recognised. On the second photograph, Giorgos Georgiades, a hero of EOKA is recognised.
Οι κτηριακές εγκαταστάσεις του Διοικητηρίου και των Δικαστηρίων της Λεύκας
administration
administration buildings
county courthouses
δικαστήρια
Η Λεύκα αποτελούσε διοικητικό και δικαστικό κέντρο της περιοχής Τηλλυρίας, Σολέας και Μαραθάσας.
Lefka used to be the administrative and court centre of Tilliria, Solea and Marathasa regions.