Η είσοδος στο υπόγειο μεταλλείο Κοκκινοπεζούλας στο Μιτσερό
copper mines
iron mines
mine
Mitsero
Kokkinopezoula mine
Mitsero red lake
μεταλλείο
μεταλλείο Κοκκινοπεζούλας
Μιτσερό
Mitsero (Nicosia--Cyprus)--History
Mitsero(Nicosia--Cyprus)
Μεταλλεία και μεταλλευτικός πλούτος--Κύπρος
Μεταλλεία και μεταλλευτικός πλούτος--Κύπρος--Μιτσερό
Μιτσερό(Λευκωσία--Κύπρος)
Η φωτογραφία λήφθηκε κατά τη δεκαετία του 1950, όταν οι εργασίες του μεταλλείου Κοκκινοπεζούλας ήταν αποκλειστικά υπόγειες. Μετά την εξόρυξη του μεταλλεύματος, αυτό τοποθετούνταν στα βαγόνια, τα οποία, στα πρώτα χρόνια, σπρώχνονταν από εργάτες και, μετέπειτα, με τη βοήθεια τραίνου. Κατόπιν το μετάλλευμα και το στείρο πέτρωμα προωθούνταν στις αβάτζιες (ειδικά διαμορφωμένους χώρους για το μετάλλευμα) και στην γύρω περιοχή, αντίστοιχα, με φορτηγά. Στη συνέχεια, το χρήσιμο μετάλλευμα μεταφερόταν στο εργοστάσιο εμπλουτισμού είτε στο Βασιλικό είτε αργότερα στο Μιτσερό για τον φυσικό διαχωρισμό του. Aπο το 1959 και έπειτα οι εργασίες συνεχίστηκαν υπέργεια, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την διαμόφωση του τοπίου σε έναν βαθμιδωτό κρατήρα, δηλαδή όπως είναι σήμερα. Τα χρόνια της υπόγειας δραστηριότητας του μεταλλείου ήταν τα χρόνια κατά τα οποία οι εργάτες προσβάλλονταν περισσότερο από την πνευμοκονίαση, νόσο κατά την οποία ο σίλικας, η θανατηφόρα ουσία που υπήρχε στη σκόνη που παραγόταν απο εκρήξεις στα πετρώματα, εισπνεόταν απο τους μεταλλωρύχους στις υπόγειες, κλειστές στοές. Τα μέτρα προστασίας ήταν σχεδόν ανύπαρκτα, ενώ, αντίθετα η εταιρεία προσέφερε περισσότερα χρήματα όταν οι εργάτες γέμιζαν περισσότερα βαγόνια και δούλευαν ασταμάτητα, γεγονός το οποίο ήταν μεν δελεαστικό αλλά ανθυγιεινό. Συγκεκριμένα, μετά την έκρηξη στο πέτρωμα, οι μεταλλωρύχοι ενδεικνυόταν να περιμένουν για να εξαφανιστεί η σκόνη και έπειτα να μπούν στην γαλαρία και να μαζέψουν το πέτρωμα. Ωστόσο, εκείνοι δεν περιμέναν αφού όσο πιο πολλά βαγόνια εξέλθουν, τόσο περισσότερο ημερομίσθιο θα λάμβαναν, καθώς ο σίλικας κατέστρεφε αργά τους πνεύμονές τους. Σύνηθες φαινόμενο ήταν όταν οι εργάτες εξέρχονταν του μεταλλείου και οι ίδιοι ήταν καλυμμένοι απο μαύρη σκόνη, απο την οποία μόνο τα μάτια τους και τα δόντια τους διακρίνονταν.
Ανδρέας Κυριάκου
Andreas Kyriakou
Library of Cyprus University of Technology
Digital Heritage Research Lab Cyprus University of Technology
ca. 1950s
CC BY-NC-SA 4.0
IMAGE
Ο ανελκυστήρας του μεταλλείου Κοκκινόγιας
Kokkinoyia mine
μεταλλείο Κοκκινόγιας
Μιτσερό (Λευκωσία--Κύπρος)--Ιστορία
Ο ανελκυστήρας αποτελούνταν από δυο κουβούκλια και έδινε πρόσβαση στις υπόγειες γαλαρίες του μεταλλείου, μεταφέροντας προσωπικό, υλικά και μετάλλευμα. Διακρίνονται οι ράγες πάνω στις οποίες τα βαγόνια με το υλικό προωθούνταν στις αβάτζιες (ειδικά διαμορφωμένους χώρους για το μετάλλευμα) και στη συνέχεια, το μετάλλευμα και το στείρο πέτρωμα φορτώνονταν στα φορτηγά. Το μετάλλευμα μεταφερόταν στο εργοστάσιο εμπλουτισμού στο Μιτσερό για τον φυσικό διαχωρισμό του και το στείρο πέτρωμα μεταφερόταν στην περιφέρεια του μεταλλείου για απόρριψη, όπου σήμερα διαφαίνονται μεγάλοι σωροί απορριμμάτων. Το φρεάτιο του ανελκυστήρα έχει μήκος περίπου 130 μ. και 6 μ. διάμετρο και ο χειρισμός του γινόταν από το δωμάτιο ελέγχου και επικοινωνίας. Το μεταλλείο Κοκκινόγιας λειτούργησε καθ'όλη την δεκαετία του 1970 και, όπως και το μεταλλείο Κοκκινοπεζούλας, ανήκε στην Ελληνική Μεταλλευτική Εταιρεία (ΕΜΕ). Στο μεταλλείο Κοκκινόγιας ανευρέθηκαν και αρχαίες γαλαρίες που χρονολογούνται στην Πρώιμη Εποχή του Χαλκού.
The elevator provided access to the underground galleries of the mine, transporting personnel and ore minerals. The trams transferred ore minerals and debris to the storage places, called avatzies. After that, these were respectively transported to the mineral processing factory and the area around the mine. The elevator shaft has a length of 130 m and 6 m diameter, controlled via the control and communication room. At the Kokkinoyia mine, ancient galleries dated to the Early Bronze age used for mineral extraction were found. The mine operated throughout the 1970s and was owned, as Kokkinopezoula mine, by Cyprus Mining Corporation (CMC).
ca. 1970s
Φορτηγά ελαφρού τύπου στο μεταλλείο Κοκκινοπεζούλας στο Μιτσερό
Τα φορτηγά ελαφρού τύπου μετέφεραν το στείρο πέτρωμα για απόρριψη στην περιφέρεια του μεταλλείου. Στην φωτογραφία διακρίνονται οι οδηγοί των φορτηγών και ο εκσκαφέας που φόρτωνε το πέτρωμα και το μετάλλευμα στα φορτηγά.
Light-duty trucks transferred the debris in areas in closed proximity to the mine. The photograph not only shows the trucks but also the drivers and the excavator on the background.
ca. 1960
Μόδεστος Κυριάκου, οδηγός εκσκαφέα στο μεταλλείο Κοκκινοπεζούλας στο Μιτσερό
Το μετάλλευμα αποσπούνταν μέσω εκρήξεων με δυναμίτες και κατόπιν οι εκσκαφείς φόρτωναν τόσο το μετάλλευμα όσο και τα στείρο πέτρωμα στα φορτηγά για την μεταφορά τους. Το μετάλλευμα προωθούνταν στο εργοστάσιο εμπλουτισμού στο Μιτσερό για τον φυσικό διαχωρισμό των ορυκτών ενώ τα άχρηστα υλικά μεταφέρονταν στην περιφέρεια του μεταλλείου.
The ore was extracted through explosions and subsequently the excavators were loading the minerals and the debris on the transporters. The mineral was forwarded to the mineral processing factory, while the debris was moved in areas in closed proximity to the mine.
Το μεταλλείο Κοκκινοπεζούλας στο Μιτσερό
Το μεταλλείο Κοκκινοπεζούλας έλαβε το όνομά του απο το τοπωνύμιο της περιοχής και λειτουργούσε υπό την εποπτεία της Ελληνικής Μεταλλευτικής Εταιρείας (ΕΜΕ). Οι εργασίες εξόρυξης άρχισαν στις αρχές της δεκαετίας του 1950 ενώ το μεταλλείο διέκοψε την λειτουργία του το 1969. Αρχικά, η εξόρυξη του μεταλλεύματος γινόταν στις υπόγειες γαλαρίες, ωστόσο, απο το 1959 και έπειτα οι εργασίες συνεχίστηκαν υπέργεια, γεγονός που είχε ως αποτέλεσμα την διαμόφωση του τοπίου όπως φαίνεται στη φωτογραφία. Το κατεξοχήν μετάλλευμα εξόρυξης ήταν ο σιδηροπυρίτης, ενώ, σε μικρότερες ποσότητες, απαντούσε και ο χαλκοπυρίτης. Το μεταλλείο αποτελούσε χώρο εργασίας για αρκετό πληθυσμό όχι μόνο απο τα γειτνιάζοντα χωριά όπως το Μιτσερό αλλά και απο ολόκληρη την Κύπρο. Ο λόγος τερματισμού των εργασιών του μεταλλείου, περίπου δυο δεκαετίες αργότερα, ήταν διπλός. Αφενός οφειλόταν στο γεγονός ότι ο κρατήρας όπου γινόταν η εξόρυξη του μεταλλεύματος κατέληξε να ήταν πολύ μικρός και η συνέχιση της λειτουργίας των μηχανημάτων εντός αυτού να μην ήταν εφικτή και, αφετέρου, η μείωση της τιμής των δυο μεταλλευμάτων που εξορύσσονταν στο συγκεκριμένο μεταλλείο. Όπως ήταν αναμενόμενο, οι συνθήκες εργασίας ήταν επικίνδυνες για την υγεία των εργαζομένων αφού η εισπνοή του σίλικα, του επικίνδυνου υλικού που περιεχόταν στην σκόνη που προκαλούνταν απο την έκρηξη στις υπόγειες γαλαρίες, προκαλούσε την νόσο της πνευμοκονίασης (σιλίκοσης) απο την οποία έχασε την ζωή του μεγάλος αριθμός ανθρώπων. Η συγκεκριμένη ασθένεια ήταν άγνωστη την τότε εποχή και η ανακάλυψή της επήλθε αρκετά χρόνια αργότερα, ενώ, οι άνθρωποι πίστευαν ότι προσβάλλονταν απο φυματίωση, η οποία βρισκόταν σε έξαρση τα χρόνια εκείνα. Μετά από εξετάσεις που έγιναν σε συγκεκριμένο μεταλλωρύχο, ο οποίος στάλθηκε σε εργαστήριο στην Τσεχία αποδείκτηκε ότι εκείνο που προκαλούσε την ασθένεια ήταν ο σίλικας, τον οποίον εισέπνεαν κατά τις εκρήξεις. Σήμερα στον κρατήρα του μεταλλείου μαζεύεται το νερό της βροχής, το οποίο παίρνει κόκκινο χρώμα, γι'αυτό και ονομάζεται Κόκκινη λίμνη, λόγω των χημικών ενώσεων από την ύπαρξη των εναπομείναντων μεταλλευμάτων στην επιφάνεια. Ως εκ τούτου στη συγκεκριμένη θέση μέχρι σήμερα δεν υπάρχει οποιαδήποτε μορφή ζωής. Σημαντικής ιστορικής σημασίας αποτελεί το γεγονός ότι κατά την διάρκεια του Απελευθερωτικού Αγώνα η ΕΟΚΑ προμηθευόταν τα εκρηκτικά για κατασκευή βομβών απο το μεταλλείο της Κοκκινοπεζούλας. Συγκεκριμένα, οι φαλιαδώροι έκρυβαν τους δυναμίτες σε ειδικά διαμορφωμένες κρύπτες στα βαγόνια, οι οποίοι προωθούνταν και έφταναν τελικά στην οργάνωση. Σημειωτέον ότι υπήρχαν εντολές από τον ίδιο τον αρχηγό της ΕΟΚΑ, Γεώργιο Γρίβα, να μην προκαλούνται διενέξεις και φιλονικίες για να μην υπάρχει έντονη παρουσία Αγγλικού στρατού στο μεταλλείο ώστε η προμήθευση των εκρηκτικών στους αγωνιστές να γίνεται ανεμπόδιστα.
The Kokkinopezoula mine initiated its operation in the early 1950s and closed its doors in 1969. During the initial steps, the ore mining was executed within the subterranean passages but, after 1959, this was executed above the ground. Mostly pyrite and in a lesser degree chalcopyrite were the two ores mined at the Kokkinopezoula mine. Unhealthy working conditions existed there and workers suffered and deceased from silicosis, an unknown disease at that time. Several people coming from not only neighbouring villages such as Mitsero but islandwide worked there. The mine ceased its operations in the late 1960s due to the crater's small size which prevented the machines' smooth operation and the low demand price for the two ores extracted at the mine. At the present day, rainwater is accumulated within the crater forming a lake, which turns red, the so-called Red Lake, due to the chemical compounds being conducted there. The Kokkinopezoula mine is also historically connected to the Greek Cypriot war of independence (1955-1959) as through the mine the organisation was obtaining explosives for their bombs.
digitisation
photographs
refugees
RivivEU
Η Χριστίνα Γαβριηλίδου κρατώντας την πλακέτα του Συνδέσμου Μικρασιατών Κύπρου στα πλαίσια τιμητικής δράσης για τους Μικρασιάτες πρόσφυγες πρώτης γενιάς, οι οποίοι αφού κατέφυγαν στην Κύπρο, πάλεψαν, αγωνίστηκαν και κατάφεραν να δημιουργήσουν οικογένειες, παραδίδοντας στην Κυπριακή κοινωνία άξια τέκνα και ανθρώπους με ήθος. Η Χριστίνα 'έφυγε' στις 23 Ιουνίου 2016, γι' αυτό και στο ημερολόγιο του Συνδέσμου Μικρασιατών Κύπρου του έτους 2017, τα παιδιά της (Καίτη, Αντωνία, Νίτσα και Γιώργος) της αφιέρωσαν τα ακόλουθα συγκινητικά λόγια: 'Πολυαγαπημένη μας μητέρα, ως θυγάτερα και αδελφή υπήρξες αξιέπαινη, ως σύζυγος αξιοθαύμαστη και αξιοσέβαστη και ως μητέρα μεγαλούργησες. Ως άνθρωπος και πολίτης απέδειξες με έργα ότι το φιλότιμο και η εργατικότητα, ο συνεχής τίμιος και εργατικός αγώνας, η προσφορά και η δημιουργικότητα, τα βασικά χαρακτηριστικά όλων των Μικρασιατών, αποτελούν τα κύρια συστατικά για πρόοδο και ευτυχία στη ζωή. Φεύγεις πλήρης ημερών αφού έζησες τα τελευταία σου χρόνια ανώδυνα, ανεπαίσχυντα, ειρηνικά και ευτυχισμένα. Είμαστε τα παιδιά, τα εγγόνια και τα δισέγγονα και νιώθουμε πολύ ευλογημένοι που είχαμε γονείς τον Πρόδρομο απο το Αγριδάκι της Κερύνειας και την Χριστίνα απο το Ανεμούριο της Μικράς Ασίας. Επίσης είμαστε πολύ υπερήφανοι που έχουμε αυτήν την καταγωγή και αυτές τις ρίζες.'
Αντωνία Προδρόμου
Antonia Prodromou
2000s
Nicosia
Τα τέσσερα από τα πέντε αδέρφια της Μικρασιάτικης προσφυγοποιημένης οικογένειας Γαβριηλίδη σε μεγάλη ηλικία
Τα παιδιά της Κατερίνας και του Γαβριήλ Γαβριηλίδη - πρόσφυγες της Μικρασιατικής καταστροφής στην Κύπρο. Τα αδέρφια ήταν αρχικά πέντε, όμως, ο Μιχάλης έχασε νωρίς την ζωή του. Ο Βύρων, η Χριστίνα, ο Αβραάμ και ο Κυριάκος μεγάλωσαν και δημιούργησαν οικογένειες στην Κύπρο και παρέμειναν αγαπημένοι μέχρι και το τέλος της ζωής τους.
The children of Katerina and Gavriel Gavrielides' family - refugees from the the Greco-Turkish war (1919-1922) in Anatolia. Initially, the children were five but, one of them, Michael died early in his life. Byron, Christina, Avraam and Kyriacos grew up and created families in Cyprus, maintaining the family bond.
1970s
Ιστάμενοι (απο αριστερά) είναι ο Μιχάλης Γαβριηλίδης και ο Γιάννης Νικολαϊδης ενώ καθήμενος αναγνωρίζεται ένας φίλος τους. Ο Μιχάλης, πρόσφυγας απο την Μικρά Ασία, έχασε την ζωή του νωρίς. Ο Γιάννης ήταν και αυτός πρόσφυγας απο την Σελεύκεια της Μικράς Ασίας και εξάδελφος της μητέρας του Μιχάλη, Κατερίνας Χατζήμιχαηλ.
Standing (from left) is Michael Chatzimichael and Giannis Gavrielides and sitted is a friend of them. Michael, a refugee from Anatolia, died at a young age. Giannis was also a refugee from Seleucia in Anatolia and cousin of Katerina, Michael's mother.
ca. 1940
Ο Γιώργος Καζαμίας μπροστά από το εργοστάσιο του Λαϊκού Καφεκοπτείου ΛΤΔ στο Καϊμακλί, το οποίο έχει πλέον κατεδαφιστεί.
Giorgos Kazamias in front of the Laiko Kafekopteio LTD in Kaimakli. which has been long demolished.
ca. 1954/1955
Αναγνωρίζονται απο αριστερά η Χριστίνα Καζαμία, η σύζυγος του αδελφού της Βύρωνα, Μαρούλλα, η οποία κρατά στα χέρια την δεύτερη θυγατέρα της, Γιόλα, ο γιός και η θυγατέρα της Χριστίνας, Γιώργος και Νίτσα (ως μαθήτρια της Σχολής Σαμουήλ), κάτω η γιαγιά Κατερίνα, η οποία κρατά στα χέρια της την εγγονή της και δεύτερη θυγατέρα του υιού της Βύρωνα, Καίτη, και η κόρη της Χριστίνας, Αντωνία (ως μαθήτρια Δημοτικού σχολείου).
From left to right: Christina Kazamia, her brother's spouse, Maroulla, who holds her second daughter, Yiola, Christina's son and daughter, Giorgos and Nitsa, grandmother Katerina, who holds her granddaughter, Kaiti, and Christina's daughter, Antonia.
ca. 1957/1958