Church of Panayia Tricherousa in Limassol
Παναγία Τριχερούσα (Ναός : Λεμεσός--Κύπρος)
Churches--Cyprus
Εκκλησίες--Κύπρος
Panayia Tricherousa (Church : Limassol--Cyprus)
Τοποθεσία : Η εκκλησία ευρίσκεται σε μεγάλο επίπεδο τεμάχιο το οποίο εφάπτεται και στις τέσσερις πλευρές του σε δρόμους. Στοιχεία τεμαχίου: Φ/ΣΧ : 54/50.1.3 Τεμ.: 658, Τυπολογία: Αρχικά η εκκλησία κτίστηκε σε ρυθμό μονόκλιτης σταυροειδούς Βασιλικής. Η φάση αυτή ξεκίνησε το 1978 και αποπερατώθηκε το 1981. Το 2004 έγιναν στην Εκκλησία εργασίες επέκτασης. Προστέθηκαν ακόμα 2 κλίτη, ένα στην βόρεια και ένα στην νότια πλευρά. Έτσι σήμερα η εκκλησία είναι τρίκλιτη σταυροειδής βασιλική με κεντρικό εγγεγραμμένο τρούλο. Περιγραφή κτηρίου: Ο σκελετός της εκκλησίας είναι κατασκευασμένος με οπλισμένο σκυρόδεμα. Η ανωδομή είναι στέγες από μπετόν σε κυλινδρική μορφή και είναι επενδυμένες με πήλινο κεραμίδι βυζαντινού τύπου. Με τον ίδιο τύπο κεραμιδιού είναι επιστρωμένα και τα κελύφη στον τρούλο του καμπαναριού και στην κόγχη του Ιερού. Εξωτερικά η Εκκλησία είναι ολόκληρη επιχρισμένη με σπριτς πατητό το οποίο σε συνδυασμό με μπογιατισμένες εσοχές περιμετρικά των κουφωμάτων προσδίδει στο κτήριο ένα ωραίο εξωτερικό σύνολο. Η Εκκλησία έχει 3 κύριες εισόδους στο μέσο του δυτικού, νότιου και βόρειου τοίχου. Οι θύρες είναι δίφυλλες ξύλινες. Και στις τρεις ανωτέρω εισόδους υπάρχουν στεγασμένα προπύλαια με 3 αψίδες οι οποίες στηρίζονται σε κυκλικές κολώνες. Το καμπαναριό της Εκκλησίας βρίσκεται σήμερα περίκλειστο λόγω της επέκτασης. Στην αρχική φάση, το καμπαναριό βρισκόταν στην βορειοδυτική γωνία. Με την επέκταση που έγινε, έχει περικλειστεί, με αποτέλεσμα η πρόσβασή του να είναι σήμερα από το εσωτερικό της Εκκλησίας. Πάνω από τις στέγες εξέχει σήμερα μόνο η τελευταία στάση η οποία έχει και στις 4 πλευρές 2 αψίδες με ενδιάμεσο κυκλικό κίονα. Η στέψη του καμπαναριού γίνεται με τετράριχτη πλάκα σε σχήμα σταυρού επικαλυμένη με πήλινο κεραμίδι. Η κόγχη του Ιερού Βήματος είναι πεντάπλευρη και στεγάζεται με τεταρτοσφαίριο το οποίο είναι κέλυφος από μπετόν επιστεγασμένο με πήλινο κεραμίδι βυζαντινού τύπου. Εσωτερικά, το δάπεδο της Εκκλησίας είναι από γρανίτη. Το Ιερό Βήμα είναι υπερυψωμένο κατά 2 σκαλιά σε σχέση με τον σολέα, ενώ ο σολέας είναι υπερυψωμένος 2 σκαλιά σε σχέση με τον κυρίως ναό. Ο διαχωρισμός του Ιερού Βήματος από τον κυρίως ναό γίνεται με ξύλινο σκαλιστό τέμπλο εξαίρετης τέχνης. Στην δυτική πλευρά της εκκλησίας υπάρχει πλάκα γυναικωνίτη η οποία καλύπτει τον δυτικό τοίχο και επεκτείνεται στον βόρειο και νότιο τοίχο σε σχήμα Π. Η πρόσβαση προς τον γυναικωνίτη γίνεται μέσω δυο σκαλών, μια στην κάτοψη του καμπαναριού και μια στην νοτιοδυτική γωνία. Τα παράθυρα της Εκκλησίας είναι από αλουμίνιο, σε χρώμα ξύλου με διπλό γυαλί. Είναι όλα τοξωτά. Στο επίπεδο του Ισογείου είναι ανοιγόμενα ενώ στο υπερυψωμένο τμήμα (γυναικωνίτης) υπάρχει δεύτερη σειρά παραθύρων. Η διάταξή τους είναι συμμετρική και στον κάθετο άξονα δημιουργούνται συστοιχίες με δίλοβα παράθυρα στο Ισόγειο και τρίλοβα ή πεντάλοβα παράθυρα στον όροφο εις τρόπον ώστε να υπάρχει μια αρχιτεκτονική αρμονία μεταξύ κενού, κουφωμάτων και πλήρους τοίχου. Εσωτερικά η Εκκλησία είναι μερικώς αγιογραφημένη. Στην καμάρα της κόγχης είναι ιστορημένη η Πλατυτέρα. Στον τρούλο ο Παντοκράτορας και στα σφαιρικά τρίγωνα της βάσης του τρούλου είναι ιστορημένοι οι 4 Ευαγγελιστές. Χρονολόγηση της Εκκλησίας: Όπως αναφέραμε και ανωτέρω, η Α΄ Φάση της Εκκλησίας κτίστηκε την περίοδο 1978 – 1981. Το 2004 – 2005 έγινε επέκταση και ριζική ανακαίνιση της Εκκλησίας. Σημερινή κατάσταση: Η Εκκλησία μετά από την πρόσφατη επέκταση- ανακαίνιση που έγινε το 2005, είναι σε άριστη κατάσταση. ΕΜΒΑΔΟΝ ΙΣΟΓΕΙΟΥ : 600 τ.μ. ΕΜΒΑΔΟΝ ΓΥΝΑΙΚΩΝΙΤΗ : 340 τ.μ.
Holy Metropolis of Limassol
Ιερά Μητρόπολη Λεμεσού
Library of Cyprus University of Technology
Digital Heritage Research Lab of Cyprus University of Technology
1978
Απαγορεύεται η δημοσίευση ή αναπαραγωγή, ηλεκτρονική ή άλλη χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του δημιουργού.
Image
Church of Panayia Evaggelistria in Polemidia
Παναγία Ευαγγελίστρια (Ναός : Πολεμίδια--Κύπρος)
Panayia Evaggelistria (Church : Polemidia--Cyprus)
Η εκκλησία Παναγίας Ευαγγελίστριας είναι κτισμένη στο κέντρο του Δήμου Κ. Πολεμιδιών σε μεγάλο επίπεδο τεμάχιο που εφάπτεται δρόμου στην νότια και Ανατολική του πλευρά. Είναι μονόκλιτος σταυροειδής βασιλική με κεντρικό τρούλο. Οι τοιχοποιίες της εκκλησίας είναι κτισμένες με πελεκητή πέτρα Λεμεσού. Η ανωδομή είναι εσωτερικά πέτρινη καμάρα τόσο στο μακρύ κλίτος (ανατολή δύση) όσο και στο εγκάρσιο κλίτος (βορράς νότος) στο κέντρο ορθώνεται ο τρούλος επί οκταγωνικού τυμπάνου με ημισφαιρικό κέλυφος επικαλυμμένο με πήλινο βυζαντινού τύπου κεραμίδι. Οι στέγες της εκκλησίας είναι δίριχτες, σταυρόσχημες και είναι επικαλυμμένες με πήλινα κεραμίδια γαλλικού τύπου. Στην νοτιοδυτική γωνία της εκκλησίας υπάρχει ψηλό καμπαναριό. Έχει τετράγωνη βάση η οποία συνεχίζει μέχρι ύψος περίπου 3 μέτρα πάνω από το γείσο της στέγης. Στην τελευταία στάση υπάρχουν 2 αψίδες ανά πλευρά με κυκλικό ενδιάμεσο κίονα. Η στέψη γίνεται με τετράριχτη στέγη επικαλυμένη με πήλινο κεραμύδι βυζαντινού τύπου. Η κόγχη του ιερού είναι ημικυκλική και στεγάζεται με κέλυφος σε σχήμα τεταρτοσφαιρίου επικαλυμμένο με πήλινο κεραμίδι βυζαντινού τύπου. Η εκκλησία έχει τρείς κύριες εισόδους στο μέσο του βόρειου, του νότιου και του δυτικού τοίχου. Είναι και οι τρείς είσοδοι δίφυλλες ξύλινες . Στην δυτική πλευρά υπάρχουν στεγασμένα προπύλαια με κυκλικούς πέτρινους κίονες με γλυπτά κιονόκρανα. Το δάπεδο της εκκλησίας εσωτερικά είναι από ελληνικό και ιταλικό μάρμαρο και έχει ωραία έγχρωμα σχέδια. Ο σολέας είναι υπερυψω-μένος 1 σκαλί πάνω από τον κυρίως ναό και το ιερό 1 σκαλί πάνω από τον σολέα. Το ιερό διαχωρίζεται από τον υπόλοιπο ναό με ξυλόγλυπτο σκαλιστό τέμπλο. Στην δυτική πλευρά της εκκλησίας υπάρχει πλάκα γυναικωνίτη η οποία εκτείνεται σε όλο τον δυτικό τοίχο. Εσωτερικά η εκκλησία είναι σχεδόν πλήρως αγιογραφημένη. Στην κόγχη ιστορείται η πλατυτέρα στον τρούλο ο παντοκράτωρ και στον υπόλοιπο ναό υπάρχουν παραστάσεις από την ζωή και τα θαύματα του Χριστού (γέννηση, υπαπαντή, φυγή στην Αίγυπτο, σταύρωση, άποκαθήλωση, ανάσταση) , στα σφαιρικά τριγωνά της βάσης του τρούλου ιστορούνται οι ευαγγελιστές και στον υπόλοιπο ναό διάφορες μορφές αγίων. Η εκκλησία ξεκίνησε να κτίζεται το 1908 και αποπερατώθηκε το 1959. Τα εγκαίνια της εκκλησίας ως αναφέρει επιγραφή πάνω από την βόρεια είσοδο, έγιναν το 1963 από τον Χωρεπίσκοπο Αμαθούντος κ.κ. Καλλίνικο.
1908
Αγία Νάπα (Ναός: Λεμεσός--Κύπρος)
Agia Napa (Church : Limassol--Cyprus)
Τοποθεσία: Η εκκλησία Αγίας Νάπας είναι κτισμένη σε επίπεδο μεγάλο τεμάχιο το οποίο ευρίσκεται στον κεντρικό πυρήνα της πόλης Λεμεσού, 200 μέτρα από το παραλιακό μέτωπο και 500 μέτρα ανατολικότερα από το παλιό Λιμάνι. Στοιχεία τεμαχίου : Φ/ΣΧ : 59/020202, Τμήμα : 3, τεμ.: 664. Τυπολογία: Η εκκλησία είνα τρίκλιτη σταυροειδής Βασιλική με κεντρικό τρούλο. Περιγραφή κτηρίου: Η εκκλησία είναι συνδυασμένη κατασκευή μπετόν – πέτρας. Οι τοιχοποιίες είναι όλες δομημένες με πέτρα Λεμεσού και έχουν μεγάλο πάχος (1,20 μ). Εξωτερικά η πέτρα είναι πελεκητή ενώ εσωτερικά η εκκλησία είναι παντού επιχρισμένη. Στην βορειοανατολική και βορειοδυτική γωνία, η εκκλησία έχει 2 όμορφα καμπαναριά 3 στάσεων κατασκευασμένα με πελεκητή πέτρα Λεμεσού. Στη δυτική πλευρά της εκκλησίας, σε ύψος 4,5 μέτρα περίπου, υπάρχει πλάκα γυναικωνίτη σε σχήμα Π. Η πλάκα είναι από οπλισμένο σκυρόδεμα. Η ανωδομή της εκκλησίας είναι δίρριχτες ξύλινες στέγες σε σχήμα σταυρού. Στο σημείο ένωσης των κεραιών των στεγών στο κέντρο δηλαδή του σταυρού , υπάρχει εντυπωσιακός τρούλος με τύμπανο οκταγωνικό και κέλυφος ελλειψοειδές. Το εσωτερικό της εκκλησίας είναι πολύ ωραίο. Το δάπεδο είναι από λευκό ελληνικό μάρμαρο ΝΕΣΤΟΣ. Οι μεγάλες κεντρικές κολώνες από οπλισμένο σκυρόδεμα έχουν κυκλικές ακμές και πλαισιώνονται με κορνίζες. Μεταξύ των κορνίζων υπάρχει ωραία διακόσμηση με μαρμαροκονίαμα. Ο σολέας της εκκλησίας είναι υπερυψωμένος κατά 2 σκαλιά από τον κυρίως ναό και διαχωρίζεται με μαρμάρινο κάγκελο εξαιρετικής τέχνης. Ομοίως το Ιερό Βήμα είναι υπερυψωμένο 2 σκαλιά από τον Σολέα και διαχωρίζεται με μαρμάρινο τέμπλο εξαιρετικής τέχνης. Είναι έργο του γλύπτη Α. Θυμό-πουλου (το 1919) και είναι δωρεά του Γενεθλίου Μιτέλλα. Στην βόρεια κεντρική κολώνα της εκκλησίας υπάρχει μαρμάρινος άμβωνας. Η ανάβαση σ΄ αυτόν γίνεται με πέτρινα σκαλοπάτια τα οποία αγκαλιάζουν την κολώνα. Στην δυτική πλευρά της εκκλησίας, όπως προαναφέραμε υπάρχει πλάκα γυναικωνίτη η οποία εκτείνεται σε όλο το πλάτος του δυτικού μετώπου και γυρίζει σε σχήμα Π μέχρι το μέσο περίπου του βόρειου και νότιου τοίχου. Η ανάβαση στον γυναικωνίτη γίνεται μέσω 2 πέτρινων σκαλών στη νοτιοδυτική και βορειοδυτική γωνία κάτω από τα καμπαναριά. Η εκκλησία εσωτερικά είναι σε αρκετά σημεία αγιογρα-φημένη. Στην κόγχη του Ιερού ιστορήθηκε η Πλατυτέρα και από κάτω οι Ιεράρχες, στις Προθέσεις η Άκρα Ταπείνωση και ο Πατριάρχης Μελχισεδέκ. Στον δυτικό τοίχο υπάρχουν παραστάσεις από την ζωή και την κοίμηση της Θεοτόκου. Το εσωτερικό της εκκλησίας είναι πολύ ωραίο. Το δάπεδο είναι από λευκό ελληνικό μάρμαρο ΝΕΣΤΟΣ. Οι μεγάλες κεντρικές κολώνες από οπλισμένο σκυρόδεμα έχουν κυκλικές ακμές και πλαισιώνονται με κορνίζες. Μεταξύ των κορνίζων υπάρχει ωραία διακόσμηση με μαρμαροκονίαμα. Χρονολόγηση της εκκλησίας: Στην θέση που είναι σήμερα κτισμένη η εκκλησία υπήρχε ναός από παλαιοτάτων χρόνων ως μαρτυρούν πλάκες με επιγραφές στην αυλή της εκκλησίας. Η εκκλησία που υπάρχει κτισμένη σήμερα, ξεκίνησε το 1891 και αποπερατώθηκε το 1903. Τα εγκαίνια της εκκλησίας σύμφωνα με μαρμάρινη πλάκα στο νότιο τοίχο του ναού, έγιναν το 1911 από τον Μητροπολίτη Μελέτιο Δ. Σημερινή κατάσταση: Με τον σεισμό του 1996 η εκκλησία υπέστη σοβαρές ζημιές. Έγιναν εκτεταμένες επισκευές και ενισχύσεις στο κτήριο και σήμερα είναι πλήρως ανακαινισμένο και σε άριστη κατάσταση. Εμβαδόν ισογείου: 620 τ.μ. Εμβαδόν γυναικωνίτη: 97 τ.μ.
1891
Panayia Pantanassa Catholic church in Limassol
Παναγία Παντανάσσα-Καθολική (Ναός: Λεμεσός--Κύπρος)
Panayia Pantanassa-Catholic (Church : Limassol--Cyprus)
Η εκκλησία Παναγίας Παντανάσσης είναι κτισμένη στο κέντρο της πόλεως Λεμεσού και είναι ο μητροπολιτικός ναός. Είναι τρίκλιτη σταυροειδής βασιλική με κεντρικό τρούλο. Κτίστηκε την περίοδο 1954-1958 στην θέση παλαιότερης ξυλόστεγης εκκλησίας που υπήρχε στον ίδιο χώρο. Τα εγκαίνια της εκκλησίας τελέστηκαν το 1970 από τον Μητρο-πολίτη Κιτίου Άνθιμο. Ο σκελετός της εκκλησίας είναι από οπλισμένο σκυρόδεμα και οι τοιχοποιίες είναι κτισμένες με άσπρη πέτρα Λεμεσού η οποία έχει σουβα-τιστεί τόσο εσωτερικά όσο και εξωτερικά. Στις δύο γωνίες της δυτικής όψης της εκκλησίας ορθώνονται 2 επιβλητικά καμπαναριά. Η βάση τους είναι τετράγωνη και ανέρχονται περίπου στο ίδιο ύψος με τον τρούλο. Η τελευταία στάση έχει σε κάθε πλευρά 3 αψίδες επί κυκλικών κολόνων από μωσαϊκό. Η στέψη γίνεται με τετράριχτη πλάκα σε σχήμα σταυρού. Σταυροειδές σχήμα έχουν και οι κεντρικές στέγες της εκκλησίας οι οποίες είναι όλες επενδυμένες πήλινο κεραμίδι γαλλικού τύπου. Στο κέντρο των σταυρόσχημων στεγών ορθώνεται ο τρούλος επί κυκλικού τυμπάνου. Η στέψη του τρούλου γίνεται με ημισφαιρικό κέλυφος επικα-λυμμένο με πήλινο κεραμίδι βυζαντινού τύπου. Εσωτερικά η στέψη των κεντρικών κεραιών είναι με καμάρες σε σχήμα σταυρού οι οποίες ενώνονται στο κέντρο με τον τρούλο. Η στέγαση των πλαϊνών κλιτών είναι με επίπεδες πλάκες. Στην δυτική πλευρά της εκκλησίας υπάρχει πλάκα γυναικωνίτη η οποία εκτείνεται σε σχήμα Π και φθάνει μέχρι το μέσο της νότιας και βόρεια πλευράς. Στο δυτικό τμήμα του γυναικωνίτη υπάρχει ξύλινη κατασκευή εξέδρας. Η εκκλησία έχει τρείς κεντρικές εισόδους στο μέσο του νότιου, βόρειου και δυτικού τοίχου. Και στις τρείς εισόδους υπάρχουν στεγασμένα προπύλαια με αψίδες και κυκλικές κολώνες από μωσαϊκό. Το δάπεδο της εκκλησίας εσωτερικά είναι από Ελληνικά και Ιταλικά μάρμαρα με ωραία πολύχρωμα σχέδια. Ο σολέας είναι υπερυψωμένος 2 σκαλοπάτια από τον κ. ναό και το ιερό βήμα είναι υπερυψωμένο 1 σκαλοπάτι πάνω από τον σολέα. Το Ιερό βήμα διαχωρίζεται με ξύλινο σκαλιστό τέμπλο το οποίο κατασκευάστηκε το 1981 από τον Χρύσανθο Ταλιαδώρο. Στην Νοτιοδυτική και στην βορειοδυτική πλευρά της εκκλησίας υπάρχουν 2 παρεκκλήσια το ένα αφιερωμένο στον άγιο Αθανάσιο και το άλλο αφιερωμένο στον άγιο Τυχικό. Η εκκλησία σήμερα είναι πλήρως αγιογραφημένη με ωραίες τοιχογραφίες. Στον τρούλο δεσπόζει ο παντοκράτορας. Στην κόγχη του ιερού ιστορείται η πλατυτέρα ενώ στον υπόλοιπο ναό υπάρχουν παραστάσεις από την ζωή και τα θαύματα του Χριστού και μορφές πολλών αγίων της εκκλησίας μας.
1954
Τιμίος Σταυρός (Ναός : Παρεκκλησία--Κύπρος)
Holy Cross (Church : Parekklisia--Cyprus)
Η εκκλησία Τιμίου Σταυρού βρίσκεται στον κεντρικό πυρήνα του χωριού, λίγα μέτρα ανατολικότερα από την κεντρική πλατεία του χωριού. Είναι κτισμένη σε επίπεδο τεμάχιο το οποίο έχει στις τρεις του πλευρές (νότια – βόρεια και δυτική) δρόμο. Η εκκλησία είναι μονόκλιτος με τρούλο. Είναι ολόκληρη κτισμένη από πέτρα. Στη νοτιοανατολική γωνία υπάρχει καμπαναριό 3 στάσεων. Οι οροφές της εκκλησίας είναι ημικυλινδρικά κελύφη από πέτρα τα οποίο είναι επιχρισμένα εξωτερικά με ασβεστοκονίαμα. Η κόγχη του Ιερού είναι ημικυκλική και στεγάζεται με πέτρινο κέλυφος σε σχήμα τεταρτοσφαιρίου. Ο τρούλος εδράζεται σε τετράγωνη βάση. Το τύμπανο του τρούλου είναι σχετικά ψηλό και έχει 4 μακρόστενα παράθυρα με ημικυκλικό ανώφλι. Η δυτική καμάρα της εκκλησίας έχει επεκταθεί προς τα δυτικά. Η επέκταση αυτή φαίνεται να είναι αρκετά μεταγενέστερη από το αρχικό κτήριο. Η εκκλησία έχει 2 κύριες εισόδους, μια στο μέσο του Δυτικού και μία στο μέσο του Νότιου τοίχου. Είναι ξύλινες δίφυλλες θύρες με τοξωτό ανώφλι. Επίσης στο Ιερό, στη νότια τοιχοποιία υπάρχει μονόφυλλη ξύλινη θύρα με τοξωτό ανώφλι. Το δάπεδο του κυρίως ναού είναι από κυπριακό γυψομάρμαρο. Το Ιερό Βήμα είναι 2 σκαλιά υπερυψωμένο και το δάπεδό του είναι από κυπριακό μωσαϊκό με έγχρωμα μοτίβα. Το τέμπλο της εκκλησίας είναι ξυλόγλυπτο και έχει επιχρυσωθεί.Έχει πλούσια σκαλίσματα και οι εικόνες είναι εξαιρετικές. Στη δυτική πλευρά υπάρχει μικρός ξύλινος γυναικωνίτης ο οποίος στηρίζεται σε ημικυκλική αψίδα. Στην εκκλησία διασώζονται αξιόλογες τοιχογραφίες 16ου αιώνος έντονα επηρεασμένες από την Ιταλική Τέχνη. Στο τεταρτοσφαίριο της αψίδας του Ιερού ιστορείται η Θεοτόκος βρεφοκρατούσα και εκατέρωθεν 2 αρχάγγελοι. Μεταξύ της Θεοτόκου και του Αρχαγγέλου στα δεξιά εικονίζεται κάποιος ιππότης γονυπετής και εικάζεται ότι είναι ο δωρητής. Στην ανατολική καμάρα εικονίζονται δέκα Οίκοι του Ακαθίστου Ύμνου. Στο τύμπανο του κεντρικού τυφλού τόξου του βόρειου τοίχου εικονίζεται σε υπερφυσικό μέγεθος ο Αρχάγγελος Μιχαήλ. Πάνω από την Αγία Τράπεζα στο Ιερό, υπάρχει πέτρινο σκαλιστό κουβούκλιο με 4 κυκλικές κολώνες. ΧΡΟΝΟΛΟΓΙΑ ΑΝΕΓΕΡΣΗΣ ΚΤΗΡΙΟΥ: Από τα μορφολογικά στοιχεία που υπάρχουν στα ανοίγματα της αψίδας Ιερού (τυπικό βυζαντινό δίλοβο παράθυρο) φαίνεται ότι το αρχικό κτίσμα είναι του 12ου αιώνος. Η επέκταση δυτικά είναι αρκετά μεταγενέστερη. Οι τοιχογραφίες που διασώζονται, χρονολογούνται ως έργα 16ου αιώνος. Η εκκλησία είναι κηρυγμένη ως μνημείο πολιτιστικής κληρονομιάς Β΄ Πίνακος. ΕΜΒΑΔΟΝ ΚΤΗΡΙΟΥ: Ισόγειο: 100 τ.μ. Γυναικωνίτης : 18 τ.μ.
12ος αιώνας
Άγιος Νικόλαος (Ναός : Κλωνάρι--Κύπρος)
Saint Nicholas (Church : Klonari--Cyprus)
Η εκκλησία αγίου Νικολάου είναι κτισμένη στην μικρή κοινότητα Κλωνάρι της επαρχίας Λεμεσού. Η εκκλησία ανήκει στον χαρακτηριστικό αρχιτεκτονικό τύπο της μονόκλιτης ξυλόστεγης εκκλησίας που αναπτύχθηκε στην Κύπρο την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Η ανωδομή είναι διπλή ξύλινη ιδιαίτερα επικλινής δίρριτη στέγη. Η επικάλυψη της γίνεται με παραδοσιακά πήλινα πλακοειδή κεραμίδια. Οι τοιχοποίες είναι δομημένες με ακατέργαστη πέτρα Τροόδους. Η αψίδα του ιερού είναι ημικυκλική και καλύπτεται από την στέγη. Η προεξοχή της στέγης στηρίζεται με δύο ξύλινους στύλους οι οποίοι πακτώνονται στις δύο άκρες του Ανατολικού τοίχου. Η εκκλησία έχει 2 θύρες στον νότιο τοίχο. Η μία στο μέσο περίπου του νότιου τοίχου έχει περιθύριο από λευκούς ασβεστόλιθους και έχει οξυκόρυφο τοξωτό ανώφλι. Η δεύτερη στο πίσω μέρος του νότιου τοίχου πλάτους 1μ. Έχει οριζόντιο ανώφλι. Το δάπεδο της εκκλησίας εσωτερικά είναι από κυπριακό γυψομάρμαρο. Το ιερό βήμα είναι υπερυψωμένο 1 σκαλί και διαχωρίζεται με λιτό ξυλόγλυπτο τέμπλο. Η εκκλησία φαίνεται ότι επεκτάθηκε δυτικά αφού κατεδαφίστηκε ο δυτικός τοίχος. Οι διαστάσεις της αρχικής εκκλησίας ήταν εσωτερικά πλάτος 3.40μ και μήκος 8.30μ. χωρίς την ημικυκλική αψίδα. Με την επέκταση σήμερα το εσωτερικό μήκος είναι 12.60μ. (το πλάτος έμεινε το ίδιο). Η εκκλησία εσωτερικά ήταν πλήρως αγιογραφημένη. Σήμερα διασώζονται τοιχογραφίες στην αψίδα και τον ανατολικό τοίχο και στα αρχικά τμήματα του νότιου και του βόρειου τοίχου. Οι τοιχογραφίες αυτές μπορούν να χρονολογηθούν στον 16ο αιώνα.
Άγιος Γεώργιος (Ναός : Κελλάκι--Κύπρος)
Saint George (Church : Kellaki--Cyprus)
H εκκλησία του αγίου Γεωργίου είναι κτισμένη σε ένα πλάτωμα στο Βορειοανατολικό άκρο της κοινότητας Κελλακίου και δεσπόζει σε όλη την γύρω περιοχή. Η εκκλησία είναι μονόκλιτη καμαροσκέπαστη. Σύμφωνα με τον κώδικα Α της Ι.Μ.Κιτίου η εκκλησία κτίστηκε επί Κιτίου Μακαρίου Α (1737-1776). Η αρχική εκκλησία ήταν μικρότερη σε μέγεθος. Το 1885 ως αναφέρεται στον κώδικα Α της Ι.Μ.Κιτίου η εκκλησία επεκτάθηκε προς Δυσμάς. Αυτή την περίοδο φαίνεται να κτίστηκε και το καμπαναριό στην Νοτιοανατολική γωνία του κτηρίου. Αργότερα μετά τον σεισμό του 1953 οι 3 τελευταίες στάσεις του καμπαναριού κατέρρευσαν. Φυλάχθηκαν οι πέτρες και στην βάση που παρέμεινε κτίστηκε μπετονένιο καμπαναριό. Το καμπαναριό αυτό με τον σεισμό του Αυγούστου 1999 κατέστη ετοιμόρροπο. Το 2001 με την επιδιόρθωση των ζημιών σεισμού έγινε και η ανακατασκευή του καμπαναριού με χρήση των φυλαχθέντων λίθων και λάξευση νέων όπου οι υπάρχοντες ήταν κατεστραμμένοι. Οι τοιχοποιίες είναι δομημένες με σκληρές ακατέργαστες πέτρες γάββρου και διαβάση σε γκριζοπράσινα χρώματα και είναι αρμολογημένες με ασβεστοκονίαμα με ανάμικτα ένθετα κεραμίδια ή πλίνθους. Οι εξωτερικές τοιχοποιίες της βόρειας και νότιας πλευράς διαμορφώνονται επίσης με οξυκόρυφα τόξα τα οποία γεφυρώνουν τις παραστάδες των ποδαρικών των εγκάρσιων τόξων της εκκλησίας. Η αψίδα του ιερού είναι εσωτερικά ημικυκλική και εξωτερικά πεντάπλευρη. Όπως ανεφέρθη ανωτέρω η ανωδομή της εκκλησίας είναι οξυκόρυφος πέτρινη καμάρα. Η καμάρα εσωτερικά ενισχύεται με 3 εγκάρσια επίσης οξυκόρυφα σφενδόνια. Η αρχική στέγη επικαλύπτεατι με πήλινα χωλετρωτά κεραμίδια με επίπεδο στρωτήρα και καμπύλο καλυπτήρα. Όπως προανα- φέραμε η εκκλησία το 1885 επεκτάθηκε δυτικά. Η κάλυψη της επέκτασης αυτής έγινε με οξυκόρυφο σταυροθόλιο το οποίο ενισχύθηκε με ένα τέταρτο οξυκόρυφο σφενδόνιο. Τα κεραμίδια στη στέγη της επέκτασης είναι πήλινα χολετρωτά με στρωτήρα και καλυπτήρα ιδίου σχήματος και μεγέθους. Κατά την επέκταση του 1885 φαίνεται να κατασκευάστηκε δυτικά ξύλινος γυναι-κωνίτης ο οποίος στηρίχθηκε στο δυτικό τοίχο και ανατολικά σε χαμηλομένο πέτρινο τόξο. Η άνοδος στον γυναικωνίτη γίνεται μέσω κτίστης σκάλας στη βορειοδυτική γωνία, ενσωματωμένης στο πάχος του βόρειου τοίχου. Οι τοιχοποιίες είναι δομημένες με σκληρές ακατέργαστες πέτρες γάββρου και διαβάση σε γκριζοπράσινα χρώματα και είναι αρμολογημένες με ασβεστοκονίαμα με ανάμικτα ένθετα κεραμίδια ή πλίνθους. Οι εξωτερικές τοιχοποιίες της βόρειας και νότιας πλευράς διαμορφώνονται επίσης με οξυκόρυφα τόξα τα οποία γεφυρώνουν τις παραστάδες των ποδαρικών των εγκάρσιων τόξων της εκκλησίας. Η αψίδα του ιερού είναι εσωτερικά ημικυκλική και εξωτερικά πεντάπλευρη. Ο ναός έχει 3 κύριες θύρες εισόδου στο μέσον του νότιου, του βόρειου και του δυτικού τοίχου. Στις επισκευές του 1885 ανοίχθηκε τέταρτη θύρα στο βόρειο μέρος του δυτικού τοίχου η οποία οδηγεί κατευθείαν στο γυναικωνίτη. Στην ίδια φάση μετατράπηκε σε θύρα το παράθυρο της αψίδος στο ιερό. Το δάπεδο του ναού είναι μετασκευή των αρχών του περασμένου αιώνος. Αποτελείται από τσιμεντένια πλακίδια με άσπρη βάση και είναι διακοσμημένα με γκρίζα και μαύρα γεωμετρικά μοτίβα. Το Ιερό βήμα είναι υπερυψωμένο 1 σκαλί και διαχωρίζεται με ξυλόγλυπτο επιχρυσωμένο τέμπλο πολύ καλής τέχνης. Το τέμπλο είναι της ίδιας περιόδου με την εκκλησία και υπάρχει παράδοση ότι για την κατασκευή του χρησιμοποιήθηκε μέρος της ξυλείας της ξυλόστεγης εκκλησίας που υπήρχε παλαιότερα. Η εκκλησία στη σημερινή της μορφή έχει εξωτερικές διαστάσεις 21.40μ. Μήκος και 8,80 πλάτος.
1737
Αρχαγγέλος Μιχαήλ (Ναός : Κελλάκι--Κύπρος)
Archangel Michael (Church : Kellaki--Cyprus)
Το παρεκκλήσιο του αρχαγγέλου Μιχαήλ είναι κτισμένο σε μια καταπράσινη δασώδη περιοχή στα νοτιοανατολικά του χωριού. Ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο του μονόχωρου καμαροσκέπαστου ναού. Σήμερα είναι σε ερειπώδη μορφή αλλά από τα διασωζόμενα τμήματα του υπάρχουν όλα τα στοιχεία για να γίνει αποκατάσταση και στέγαση του. Το μνημείο είχε τρείς κύριες εισόδους, στο μέσο του βόρειου, του νότιου και του δυτικού τοίχου. Οι τοιχοποιίες του ναού έχουν πάχος 80 περίπου εκ. και είναι δομημένες με ακατέργαστους σκληρούς λίθους από διαβάση και γάβρο.Το συνδετικό κονίαμα είναι ασβεστοκονίαμα με ένθετα τμήματα από κεραμίδια και πλίνθους. Η κόγχη του ιερού είναι ημικυκλική με διάμετρο 2.54 μ. και βέλος 1.97μ. Η ανωδομή ήταν πέτρινη οξυκόρυφος καμάρα η ακριβής γεωμετρία της οποίας προκύπτει από τα σωζόμενα τμήματα των τοίχων στα οποία φαίνεται τόσο η γένεση της καμάρας όσο και η ακτίνα στροφής των τόξων της καμάρας. Στο κάτω μέρος των τοίχων του μνημείου διασώζονται ακόμα σπάργανα τοιχογρα- φιών που βοηθούν στην χρονολόγηση του μνημείου στον 12ο αιώνα. Το μνημείο έχει εξωτερικές διαστάσεις 10.80μ. μήκος και 7 μ. πλάτος χωρίς την προεξοχή της ημικυκλικής αψίδας.
Church of Saint John the Merciful (Eleimonos ) in Vikla
Άγιος Ιωάννης Ελεήμων (Ναός : Βίκλα--Κύπρος)
Saint John the Merciful -Eleimonos (Church : Vikla--Cyprus)
Η εκκλησία είναι κτισμένη στο ερειπωμένο και εγκαταλελειμμένο χωριό Βίκλα. Είναι μονόκλιτη ξυλόστεγη με διπλή ξύλινη ιδιαίτερα επικλινή στέγη. Ανήκει στον χαρακτηριστικό αρχιτεκτονικό τύπο των ξυλόστεγων εκκλησιών που αναπτύχθηκε στην Κύπρο την περίοδο της Τουρκοκρατίας. Οι τοιχοποιίες είναι δομημένες με σκληρούς ακατέργαστους λίθους Τροόδους. Εσωτερικά έχουμε παντού επίχρισμα από ασβεστοκονίαμα, ενώ εξωτερικά έχουμε φαρδιά αρμολογήματα με το ίδιο κονίαμα. Η εκκλησία έχει κεντρική είσοδο στο μέσο του νότιου τοίχου. Είναι δίφυλλη ξύλινη με ελαφρώς τοξωτό ανώφλι. Δεύτερη μονόφυλλη θύρα υπάρχει στο πίσω μέρος του νότιου τοίχου. Πέραν των ανωτέρω θυρών στο φωτισμό του εσωτερικού της εκκλησίας συμβάλλουν ορθογώνιο παράθυρο στο μέσο του βόρειου τοίχου και 2 μικρά μακρόστενα παράθυρα στον ευθύ ανατολικό τοίχο ένα στο μέσο της αψίδας και 2ο ψηλά στο αέτωμα ( κάτω από την μεσοκαρίνα στέγης.) Το δάπεδο της εκκλησίας είναι από κυπριακό γυψομάρμαρο. Το Ιερό είναι υπερυψωμένο 1 σκαλί και διαχωρίζεται με απλό ξύλινο τέμπλο του 1913, έργο του Στυλιανού Δ. Ταλιαδώρου από την Μονή σύμφωνα με επι- γραφή πάνω από την ωραία πύλη. Σύμφωνα με τον κώδικα Α της Ι.Μ.Κιτίου η εκκλησία κτίστηκε επί Μητροπολίτου Κιτίου Μακαρίου Α (1737-1776).
Τίμιος Σταυρός (Ναός : Αρακαπάς--Κύπρος)
Holy Cross (Church : Arakapas--Cyprus)
Ο μικρός αυτός ναός βρίσκεται στα δυτικά της κοινότητας Αρακαπά. Ανήκει στον αρχιτεκτονικό τύπο του ελεύθερου σταυρού. Ο κομψός αυτός ναός είναι σήμερα σε μορφή ερειπίων. Χρονολογικά τοποθετείται ως κτίσμα 12ου αιώνος. Στην δόμηση του γίνεται εκτενής χρήση οπτοπλίνθων. Ο τρούλος του ναού πρέπει να ήταν φουρνικός (δηλαδή χωρίς τύμπανο). Κατά την διερεύνηση του μνημείου από το Τμήμα Αρχαιοτήτων, βρέθηκε μέρος της κεράμωσης του τρούλου από χειροποίητα κεραμίδια βυζαντινού τύπου.