1 10 85 https://apsida.cut.ac.cy/files/original/b1ef39bb916f4a7737eb459edcf37f3c.pdf a338f3e8209a1f97e93c79db3215351d Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Δήμος Λευκάρων, Περιοδικό "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Description An account of the resource Τα περιοδικά 21, 41, 61 και 81 έχουν στο τέλος ευρετήριο κατά θέμα και συγγραφέα. Το ευρετήριο του 21ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 1-20. Το ευρετήριο του 41ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 21-40. Το ευρετήριο του 61ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 41-60. Το ευρετήριο του 81ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 61-80. Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. Lefkara Municipality, Periodical "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource ''Τα Λεύκαρα'' , τεύχος 76 Subject The topic of the resource Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα Description An account of the resource Τριμηνιαίο περιοδικό, τεύχος 76. Εκδίδεται από το Σύνδεσμο Λευκαριτών. Creator An entity primarily responsible for making the resource Lefkara Association Σύνδεσμος Λευκάρων Source A related resource from which the described resource is derived Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Publisher An entity responsible for making the resource available Library of Cyprus University of Technology Digital Heritage Research Lab of Cyprus University of Technology Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2001 Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Rights Information about rights held in and over the resource Απαγορεύεται η δημοσίευση ή αναπαραγωγή, ηλεκτρονική ή άλλη χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του δημιουργού. Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource PDF Language A language of the resource EL Type The nature or genre of the resource Text Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context 2001vol76 Coverage The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant 34.866129, 33.306324 Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα https://apsida.cut.ac.cy/files/original/496f3892c5e6cc5023e329ccb05d8dfe.pdf 259767b1bcad7ac9b8c5164a5ea94b08 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Δήμος Λευκάρων, Περιοδικό "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Description An account of the resource Τα περιοδικά 21, 41, 61 και 81 έχουν στο τέλος ευρετήριο κατά θέμα και συγγραφέα. Το ευρετήριο του 21ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 1-20. Το ευρετήριο του 41ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 21-40. Το ευρετήριο του 61ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 41-60. Το ευρετήριο του 81ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 61-80. Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. Lefkara Municipality, Periodical "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource ''Τα Λεύκαρα'' , τεύχος 73 Subject The topic of the resource Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα Description An account of the resource Τριμηνιαίο περιοδικό, τεύχος 73. Εκδίδεται από το Σύνδεσμο Λευκαριτών. Creator An entity primarily responsible for making the resource Lefkara Association Σύνδεσμος Λευκάρων Source A related resource from which the described resource is derived Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Publisher An entity responsible for making the resource available Library of Cyprus University of Technology Digital Heritage Research Lab of Cyprus University of Technology Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2001 Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Rights Information about rights held in and over the resource Απαγορεύεται η δημοσίευση ή αναπαραγωγή, ηλεκτρονική ή άλλη χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του δημιουργού. Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource PDF Language A language of the resource EL Type The nature or genre of the resource Text Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context 2001vol73 Coverage The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant 34.866129, 33.306324 Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα https://apsida.cut.ac.cy/files/original/b31afcf98399a25cdce2d51af1401cde.pdf 13d31fca16603b263af49ed1571d5afc Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Δήμος Λευκάρων, Περιοδικό "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Description An account of the resource Τα περιοδικά 21, 41, 61 και 81 έχουν στο τέλος ευρετήριο κατά θέμα και συγγραφέα. Το ευρετήριο του 21ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 1-20. Το ευρετήριο του 41ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 21-40. Το ευρετήριο του 61ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 41-60. Το ευρετήριο του 81ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 61-80. Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. Lefkara Municipality, Periodical "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource ''Τα Λεύκαρα'' , τεύχος 69 Subject The topic of the resource Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα Description An account of the resource Τριμηνιαίο περιοδικό, τεύχος 69. Εκδίδεται από το Σύνδεσμο Λευκαριτών. Creator An entity primarily responsible for making the resource Lefkara Association Σύνδεσμος Λευκάρων Source A related resource from which the described resource is derived Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Publisher An entity responsible for making the resource available Library of Cyprus University of Technology Digital Heritage Research Lab of Cyprus University of Technology Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2000 Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Rights Information about rights held in and over the resource Απαγορεύεται η δημοσίευση ή αναπαραγωγή, ηλεκτρονική ή άλλη χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του δημιουργού. Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource PDF Language A language of the resource EL Type The nature or genre of the resource Text Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context 2000vol69 Coverage The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant 34.866129, 33.306324 Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα https://apsida.cut.ac.cy/files/original/6b04176748263056228c6cdbf1884a6e.pdf ddd2391d8b6e4feb2bdd4d08ea2bd88b Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Δήμος Λευκάρων, Περιοδικό "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Description An account of the resource Τα περιοδικά 21, 41, 61 και 81 έχουν στο τέλος ευρετήριο κατά θέμα και συγγραφέα. Το ευρετήριο του 21ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 1-20. Το ευρετήριο του 41ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 21-40. Το ευρετήριο του 61ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 41-60. Το ευρετήριο του 81ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 61-80. Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. Lefkara Municipality, Periodical "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource ''Τα Λεύκαρα'' , τεύχος 71 Subject The topic of the resource Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα Description An account of the resource Τριμηνιαίο περιοδικό, τεύχος 71. Εκδίδεται από το Σύνδεσμο Λευκαριτών. Creator An entity primarily responsible for making the resource Lefkara Association Σύνδεσμος Λευκάρων Source A related resource from which the described resource is derived Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Publisher An entity responsible for making the resource available Library of Cyprus University of Technology Digital Heritage Research Lab of Cyprus University of Technology Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2000 Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Rights Information about rights held in and over the resource Απαγορεύεται η δημοσίευση ή αναπαραγωγή, ηλεκτρονική ή άλλη χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του δημιουργού. Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource PDF Language A language of the resource EL Type The nature or genre of the resource Text Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context 2000vol71 Coverage The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant 34.866129, 33.306324 Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα https://apsida.cut.ac.cy/files/original/0086bed9ef5975dcee0ad5096adc3b66.pdf 43a679e815ce8dc10ad31ca5907859bb Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Δήμος Λευκάρων, Περιοδικό "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Description An account of the resource Τα περιοδικά 21, 41, 61 και 81 έχουν στο τέλος ευρετήριο κατά θέμα και συγγραφέα. Το ευρετήριο του 21ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 1-20. Το ευρετήριο του 41ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 21-40. Το ευρετήριο του 61ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 41-60. Το ευρετήριο του 81ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 61-80. Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. Lefkara Municipality, Periodical "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource ''Τα Λεύκαρα'' , τεύχος 75 Subject The topic of the resource Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα Description An account of the resource Τριμηνιαίο περιοδικό, τεύχος 75. Εκδίδεται από το Σύνδεσμο Λευκαριτών. Creator An entity primarily responsible for making the resource Lefkara Association Σύνδεσμος Λευκάρων Source A related resource from which the described resource is derived Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Publisher An entity responsible for making the resource available Library of Cyprus University of Technology Digital Heritage Research Lab of Cyprus University of Technology Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2001 Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Rights Information about rights held in and over the resource Απαγορεύεται η δημοσίευση ή αναπαραγωγή, ηλεκτρονική ή άλλη χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του δημιουργού. Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource PDF Language A language of the resource EL Type The nature or genre of the resource Text Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context 2001vol75 Coverage The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant 34.866129, 33.306324 Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα https://apsida.cut.ac.cy/files/original/7bcd353a7e625ae975e2a6902beba29d.pdf f2fb04a63257dada04d3e0e1fdce62e1 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Δήμος Λευκάρων, Περιοδικό "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Description An account of the resource Τα περιοδικά 21, 41, 61 και 81 έχουν στο τέλος ευρετήριο κατά θέμα και συγγραφέα. Το ευρετήριο του 21ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 1-20. Το ευρετήριο του 41ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 21-40. Το ευρετήριο του 61ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 41-60. Το ευρετήριο του 81ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 61-80. Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. Lefkara Municipality, Periodical "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource ''Τα Λεύκαρα'' , τεύχος 74 Subject The topic of the resource Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα Description An account of the resource Τριμηνιαίο περιοδικό, τεύχος 74. Εκδίδεται από το Σύνδεσμο Λευκαριτών. Creator An entity primarily responsible for making the resource Lefkara Association Σύνδεσμος Λευκάρων Source A related resource from which the described resource is derived Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Publisher An entity responsible for making the resource available Library of Cyprus University of Technology Digital Heritage Research Lab of Cyprus University of Technology Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 2001 Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Rights Information about rights held in and over the resource Απαγορεύεται η δημοσίευση ή αναπαραγωγή, ηλεκτρονική ή άλλη χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του δημιουργού. Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource PDF Language A language of the resource EL Type The nature or genre of the resource Text Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context 2001vol74 Coverage The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant 34.866129, 33.306324 Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα https://apsida.cut.ac.cy/files/original/e4e77c168fcafa958628eb1812853418.pdf 707bbd4ffa8911a30ce2b7a3f5abf868 PDF Text Text �ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΤΑ=Η . Αγαπητέ «ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Τριμηνιαίο περιοδικό . · Εκδίδεται όπά τό Σύνδεσμο Λευκαριτων . · Υπεύθυνος κατά νόμον : Κοσμα ς Σώο ε ιλο ς . Πρό ε δρος τού Συνδέσμου Λευκαριτων Διεύθυνση περιοδικού : . Υγείας 5 , . Ακρ όπολη , Λευκωσία 138 Τιμή τεύχους . · Ετήσια · Ετήσια συνδρομή συ ν δρομή Ι . [0 .500 ..... [2 .000 .....................•. έξωτ ε ρικοϋ . .......... $ 10.00 ΣΥΝΤΑΚΤιΚΗ ΕΠΙΤΡΟΠΗ Κλαίρη . Αγγελίδου , ΔI Ε υθύντρlα Γυμνασίου · Αχιλλέος; . lω6νvοu. Δ / ντής Δημ . Σχολ ε ίου Λ ε υκ6ρω ν Μιά άλλη φορά στήν Νέα Ύόρκη στή γειτονιά των Κυπρίων, τήν Κωμοδρόμας , Κοινοτάρχη ς Λευκόρων . Αστόρια, ένας άλλος Λευκαρίτης γέροντας μέ ρώτησε άν στήν Κύπρο Τά κης Μ ά γος , Δημοσιογράφο ς Δημητρης Σάββα, Καθηγητής τά αύτοκlνητα ξεκινούν όκόμα μέ τή μανlβέλλα. ΕΤχε κι αύτός καμιά πενηνταριά χρόνια μακριά όπό τήν Κύπρο, κι εΤχε, όπως καί ό προηγού­ Χριστάκης Καραγιώργης, Βοη,θός Διευθυντής ΠΡΟ'tραμμότω ν Ραδιοφώνου · Επιμελητή ς uλη ς: Τάκης r. Κάποτε, πάνε δέκο χρόνια τώρα, συνάντησα στό Παρίσl κάποιο γέροντα όπό τά Λεύκαρα πού, παρά τήν τόση επιθυμία του, δέν κατά­ φερε ψ:] ξαναδη τά Λεύκαρα όπό τότε, πού, δεκαεξάχρονος εφηβος, πηρε τόν πικρό δρόμο της ξενητειάς! Τελικά έκλεισε τά μάτια του χωρίς νά πραγματοποιήσει τό όνειρό του, νά βρεθη έστω γιά λίγες μέρες στόν τόπο πού γεννήθηκε .. Εκεί λοιπόν πού μιλούσαμε μέ ρωτούσε γιά τό κάθε τι πού θυμόταν, γιά τόπους, γιά σπίτια καί γιά όνθρώπους πού εΤχαν πεθάνει πρίν χρόνια. - Εμενε συνεχως στίς παραστάσεις πού πηρε μαζί του φεύγοντας στίς όρχές τού αΙώνα καί δέν μπορούσε νά φαντα­ σθη πώς όλα όλλαξαν όπό τότε. ΛευκόρωΙι' Χριστόκης Παπαλοϊζου. Δήμαρχος Λευκ6ρων · Αντωνάκης . άναγνώστη, Μάγος μενος γέροντας, ξεκόψει γιά καλά όπό τόν τόπο του. Τυπώνεται στό τυπαγραφεϊα Ι.Γ . Κασουλίδης κ α ί Υίός Σήμερα μέ τήν τρομακτική όνάmυξη των μέσων μαζlκης επικοινω­ νίας, όταν ή ύφήλιος κατάντησε πιά ένα χωριό, εμπειρίες όπως αύτές Περιεχόμενα πού όναφέρω πιό πάνω εΤναl όπαράδεκτες. Κι όταν ελήφθησαν όπό τόν Σύνδεσμο Λευκαριτων πού Ιδρύθηκε τώρα καί τρία χρόνια, οΙ τρείς lστορικης γιά τά Λεύκαρα σημασίας όποΦάσεlς, νά προωθηθη δηλαδή ή Ιδέα Ιδρύσεως . Οργανισμού . Αναπτύξεως Λευκάρων, νά καθιε­ Σ ελ ί δ α 1. ΓΡΑΜΜΑ ΑΠΟ ΤΗ ΣΥΝΤΑΞΗ . 2. 3. ΛΕΥΚΑΡΑ (ποίημα) • Κλαίρης . Αγγ ε λίδου . .. 3 . 5 ..........• ρωθη ετήσιο συνέδριο Λευκαριτων καί νά όναβιώσεl ό θεσμός τού Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΛΕΥΚΑΡΙΤΩΝ . Κοσμδ Σώσ ε ιλου . Φεστιβάλ Λευκάρων, θεώρησα πώς ήρθε ή ώρα καί γιά τήν δημιουργία ενός μέσου επαφης καί επικοινωνίας των όπου γης Λευκαριτων .. Η Προέδρου τού Συνδέσμου Λ ε υκαριτών . . . . . . . . . . .. . .. 6 4 . ΧΑIι!ιΕΤιΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ ΛΕΥΚΑΡΩΝ κ . Χριστόκη Παπαλ οΊ ζ ου ................... 9 Ο ΤΟΠΟΣ ΜΑΣ (ποίημα) - Κλαίρης . Αγγελίδου . . .......................... 10 6 . ΙΔΡΥΘΗΚΕ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑΠΤΥΞΕΩΣ ΛΕΥΚΑΡΩΝ Γιώργου ' Ανασταοιάδη .......... 11 7 . ΛΑΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΚΑΤΑΓΡΑΦΕΣ : Τραγούδια , θρύλ α ι καί 5. παραδόσεις ταύ τόπου μας - Χρ . Καραγιώργη θ. Η ΖΩΗ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΑΡΩΝ - Κλαίρης . Αγγελίδαυ . 9. ............... 14 . ... 17 Ο ΗΓΟΥΜΕΝΟΣ ΓΑβΡIΗΛ ΤΩΝ ΛΕΥΚΑΡΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΘΡΥΛΟΙ τον ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ - ........ 18 σίας εΤναl, όγαπητέ όναγνώστη , αύτό πού κρατάς αύτή τή στιγμή στά .. 26 12. ΠΟΡΤΡΑΙΤΑ ΛΕΥΚΑΡΙΤΩΝ : ΠΑΝΑΗΣ ΠΑΡΟΙΚΟΣ - Μαρία ς Σώζο υ ..... 29 13. ΜΩΝΝΩ Σον Σ ' οτι ΕΧΩ ΙΕΡΟΝ (ποίημα ) - Χρ . Καραγιώργη .. 14. \1 Ε\1ΟΙΗ E~ Ο ..· Ι· \ ,Ο I.":"·h. \Η \ . ΙI~ 11," iιI H, · ~I 15 . ΑΠΟ ΤΟ HMEPOΛOΓlO τον Κ . Λ . ΡΑΟΥΝΑ .. ...... ........ 16. ΘΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΟΨΕΙΣ : (α) Τά Λε,'ικαρα καί τ ό φυσlκό περιβά λ λον - Χρ . Καραγιώργη . (β) Ν ' άξιοποιηθεϊ ή Σωτήρα - Τάκη Γ . Μάγου . Κλαίρης (δ) Καί τό ρολό . . σταμάτησ ε 17. ΝΕΑ ΑΠΟ ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ Συνεδρίου Λευκαριτων .. Ορίστηκε τότε καί ή Συντακτική' Επιτροπή .................... 23 r. Μάγαυ 11 . Η ΧΟΡΟΕΣΠΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΣΥΝΔΕΣΜον ΛΕΥΚΑΡΙΤΩΝ .......... ... ...... • . . - Συμβούλιο τού Συνδέσμου Λευκαριτων καί ή σχετική είσήγηση υίοθε­ τήθηκε φέτος επίσημα στά πλαίσια των εργασιων τού Παγκοσμίου πού όνάλαβε νά ύλοποιήση τήν Ιδέα. Προϊόν αύτης όλης της διεργα­ Νίκου Χρ . Χαραλάμπαυς 10. ΣΤΟ ΕΛΕΟΣ ΤΩΝ ΑΝΕΜΩΝ - Τάκη (γ) Η Ενα καυτό θέμα Ι, Ιδέα της εκδόσεως ενός περιοδικού έγινε μέ ενθουσιασμό δεκτή όπό τό . ... 32 ...... 33 . ...... 36 Στόχος τού περιοδικού αύτού εΤναl νά βοηθήσει όλους εμάς πού καταγόμαστε ή έχουμε Ισχυρούς δεσμούς μέ τά Λεύκαρα καί τά γύρω χωριά νά γνωρίσουμε τήν Ιστορία, τούς θρύλους, τίς παραδόσεις καί . ..... . ..... 38 τά τραγούδια τού χωριού καί της περlοχης μας, νά προβάλουμε τά . ....... 40 μοναδικά παραδοσιακά στοιχεία πού μάς κληροδότησαν οΙ πατέρες ................• . Αγγελίδου .. - Χρ . ... χέρια σου . Τ ό πρωτο τεύχος τού τριμηνιαίου περιοδικού. Τά Λεύκαρα • . Κcιραγιώργιι 18. Ο ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ ΝΤΑ 81ΝΤΣΙ ΚΑΙ ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΙΤΙΚΑ ΚΕΝΤΗΜΑΤΑ Χριστόδουλου ' Αχιλλεούδη . ΕΙκόνα έξωφύλλου: Πανοραμlκι'l άποψιι των Λευκόρων: - Φωτ . Ντίνου ' Αναγιωτίδη . .... 42 .... 45 . ..... 46 ... 48 μας, νά γνωρίσουμε τίς ρίζες μας πού, χωμένες βαθειά στόν χρόνο, δίνουν όκόμη σ ' εμάς τά κλαδιά, χυμούς ζωης : Πέρα όμως όπό τίς σελίδες μέ τά Ιστορικά καί λαογραφικά σημει­ ώματα , πέρα όπό τίς λργοτεχνlκές σελίδες πού εΤναl όνοlκτές σέ κάθε 3 �Λευκαρίτη καί όποιον άλλο θέλει νά γράψει κάτι μέ έπίκεντρο τά Λεύ ­ καρα καί τήν περιοχή, θάναι καί οί αελίδες γιά τή ζωή στό χωρι ό σήμερα . Νά δώσουμε τήν εύκαιρία στούς άπόδημους Λ€υKαρίτες, μέ τό ν λόγο καί μέ τήν φωτογραφία νά κατανοήσουν πώς τά Λεύκαρα δρα ­ στηριοποιήθηκαν καί πάλι κι άναπτύσσονται μέ γοργό ρυθμό. Νά μάθουν πώς τό χωριό τοϋ καμάτου καί της σκληρης άγροτικης ζωης πού τούς εκαμε νά ξενητευθοϋν, άλλαξε πιά .• Οτι ό πολιτισμός καί όλες οί άνέσεις πού τούς εδωσε ό ξένος τόπος δέν εΤναι πιά πράγματα άγνωστα ιϊ άπρόσιτα έδω, άλλά τά χαίρεται κι ό τελευταίος κ άτοικος των Λευκάρων. Γενικά θά γίνεται ένημέρωση τόσο γιά τήν πολιτιστική όσο καί γιά τήν κοινωνική ζωή στό χωριό. Θάναι άκόμα σελίδες γιά τήν άνάπτυξη ένός διαλόγου καί τήν εκφραση άπόψεων καί είσηγήσεων πάνω σέ θέματα πού άναΦέρονται στό χωριό καί άποβλέπουν στήν άνάπτυξη καί τήν προκοπή τοϋ χωριοϋ καί της όλης περιοχης . Οί σελί ­ δες πού άκολουθοϋν διαγράφουν τά πλαίσια μέσα στά όποία θά Λεύκαρα κινηθη τό περιοδικό . . Από έσένα , άγαπητέ άναγνώστη, άναμένουμε ένεργό συμπαρά ­ σταση καί βοήθεια . πρωτα πρωτα κάμε ώστε τά τεύχη τοϋ περιοδικοϋ Ανοίγεις το παράθυρο κάθε μέρα ατον ήλιο μας νά φτάνουν μέχρι τόν τελευταίο άπόδημο Λευκαρίτη, άνεξάρτητα χωρίς ενδοιααμούς. ποϋ βρίσκεται έγκατεστημένος . Τ ό περιοδικό πρέπει έπίσης νά μπεί σέ Το φως κυλά ανάμεαα στα δέντρα κάθε σπίτι των Λευκάρων καί των γύρω χωριων . και τα κεραμίδια των απιτιών • Οπως άναφέραμε ήδη τό περιοδικό θά κυκλοφορεί κάθε τρίμηνο . Γιά νά διευκολυνθη τό εργο τοϋ Συνδέσμου Λευκαριτων τό σχετικό μέ και σταματά ευλαβικά κάπου ατο Σταυροβούνι. τήν διάθεση τοϋ περιοδικοϋ , καλοϋμε όλους τούς Λευκαρίτες, έιτε στό Εληές και ακαμμένα πρόαωπα χωριό ζοϋν έιτε σέ άλλα μέρη, στήν Κύπρο ή στό έξωτερικό, νά έγγρα­ με γαληνές γραμμές φοϋν συνδρομητές . αηκώνουν κάθε μέρα το φορτίο .Η έτήσια συνδρομή εχει καθοριστη γιά μέν τούς κατοίκους Κύπρου στό ποσό των δύο λιρων γιά δέ τούς κατοίκους έξω ­ της Πίστης. τερικοϋ στό ποσό των δέκα δολλαρίων. Οί ένδιαφερόμενοι μποροϋν Ολημερίς νιές και γρηές κεντούν την Ομορφιά και την Ελπίδα. Ανοίγεις το παράθυρο κι ο αγέρας μοακοβολά θυμάρι και ασπάλαθο. Ανοίγεις το παράθυρο και χαίρεσαι τη ζωή. νά άποτείνονται στόν Γραμματέα τοϋ Συνδέσμου Λευκαριτων κ . Δημήτρη Σάββα ή στόν Δημο Λευκάρων . Τέλος άναμένουμε άπό όσους εχουν τήν δυνατότητα νά μας στεί ­ λουν συνεργασία γιά τό περιοδικό . Συνεργασία πάνω σέ ίστορικά , λαογραφικά, λογοτεχνικά καί όποια άλλα θέματα μπορεί κανείς νά δώσει . Πιστεύουμε πώς αύτό τό περιοδικό θά άγαπηθίϊ άπό όλους καί πώς αύτή ή προσπάθεια τοϋ Συνδέσμου Λευκαριτων δέν θά εχει μόνο Κλαίρη Αγγελίδου άρχή άλλά μιά συνέχεια . ,Η έπιτροπή τοϋ Συνδέσμου καί όσοι άποτελοϋμε τήν πρώτη συν­ τακτική έπιτροπή τοϋ περιοδικοϋ θά κάνουμε ό,τι μποροϋμε πρός τήν κατεύθυνση αύτή μέ τήν έλπίδα πώς άργότερσθά παραδώσουμε τή σκυτάλη σέ άλλα πιό ίκανά χέρια. Γιά τήν Συντακτική' Επιτροπή Χρ. Καραγιώργης 16.10.82 �Ο ΣΥΝΔΕΣΜΟΣ ΛΕΥΚΑΡΙΤΩΝ ΚΟΣΜΑ ΣΩΣΕΙΛΟΥ Προέδρου τού Συνδέσμου Λευκαριτών . Ο Σύνδεσμος Λευκαριτών μέ εδρα τή Λευκωσία εχει τώρα δύο πε­ ρίπου χρόνων ζωή . Κατά τό τέλος τού 1 9ΒΟ άρχισε νά ώριμάζει μεταξύ τών Λευκαριτών πού ζούν στή Λευκωσία ή ίδέα της"ιδρυσης ένός Συν ­ δέσμου πού θά μπορούσε νά όγκαλιάσει μέ όγάπη καί ένδιαφέρο όλους τούς Λευκαρίτες όπου κι ' άν βρίσκονται καί νά συντονίσει τίς προσπάθειες όλων γιά τό καλό της γενέτειράς τους. Κατά τή συνεστίαση πού έγινε στίς 29 . Ιανουαρίου 19Β1 όποφα­ σίστηκε όριστικά ή "ιδρυση τού Συνδέσμου αύτού καί πρός τούτο έ­ ξελέγη είκοσαμελής . Επιτροπή ή όποία κατά τήν πρώτη τη ς συνεδρίαση στίς 4 Φεβρουαρίου 19Β 1 έπελήφθη τών βασικών άρθρων τού καταστατικού καί άλλων όργανωτικών θεμάτων καί έ ­ ξέλεξε σάν προσωρινή έκτελεστική έπιτροπή τούς κ . κ . Κοσμά Σώσειλο , Πρόεδρο, Χριστάκη Χρηστίδη , 'Αντιπρόεδρο , Γεώργιο ' Αναστα ­ σιάδη, Γενικό Γραμματέα καί Νίκο Κωνσταντίνου, Ταμία . Γεώργιος Κάφουρος . . . . .... Β . Ταμίας Μιχαλάκης Ποχάνης . , . ..... Σύμβουλος Μιχαλάκης Ζιβανάρης . . ... , ,Σύμβουλος Χριστόδουλος Χρυσάνθου . . Σύμβουλος Γεώργιος ' Αλεξάνδρου . . . .. Σύμβουλος Δημήτρης Βασιλείου, .... , .. Σύμβουλος Μάρω Κούρσαρου .. . . . .. .. Σύμβουλος .. Αννα 'Αχιλλεούδη ... .... .. Σύμβουλος Κίκα Γιαννάτσου ., . ... .. . .. Σύμβουλος 'Αριστόδημος Λοίζου .. .... , Σύμβουλος Δημητράκης Σάββα . ... . . ... Σύμβουλος ' Ανδρέας Σώσειλο ς ... .... .. Σύμβουλος ' Ανδρέας Παναουρης , ... , .. Σύμβουλος Λευτέρης ' Ελευθερίου . . .... Σύμβουλος Χριστάκης Καραγιώργης . . . . Σύμβουλος 'Ο Σύνδεσμος Λευκαριτών κατά τά πρώτα δύο χρόνια της ζωης του έκινήθη πρός όλες τίς κατευθύνσεις μέ σκοπό νά βάλει τίς βάσεις γιά ύλοποίηση τών σκοπών τού Συνδέσμου . Σάν σκοποί τού Συνδέσμου όποφασίστηκαν οί πιό κάτω : α) ' Η σύσφιγξη τών δεσμών καί ή όνάπτυξη πνεύματος συνεργασίας καί αίσθήματος όλληλεγγύης όνάμεσα στά μέλη του . β) ' Η προώθηση αίτημάτων καί έπίλυση προβλημάτων πού όντιμετω ­ πίζει ή κοινότητα Λευκάρων . γ)' Η προαγωγή πολιτιστικών, όνθρωπιστικών, κοινωνικών, έκπαιδευ ­ τικών καί άλλων σκοπών, καί δ) Γενικά ή προβολή της κοινότητας Λευκάρων . Μέλη τού Συνδέσμου δικαιούνται νά γίνουν πρόσωπα πού έXOιJν συμπληρώσει τό 1 Βο έτος της ήλικίας τους καί α) κατάγονται όπό τά Λεύκαρα η β) έχουν γονέα η πρόγονο πού κατάγεται όπό τά Λεύκαρα η γ) έχουν συνάψει γάμο μέ πρόσωπο πού κατάγεται όπό τά Λεύκαρα, η δ) έχουν ζήσει στά Λεύκαρα χρονικό διάστημα πού κατά τήν κρίση τού Διοικητικού Συμβουλίου τούς παρέχει τό δικαίωμα νά γίνουν μέλη τού Συνδέσμου . Στίς 29 'Απριλίου 19Β 1 έγινε ή πρώτη Γενική Συνέλευση τών μελών κατά τήν όποίαν έγκρίθηκε τό καταστατικό καί έξελέγη τό πιό κάτω είκοσαμελές Διοικητικό Συμβούλιο : Κοσμάς Σώσειλος ........... Πρόεδρος .......... . Αντιπρόεδρος Λουκης Στυλιανού Γεώργιος . Αναστασιάδης .... Γ. Γραμματέας Σπύρος Τιγγιρίδης . ......... Β. Γραμματέας Νίκος Κωνσταντίνου ........ Ταμίας . ο Πρόεδρος τού Συνδέσμου Λεuκαριτων Κ . Κοσμάς Σώσειλος μέ τόν Πρόεδρο της . Ενώσεως Λεuκaριτων , Αμερικης Κ. Στέλιον Καλοπαίδην (άριστερά) .. Η φωτσ γραφία πάρθηκε στή Νέα Ύόρκη τό καλοκαίρι τού 1981 κατά τήν έκεί έπίσκεψη τού κ . Σώσειλοu . Κατά τή συνάντηση συζητήθηκαν θέματα πού άφοροϋν τή συνεργασία των δύο άδελφών Συνδέσμων . Στόν κοινωνικό τομέα όργάνωσε χορευτικά δείπνα πού εΤχ αν πολλή έπιτυχία . Γιά πρώτη φορά τόσοι πολλοί Λευκαρίτες διασκέ­ δαζαν μαζί σ' ένα εύχάριστο περιβάλλο . - "1 �Γιά τίς έπαφές τοϋ Συνδέσμου μέ Λευκαρίτες τοϋ έξωτερικοϋ έ ­ γιναν δύο Συνέδρια στά Λεύκαρα στίς 1 5 Αύγούστου 1981 καί στίς 22 Αύγούστου 1982. Στά Συνέδρια αύτά έλαβαν μέρος έκπράσωποι ' Ε­ νώσεων Γι Συνδέσμων Λευκαριτών της ' Αμερικης , της ' Αγγλίας , της Ν . , Αφρικης, της 'Ελλάδας καί της Σουηδίας . ' Εξεφράσθησnν άπόψεις καί έγινε ή άρχή γιά μιά στενή συνεργασία όλων τών Λευκαριτών σ' όλο τόν κόσμο . ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΤΟΥ ΔΗΜΑΡΧΟΥ Κηρύττοντας τήν εναρξη τοϋ πρώτου Συνεδρίου ' Αποδήμων στίς 15.8 .81 στή μεγάλη αΊθουσα τοϋ Γυμνασίου Λευκάρων άνάφερα μεταξύ άλλων : «Τό συνέδριο αύτό πού γίνεται μέσα στά πλαίσια τοϋ Φεστιβάλ Λευκάρων 1981 εΤναι μιά έκδήλωση πολύ άναγκαία καί πι ­ στε~oυμε πώς θά άποτελέσει τό θεμέλιο, τήν άρχή γιά καλά όρ­ γανωμένες παρόμοιες προσπάθειες . " Αλλοτε τά Λεύκαρα άνθοϋσαν σάν μιά μεγαλη κωμόπολη μέ κοινωνική καί πολιτι­ στική δράση καί άκτινοβολία , ' Η γενιά ή δική μας έχει ίερό χρέος νά μήν άφήσει τά Λεύκαρα , τό όμορφο χωριό μας, νά σκύψει γερασμένο καί νά περιμένει χρόνο μέ χρόνο τήν φθορά νά τό καταβάλει . Μονιασμένοι καί όργανωμένοι οί όπου γης Λευκαρίτες μήοροϋν νά δώσουν τό ξανάνιωμα καί τήν πρόοδο στή γενέτειρά τους•. Κατά τό φετινό Συνέδριο άποφασίστηκε μεταξύ άλλων ή έκδοση τοϋ περιοδικοϋ αύτοϋ ( <<ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ» ) πού θά άποτελέσει ένα σταθμό στίς σχέσεις τών άνά τόν κόσμο Λευκαριτών καί θά βοηθήσει σέ μεγάλο βαθμό στή σύσφιγξη τών δέσμών όλων μας μέ τή γενέτειρά μας τά Λεύκαρα . Στόχος μας θά εΤναι νά μή λείψει άπό κανένα σπίτι Λευκαριτών τό περιοδικό αύτό . ' Ο Σύνδεσμός μας κατά τά τελευταία δύο χρόνια συνεργάσθηκε στενά μέ τίς άρχές τών Λευκάρων δείχνοντας έμπραχτα τό μεγάλο του ένδιαΦέρο γιά τό κάθε πρόβλημα καί θέμα πού άντιμετωπίζει ή κω ­ μόπολη μας έΊτε αύτό άφορα τόν τουρισμό ε"ιτε εργα ύποδομη ς Γι τό Γυμνάσιο Λευκάρων , ' Αντιπρόσωποι τοϋ Συνδέσμου μας έλαβαν μέρος στίς διάφορες συσκέψεις πού έγιναν τόσο στά άρμ όδια ' Υ ­ πoυργεία η ' Υπηρεσίες όσο καί στά Λεύκαρα . ' Η μεγαλύτερη όμως προσφορό τοϋ Συνδέσμου μας εΤναι ή συμβολή του στή δημιουργία τοϋ ' Οργανισμοϋ ' Αναπτύξεως Λευ ­ κάρων , " Ο Σύνδεσμός μας καλλιέργησε τήν ίδέα καί μετά άπό πολλές προσπάθειες καί μέ τή βοήθεια όλων τών παραγόντων τών Λευκάρων κατόρθωσε νά κάμει αύτό τό μεγάλο έργο μιά πραγματικότητα . Γιά τούς σκοπούς καί τή δράση τοϋ 'Οργανισμοϋ γίνεται μνεία σ ' άλλη σελίδα τοϋ περιοδικοϋ . Τελειώνοντας θέλω νά διαβεβαιώσω όλους σας πώς ό Σύνδεσμός μας θά συνεχίσει μέ άδιάπτωτο ένδιαΦέρο τό έργο πού άρχισε, κά ­ μνοντας ό,τι εΤναι άνθρωπίνως δυνατό οϋτως ώστε ή γενέτειρά μας, ό τόπος πού βρίσκονται οί ρίζες μας, νά μή μαραθεί άλλά άντίθετα νά ά ­ ναπτυχθεί καί νά εύημερήσει. Μ ΛΕΥΚΑΡΩΝ Κ. ΧΡΙΣΤΑΚΗ ΠΑΠΑΛΟ'Ι'ΖΟΥ ΕΤναι μέ πολλή χαρά καί μεγάλη συγκίνηση πού χαιρετίζω τήν πρώτη έκδοση τοϋ περιοδικοϋ « ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ» πού φιλοδοξεί νά Φέρει στούς όπου γης Λευκαρίτες μηνύματα καί είδήσεις καί νά ξαναζωντα­ νέψει μνημες της γενέτειράς τους . 'Ο Δημος Λευκάρων αίσθάνεται περήφανος γιατί βοήθησε στήν έκδοση τοϋ περιοδικοϋ αύτοϋ έπειδή πιστεύει πώς τέτοιου έ'ιδους έπι­ κοινωνία συμβάλλει στήν παραπέρα σύσφιγξη τών δεσμών μεταξύ τών κατοίκων τών Λευκάρων καί τών άποδήμων Λευκαριτών, άφ' ένός, καί άφ' έτέρου διότι δίδεται ή εύκαιρία στούς άποδήμους άδελ­ φούς μας, ίδιαίτερα σ' αύτούς πού λείπουν πολύν καιρό, νά γνωρί­ σουν τήν άνοδική πορεία σέ όλους τούς τομείς πού παρατηρείται τώρα στά Λεύκαρα, πώς εΤναι σήμερα ή ζωή μας, ποιές άλλαγές θά βροϋν σάν τά έπισκεΦθοϋν , ΕΤναι όμως τό περιοδικό καί ένα βημα, άπό τό όποίον μποροϋν κάί οίΊδιοι νά έπικοινωνοϋν μεταξύ τους μέ δικές τους έργασίες, είδήσεις - καί μηνύματα, γιατί πιστεύουμε πώς κανένας Λευκαρίτης, όπου κι' άν βρίσκεται, δέν ξεχνα τόν τόπο του , άλλά άναπολεί νά βρεθεί κάποτε έστω καί σάν άπλός έπισκέπτης στά Λεύκαρα, στίς ρίζες του. 'Αλλά καί στά μέλη τών νεώτερων γενεών πού έτυχε νά γεννηθοϋν στά ξένα άπευθύνεται τό περιοδικό γιά νά τούς θυμίσει τήν καταγωγή τους, γιά νά τούς διδάξει τήν ίστορία τοϋ τόπου τους, τούς θρύλους καί τίς παραδόσεις του . Στούς νέους αύτούς Λευκαρίτες σάν Δήμαρχος άπευθύνω ίδιαί­ τερο χαιρετισμό καί τούς προσκαλώ νά μας γνωρίσουν. Τέλος συγχαίρω ίδιαίτερα όσους συνέβαλαν στήν έκδοση τοϋ περιοδικοϋ αύτοϋ καί εϋχομαι ή προσπάθεια νά συνεχισθη γιά τό καλό τών Λευκάρων μας, ~ Χριστάκηι; Παπαλοίζου Δήμαρχος Λευκάρων �ΙΔΡΥΘΗΚΕ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΑΝΑπτν=ΕΩΣ ΛΕΥΚΑΡΩΝ Γιώργου . Αγαπητοί . Αναστασι6δη μου φίλοι, ΕΤναι μέ πολλή χαρά και ικανοποίηση πού επικοινωνω σήμερα μαζύ σας μέσα άπό τήν πρώτη αύτή εκδοση τού περιοδικού μας. Σκο­ πός μου ή ενημέρωσή σας πάνω στίς προσπάθειες πού καταβάλλονται γιά τό ξανάνιωμα της όμορφης πατρίδας μας, των Λευκάρων. Ο τόπος μας (Γραμμενο για την Ορεινή) Εληές, χαρουπιές και ξωκλήσια. . Ανθρωποι μΕ σκαμμένα πρόσωπα ριζωμένοι στη γη και παρακάτω τα ίδια. Εληές, χαρουπιές και ξωκλήσια μυγδαλιές ανθιαμένΕς παιδιά μ' αστραΦΤΕρά μάτια. Χώμα ποτισμένο από τον μόχθο νΕρό λιγοστό ΧΕίμαρροι γεμάτοι βότσαλα κι ένα φως που τα λούζΕΙ τα βουνά μας τ' αγγίζεις. ΚαΤΕβαίνουν τ ' αμπέλια σαν στρατιώΤΕς στις λοφοσΕιρές. Είναι ο τόπος μας. Γεμάτος φως και γαλήνη φορτωμένος των Αρκάδων τη δόξα. Κλαίρη Αγγελίδου Κάτω ρρυς, Αύγουστ ος 1981 ΕΤναι σέ όλους γνωστό ότι ό Λευκαρίτης σάν άτομο, όπου κι' άν βρέθηκε εδρασε πάντα μέ επιτυχία, επιβλήθηκε στό περιβάλλον του καί εδημιούργησε . . Εκεί πού ύστερήσαμε, μέ ελάχιστες "ισως εξαιρέ­ σεις, εΤναι στή συλλογική προσπάθεια, στήν καθολική δράση καί στήν κοινή δημιουργία . . Αποτέλεσμα αύτού τά Λεύκαρα φθίνουν σάν χωριό, ενω οί Λευ­ καρίτες σάν άτομα διαθέτουν όλες τίς δυνατότητες γιά τήν άντίθετη άκριβως πορεία τού χωριού τους, δηλαδή τήν άνάπτυξη, τήν πρόοδο καί τήν προκοπή του . Μέ βάση τίς πιό πάνω σκέψεις καί διαπιστώσεις καί μέ στήριγμα τήν άγάπη γιό τήν πατρογονική μας γη, εμείς οί Λευκαρίτες πού ζούμε σήμερα μακριά άπό τά Λεύκαρα, σέ συνεργασία μέ τίς άρχές των Λευ­ κάρων, άποφασίσαμε τήν "ιδρυση τού . Οργανισμού . Αναπτύξεως Λευκάρων, μέ σκοπό τό συντονισμό τήν κοινης προσπάθειας γιά τή δημιουργία των προϋποθέσεων πού χρειάζονται γιά ενα νέο ξεκίνημα γιά καινούργια άντίκρυση των προβλημάτων πού σήμερα άντιμετωπί­ ζουν τά Λεύκαρα. . Ο . Οργανισμός εχει σάν πρωταρχικό στόχο τήν τουριστική άνά­ πτυξη των Λευκάρων μέ τήν άξιοποίηση ύφισταμένων κατοικιων σέ πρότυπα τουριστικά καταλύματα, τήν άνέγερση ξενοδοχείων, τήν άξι­ οποίηση γης κλπ . Οί στόχοι όμως τού' Οργανισμού δέν περιορίζονται μόνο στήν τουριστική άξιοποίηση, άλλά επεκτείνονται καί σέ όλους εκείνους τούς τομείς πού κατά τήν κρίση τού' Οργανισμού προσΦέ­ ρονται γιά οίκονομική, κοινωνική καί πολιτιστική άνάπτυξη των Λευκά­ ρων . 'Ο . Οργανισμός πού ίδρύσαμε εΤναι μιά Δημόσια ' Εταιρεία στήν όποία καλούνται νά συμμετάσχουν σάν μέτοχοι όλοι οί Λευκαρίτες, γιατί επιδίωξή μας εΤναι νά στηρίξουμε τήν ' Εταιρεία μέ τή συμμετοχή των πολλων μέ τά όποιαδήποτε κεφάλαια καί όχι μέ συμμετοχή των όλίγων μέ τά μεγάλα κεφάλαια . Γιατ ί επιδίωξή μας εΤναι νά καταστήσουμε τήν 'Εταιρεία κτημα όλων των Λευκαριτων καί όχι νά τήν μετατρέψουμε σέ μονοπώλιο των προνομιούχων. " Ηδη μέ τήν πρώτη κλήση γιά συμμετοχή στήν . Εταιρεία εχουν δηλώσει συμμετοχή πάνω άπό 100 Λευκαρίτες μέ ποσά άπό [100 μέχρι f10,000 καί έχουν συγκεντρωθεί δηλώσεις συνολικο,j ύψους μεγαλυτέρου των [80,000. ______________~__________________~1.0, __~______________________________ ~________________________- - - - - �Λεuκαρίτικο στενό Σάν όρχικό κεφόλαιο της' Εταιρείας εχει κσθορισθεί τό ποσό τών f2oo,000 μέ προοπτική αύξήσεώς του όνόλογα μέ τήν όνταπόκριση πού θό ύπόρξει στήν πρόσκληση γιό συμμετοχή. Σόν μέλη του πρώτου προσωρινου Συμβουλίου του' Οργσνισμου εχουν έκλεγεί ύστερα όπό όπόφαση της γενικης Συνελεύσεως τών μελών πού εγινε στό Λεύκσρσ, οί πιό κότω: Στέλιος' Ιωάννου ............................... Πρόεδρος Γεώργιος Ξ .. Ανοστσσιάδης ....•............... Γρσμμστεύς Κοσμας Σώσειλος ................................... Μέλος Λουκης Στυλισνου .................................. Μέλος Μιχσλάκης Ζιβσνάρης ............................... Μέλος ΣταΟρος . Αμπίζας .................................. Μέλος . Αντώνης Κωμοδρόμος (Κοινοτάρχης Λευκάρων) ...... Μέλος Χριστάκης Πσπαλόίζου (Δήμσρχος Λευκάρων) ......... Μέλος , ... Μιχαλάκης Ποχάνης (Πρόεδρος' Εκκλησισστικης . Επιτροπης Λευκάρων) . Ο . Οργανισμός . Ανσπτύξεως ..................... Μέλος Λευκάρων θό έπιδιώξει βεβσίως τήν έπίτευξη τών σκοπών του όποβλέποντσς συνόμσ κσί στό ο;κονο­ μικό όφελος τών μετόχων του. Θό εΤναι δηλαδή ό μιό κερδοσκοπική ούσιαστικό . Ετσιρεία, . Οργανισμός αύτός ή όποία όμως θό έπιδιώξει τό κέρδος μέσα όπό τήν όνόπτυξη τών Λευκάρων. Γιό τή συμμετοχή στόν . Οργανισμό χρειάζετσι όπαραίτητα δήλωση του ένδιαφερομένου ή όποία νό όναφέρει τό όνοματεπώνυμο, τή διεύθυνση, τό έπόγγελμα καί τό ποσό μέ τό όποίο προτίθεται νό συμμετόσχει στόν . Οργανισμό. ο; δηλώσεις συμμετοχης καί ο; έπιστολές μέ τίς όποίες θά ζητουν­ ται περισσότερες πληροφορίες, θά πρέπει νό όπευθύνοντσι στήν πιό κότω διεύθυνση: . Οργανισμός' Αναπτύξεως Λεuκάρων Λεύκαρα Οί δηλώσεις συμμετοχης στήν . Εταιρεία θό όποτελέσουν τή βόση πόνω στήν όποία θό στηριχθεί ή εκδοση τών μετοχών. Οί μετοχές αύτές θό έκδίδονται καί θό όποστέλλονται στούς μετόχους τμηματικά καί σι)μφωνα μέ τό ποσοστό κεφαλαίου πού θό καλείται κατό διάφορα χρονικό διαστήματα όπό τό Συμβούλιο του' Οργανισμου. Τ ό ποσοστό κεφαλαίου πού θό καλείται θά εΤναι όνόλογο μέ τίς τρέχουσες έπενδυ­ τικές καί άλλες όνόγκες του . Οργανισμου. Όπως καί πιό πόνω όνέφερα, σκοπός του σημειώματος αύτου εΤναι νό σας μεταφέρει τό νέο δημιουργικό πνευμα πού άρχισε νά όνα­ πτύσσεται μεταξύ τών Λευκαριτών καί νό σας μεταδώσει τήν άισθηση της συλλογικότητας στήν προσπάθεια πού όναλήφθηκε. Στίς έπόμενες έκδόσεις του περιοδικου μσς θά μου δοθη πιστεύω, ή εύκαιρία νό έπικοινωνήσω καί πόλιν μαζύ σσς καί νά σας πληροφο­ ρήσω γιό κόθε νέα έξέλιξη, γιό κόθε νέο στοιχείο όναφορικό μέ τόν , . Οργανισμό καί τίς δραστηριότητές του. - Κλειστά παράθυρα. ερημα σπίτια. πόρτες σφαλιστές σ' ενα πλακόστρωτο στενό δρομάκι κaί μιά μυλόπετρα νά διηγείται Υιό τό χτές π' άναβε άκόμα στή γωνιά τό τζάκι. Χρ. Καραγιώργης 13 �Λαογραφlκές Καταγραφές ΤΡΑΓΟΥΔΙΑ, ΘΡΥΛΟΙ ΚΑΙ 1963. ΜοΟ τό εΤπε ό έκοτοχρονίτης τότε γέροντας Πετρης Καρκίδης κι εΤναι, όπως όναφέρω καί πιό πάνω, γνωστό σάν τά τραγούδι τοΟ Γιαν­ νακοΟ. Πρέπει νά σημειώσω έδώ πώς όπό τόν Πετρη Καρκίδη, πού παρ' όλο πού βρισκόταν τό 1963 σέ βαθύ γηρας εΤχε μιά καταπλη- ΠΑΡΑΔΟΣΕΙΣ ΤΟΥ ΤΟΠΟΥ ΜΑΣ ΧΡ. ΚΑΡΑΓιΩΡΓΗ Μιά όπό τίς βασικές έπιδιώξεις τοΟ περιοδικοΟ μας εΤναι ή ίκανο ­ ποίηση της όνάγκης πού προβάλλει , πιό έντονα όκόμα στούς καιρούς μας, γιά άποκατάσταση ή ένίσχυση της έπαφης μας μέ όλες τίς πηγές της έθνικης καί πολιτιστικης μας κληρονομιας ... Ετσι μόνο θά μπορέ­ σουμε νά έπιβεβαιώσουμε ξανά τήν έθνική μας ταυτότητα , χωρίς τήν όποία 'κινδυνεύουμε νά χαθοΟμε όπό τή γη τούτη πού τήν πότισαν μέ τόν ίδρώτα τους καί τήν λίπαναν μέ τίς σάρκες καί τά κόκκαλά τους τόσες γενιές πατέρων μας. Σέ τοΟτες τίς σελίδες θά όσχοληθοΟμε μέ τραγούδια, θρύλους καί παραδόσεις τών Λευκάρων καί της γύρω περιοχης καί καλοΟμε όσους έχουν σχετικό λαογραφικό ύλικό νά συνεργασθοΟν μαζί μας . Δημοσι­ εύοντας τό ύλικό αύτό στό περιοδικό μας, τό διασώζουμε καί τό δια­ φυλάττουμε γιατί (καί όλοι τό ξέρουμε αύτό) οί τελευταίοι ζωντανοί φορείς μιας όνεπανάληπτης πολιτιστικης κληρονομιας ένας ένας μας έγκαταλείπουν. Στήν προσπάθεια συγκεντρώσεως καί δημοσιεύσεως λαογραφι­ κοΟ ύλικοΟ μποροΟν πολλά νά προσΦέρουν οί μαθητές τοΟ Γυμνασίου Λευκάρων μέ τήν καθοδήγηση τών καθηγητών τους. 'Αναμένουμε λοιπόν τήν δραστηριοποίησή τους στόν τομέα αύτό . Σέ τοΟτο τό τεΟχος θ' όναφερθοΟμε σ' ένα τραγούδι πού κατά ­ γραψα στά Λεύκαρα πρίν 19 χρόνια . Στό τραγούδι τοΟ ΓιαννακοΟ, όπως εΤναι γνωστό. Τά παλιά τά χρόνια τό τραγούδι ήταν τό βασικώ­ τερο μέσο ψυχαγωγίας. Στό τραπέζι την ώρα της όνέμελης διασκέδα­ σης, όταν τό γλυκόποτο κρασί καί ή ζιβανία δημιουργοΟσαν τήν κατάλληλη ότμόσφαιρα, κι όκόμα τά κρύα βράδυα πλάϊ στήν τσιμινιά η τήν ώρα της σκληρης δουλειας στό χωράφι, μέσα όπό τό τραγούδι έκφραζε ό λαός μας τά συναισθήματά του ... Ετσι τήν ώρα της χαρας καί τοΟ γλεντιοΟ έπικρατοΟσαν τά τραγούδια της όγάπης, ένώ τά κρύα βράδυ α τοΟ χειμώνα, στή ζεστασιά πού όνάδιναν τά ξύλα πού καίγον­ ταν στή τσιμινιά καί στή μυρωδιά τοΟ καπνιστοΟ χοιρινοΟ πού κρεμό­ ταν μέσα στή τσιμινιά ή ψηλά στά«βολίτζια» καί ένώ έξω όρύονταν τά στοιχεία της φύσης, οί γέροντες λέγανε στούς νεώτερους τραγούδια της όντρειας καί της λεβεντοσύνης, τραγούδια πού ύμνούσανε τά κατορθώματα τοΟ Διγενη καί τών άλλων' Ακριτών. Τήν ώρα πάλι της δουλειας, γιά νά περνοΟν πιό εύχάριστα οί ώρες στά χωράφια καί νά ξεχνιέται κάπως ή κούραση, οί πατέρες μας τραγουδούσανε διάφορα τραγούδια. Τραγούδια τοΟ θέρους καί τραγούδια τοΟ τρυγητοΟ. .. Ενα τέτοιο τραγούδι τοΟ θέρους κατάγραψα στά Λεύκαρα τό 14 'Ο γέροντας Πετρης Κaρκίδης σέ φωτογραφία πού πάρθηκε λίγα χρόνια πρίν τό θάνατό του. κτική διαύγεια πνεύματος κι ένα χιοΟμορ έξαιρετικό, άντλησα όρκετό λαογραφικό ύλικό πού θά δημοσιευθη σταδιακά σέ κατοπινά τεύχη τοΟ περιοδικοΟ μας . Τό τραγούδι τοΟ ΓιαννακοΟ εΤναι παραλλαγή τοΟ τραγουδιοΟ τοΟ 15 �Γιάννη πού κατάγραψα ατάν - Αγιο Μάμα της Λεμεσοϋ . Σύμφωνα μέ τό τραγούδι αύτό ό Γιαννακός ή Γιαννάτζιης καί ή γυναίκα του , στοιχη ­ μάτισαν ποιός θά άντέξει περισσότερο στό θέρισμα . - Αν τό στοίχημα κέρδιζε ή γυναίκα του, θόχε τό δικαίωμα νά τόν εγκαταλείψει « κι όλλον Η ΖΩΗ ΣΤΟ ΓΥΜΝΑΣΙΟ ΛΕΥΚΑΡΩΝ καλόν νά πάρει ». - Αν κέρδιζε ό Γιαννακός θά εΤχε τό δικαίωμα νά της Στις πάρει τό κεφάλι. Τήν ίδέα γιά τό στοίχημα τήν εΤχε ή γυναίκα τοϋ Γιαννακοϋ πού όπως φαίνεται άγάπησε κάποιον όλλο καί ήθελε νά ξεφορτωθεί τόν όντρα της . ' Ο Γιαννακός δέχθηκε τό στοίχημα καί τήν πρόκληση κι ετσι ό άγώνας γιά τόν θερισμό όρχισε . Τελικά , παρά τήν σχετική προσπά ­ θειά της , πρώτη κουράστηκε ή γυναίκα του πού έχασε μαζί μέ τό στοί ­ χημα καί τό κεφάλι της. Γιατί, όταν τό βράδυ έ ξαντλημένη άπό τήν κούραση παρακαλοϋσε τόν όντρα της νά σταματήσουνε τό θέ ρισμα , έκείνος κερδίζοντας τό στοίχημα καί γιά νά τήν τιμωρήσει γιά τήν άπι ­ στία της, γύρισε τό δρεπάνι του καί της έκοψε τό κεφάλι . .ο Γιαννακός 'Ο Γιαννακός τζι ή κάλη του άστοίσιημαν έβάλαν: _ Τζιαί αν μέ ρέξεις Γιαννακό κόψε τήν τζιεφαλήν μου τζιαί αν σέ ρέξω Γιαννακό αλλον καλόν νά πάρω . ' Ο Γιαννακός σάν τακουσεν άψώθην τζι έθυμώθην. Έπιάσαν τά δρεπάνια τους τζι έπήαν είς τό θέρος. Έσσιύψαν τζι έθερίζασιν ώς ώραν μπουκωμάτου. _ Γιαννάτζιη νά μπουκώσουμεν σάν κάμνουν τζι οί γειτόνοι. _ Θέριζε. κούρβα. θέριζε. τζι αλλον καλόν νά πάρεις. 'Εσσιύψαν τζι έθερίζασιν ώς ώραν μεσομέριν. _ Γιαννάτζιη νά μεσομερκάσουμεν σάν κάμνουν τζι οί γειτόνοι. _ Θέριζε. κούρβα. θέριζε. τζι αλλον καλόν νά πάρεις Έσσιύψαν τζι έθερίζασιν ώς ώραν δειλινειασμάτου . _ _ Γιαννάτζιη δειλινειάζομεν σάν κάμνουν τζι οί γειτόνοι. 15 του Σεπτέμβρη άρχισαν τα τακτικά μαθήματα. Λειτουργούν 9 τμήματα, 3 στον Γυμνασιακό Κύκλο και 6 στον Λυκειακό, ανά δυό σε κάθε τάξη : Με την εφαρμογή των ΛΕΜ λειτουργούν οι συνδυασμοί Σ1 και Σ4α στην Δ και Ε τάξη, ενώ η Στ λειτουργεί με τον παλιό τύπο του κλα­ σικού και οικονομικού τμήματος . Στο σχολείο φοιτούν 144 μαθητές και μαθήτριες και διδάσκουν 19 καθηγητες διαφόρων ειδικοτήτων . Μόνιμο προσωπικό είναι μόνον 8 καθηγητες, οι υπόλοιποι είναι μετακινούμενοι . Στις 30 Σεπτεμβρίου γιορτάστηκε η Επέτειος της Ανεξαρτησίας της Κυπριακής Δημοκρατίας με ομιλία της Διευθύντριας κ. Κλαίρης Αγγελίδου και στις 6 Οκτωβρίου έγινε ο καθιερωμένος Αγιασμός για την εναρξη των μαθημάτων. Εξ άλλου στις 19 Οκτωβρίου άρχισε 15ήμερο καθαριότητας και προκηρύχτηκε διαγωνισμός καθαριότητας τάξεων. Τα Οκτωβριανά και η επετειος ίδρυσης του ΟΗΕ τιμήθηκαν με την ανάγνωση σχετικών φυλλαδίων που ετοίμασε η Διευθύντρια και την α­ κρόαση των ειδικών εκπομπών της Εκπαιδευτικής Ραδιοφωνίας. Η Επέτειος της Εθνικής Γιορτής και η Γιορτή της Σημαίας γιορτά­ στηκαν στις 27 του Οκτώβρη με πολλή λαμπρότητα και πλούσιο καλλι­ τεχνικό πρόγραμμα. Η συμμετοχή του σχολείου στον παγκοινοτικό Γιορτασμό έδωσε ιδιαίτερο τόνο. Εωθινό, έπαρση της Σημαίας, κατάθεση στεφάνων στο Κοιμη­ τήριο στους τάφους των ηρώων Δανάκη Χριστοδουλίδη και Ηρακλή Ευθυμίου. Συμμετοχή στη Δοξολογία και την παρέλαση. Κλαίρη Αγγελίδου Θέριζε. κούρβα. θέριζε τζι αλλον καλόν νά πάρεις. Έσσιύψαν τζι έθερίζασιν ώς ώραν σκολασμάτου . _ Γιαννάτζιη νά σκολάσουμεν σάν κάμνει ό κόσμος ούλλος. _ Θέριζε. κούρβα. θέριζε τζι αλλον καλόν νά πάρεις. _ Γιαννάτζιη. έγιώ ποστάθηκα. Κόψε τήν τζιεφαλήν μου . Τό έξώφυλλο κόψε τζιαί τές κουτάλες μου νά πνάσει τό κορμίν μου . Γυρίζει τό δρεπάνιν του κόφκει τήν τζιεφαλήν της ξαναγυρίζει το αλλη μιάν κόφκει τζιαί τό κορμίν της. Τό έξώφυλλσ φιλστέχνηαε ό γνωατός ζωγράφσς 'Ανδρέας Λαδόμματσς, πού άγόρααε καί διατηρεί ενα όμσρφσ σπίτι ατά Λεύκαρα. (Άφήγηση Πετρη Καρκίδη) 16 �Ο ΗΓΟΥΜΕΝΟΣ ΓΑΒΡΙΗΛ ΤΩΝ ΛΕΥΚΑΡΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΘΡΥΛΟΙ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ Νίκου Χρ. Χαραλάμπους . Η ίστορίσ τού' Ηγούμενου Γσβριήλ τών Λευκάρων συνδέεται μέ τούς πολλούς θρύλους καί τίς παραδόσεις τού Τιμίου Ξύλου πού έφερε ή . Αγία . Ελένη στήν Κύπρο μετά τήν επιστροφή της όπό τά 'Ιεροσόλυμα όπου πηγε, σέ ήλικία 80 χρονών, γιό νό προσευχηθεί στόν Πανάγιο Τάφο. . Ιδού πώς περιγράφει τήν άφιξη της' Αγίας' Ελένης στήν Κύπρο ό γνωστός χρονικογράφος Λεόντιος Μαχαιρας στό όνεκτίμητο χρονικό του πού φέρει τό χαρακτηριστικό τίτλο ο' Εξήγησις της γλυκείας χώρας Κύπρου, ή όποία λέγεται Κρόνακα, τουτέστιν Χρονικόν.: ο" Εβαλε λοιπόν ή . Αγία' Ελένη τά σανίδια τού Τιμίου Σταυρού καί τά καρφιά καί τόν στέφανον (τούς ηλους δηλαδή μέ τούς όποίους εσταυρώθη ό . Ιησούς Χριστός καί τόν στέφανον εξ όκανθών, τόν όποίον επέθηκαν επί της κεφαλης του) είς τό σεντούκιν καί ενέβην είς τό κάτεργον καΙ ηρτεν εΙς τήν Κύπρον καΙ όταν επέσωσαν καΙ άραξαν εΙς τήν γην, εύγαλεν τό σεντούκιν μέ τούς δύο σταυρούς καί έφαν είς τόν Βασιλοπόταμον». Τό μέρος αύτό εΤναι κοντά στήν όρχαία ελληνική πόλη Μάριον, τό σημερινό χωριό Μαρί. "Οταν ή . Αγία' Ελένη, εξαντλημένη όπό τήν κούραση τού ταξιδιού της έπεσε νά κοιμηθεί εΤδε, σύμφωνα πάντοτε μέ Γιν όφήγηση τού Λεοντίου Μαχαιρα, "Αγγελο Κυρίου πού της εΤπε πώς έπρεπε νά κάμει στήν Κύπρο ά, τι έκαμε στά . Ιεροσόλυμα, νά κτίσει δηλαδή λαμπρούς ναούς οότι όρισμός εΤναι εΙς αύτήν τήν χώραν νά κατοικούσιν άνθρωποι έως της συντελείας καί νά μήν ξηλειφθη είς τούς αΙώνας•. Σύμφωνα μέ τόν Ιστορικόν της Μεσαιωνικης Κύπρου Στέφανο . Αγία' Ελένη ξύπνησε, εΤχεν εκραγεί τρομερή πυρ" καϊά στό δόσος πού περιέβαλλε όπό παντού τό μέρος πού εΤχε καταλύ­ σει. Τότε ή . Αγία' Ελένη θέλησε νά προσευχηθεί στό Τίμιο Ξύλο πού έφερε μαζί της .. Αλλά τόσον ό μεγάλος Σταυρός πού εΤχε συνθέσει μόνη . της όπό δύο μεγάλα τεμάχια τού Τιμίου Σταυρού όσο καΙ ένας μικρότερος Σταυρός πού εΤχε συνθέσει μέ τόνΊδιο τρόπο, εΤχαν εξαφα­ Λουζινιάν, όταν ή νιστεί. "Εσπευσε τότε πρός τό Φλεγόμενο δόσος καί όφού προχώρησε όρκετά πρός τά βορειοανατολικά έφτασε στό «βουνίν, τό λεγόμενον . Ολυμπία. όπου βρηκετόν Τίμιον Σταυρόν άθικτο νά λαμποκοπα μέσα στό Φλεγόμενο δόσος πού τό περιέβαλλε όπό παντού. Τότε γονάτισε καί εύχαρίστησε τόν Κύριο καί μετά διάταξε τήν όκολουθία της νά φροντίσουν ώστε νά κτιστεί εκεί μιά μεγάλη εκκλησία, στήν όποία καί όφιέρωσε ένα μέρος τού Τιμίου Σταυρού. Τό μέρος αύτό εΤναι τό σημε­ ρινό Σταυροβούνι όπου γύρω όπό τήν εκκλησία πού διάταξε ή . Αγία . Ελένη νά κτιστεί δημιουργήθηκε ένα Μοναστήρι, τό γνωστό Μονα- στήρι τού Σταυροβουνίου, όνομαστό κατά τόν μεσαίωνα σ' όλη τήν Χριστιανική' Ανατολή γιά τόν οΘεοκρέμμαστον Σταυρόν» του. .. Ομως ή . Αγία . Ελένη όνησυχούσε γιατί της έλειπε ό άλλος, ό μικρότερος Σταυρός. Τότε, σύμφωνα μέ τό Χρονικό τού Λεοντίου Μαχαιρα, εΤδε σέ κάποιαν όπόσταση όπό τό μέρος πού βρηκε τό μεγάλο Σταυρό μιά τεράστια φωτεινή στήλη πού όνερχόταν όπό τή γη πρός τόν ούρανό. "Εσπευσεν εκεί καί πράγματι βρηκε τόν άλλο Σταυρό . Τότε άκουσε μιά φωνή εξ ούρανού πού της έλεγε: ο' Ελένη, ποίσε νά κτίσεις ώδα εκκλησίαν εΙς τόν αύτόν τόπον, λεγόμενον Τόγνην. Καί εποίκε ναόν τού Τιμίου Σταυρού καί ένα γυοΦύριν νά περ­ νούν οΙ άνθρωποι καί εσήμωσεν τόν αύτόν Σταυρόν, μετά όργύρου, χρυσίου καί μαργαριτάρου ». Πέρασαν όπό τότε χίλια όλόκληρα χρόνια καί κατά τό χρονικό αύτό διάστημα ό Τίμιος Σταυρός στό μοναστήρι τού χωρίου Τόχνη, πού δημιουργήθηκε γύρω όπό τήν εκκλησία πού έκτισε ή . Αγία . Ελένη, έκανε πολλά θαύματα καί εθεράπευσε πολλούς όσθενείς καί παράλυτους. . Η Κύπρος τότε ηταν ύπό'τή δυναστεία τών Λουζινιανών πού"ιδρυ­ σαν τό τελειότερο Ιπποτικό κράτος της Ιστορίας, χωρίς όμως νά κάμουν τίποτε γιά τήν όνακούφιση καί τήν εύημερΙα τού ελληνορθόδοξου λαού τού νησιού μας. Στά 1318 ένας Λατίνος καλόγηρος, όπό μιά μονή της Λεμεσού, μέ τό όνcμα Σανταμαρίν, ζηλεύοντας τή θαυματουργή φήμη τού Τιμίου Σταυρού της ελληνικης μονης της Τόχνης, θέλησε νά τόν κλέψει καί νά τόν πάρει στή Δύση. Πράγματι, προσποιούμενος ότι ήθελε νά προσευ­ χηθεί, μπηκε στήν εκκλησία καί πηρε τόν Τίμιο Σταυρό καί όφού τόν έκρυψε κάτω όπό τά ράσα του έτρεξε πρός τήν παραλία όπου τόν περί­ μενε τό πλοίο πού εΤχε ναυλώσει γιά νά φύγει όπό τήν Κύπρο. Μόλις όμως τό πλοίο μπηκε στό πέλαγος ξέσπασε μιά τρομερή τρικυμία πού παρ' όλίγο νά τό βυθΙσει. Μέ χίλια βάσανα οΙ ναύτες κατώρθωσαν νά τό όδηγήσουν πίσω στήν παραλία. Πεπεισμένοι ότι ή τρικυμία όφειλό­ ταν στό δυσοίωνο καλόγηρο, τόν πέταξαν στή ξηρά .. Αλλά καί ό Σαν­ ταμαρίν αΙσθανόταν τό Τίμιο Ξύλο πού εΤχε πάνω του νά τόν καίει σάν όναμμένο κάρβουνο καί ετσι σάν τρελός εβγαλε τά χρυσαφικά καί τά πολύτιμα πετράδια πού στόλιζαν τόν Σταυρό καί όφού προχώρησε λΙγο πρός τό εσωτερικό κοντά στό χωριό ή τοποθεσία Καλαμούλι (ή Καρμουλίδης) έρριψε τό Τίμιο Ξύλο στό κούφωμα μιας γέρικης χαρου­ πιας. . Ο Σταυρός έμεινε μέσα στό κούφωμα της χαρουπιας γιά 22 όλό­ κληρα χρόνια. "Ενα μεσημέρι τού 1340 ένας μικρός χωρικός πού τόν έλεγαν Γιωργην έβοσκε τά κατσίκια τού όφεντικού του στήν περιοχή πού ηταν κρυμμένος ό Σταυρός .. Ο μικρός αύτός Γιωργης ποτέ δέν γνώρισε γονείς γιατί, βρέφος όκόμη, τόν εΤχαν όρπάσει ΟΙ Σαρακηνοί σέ μιά όπό τίς συχνές επιδρομές τους καί τόν εΤχαν πουλήσει σέ ένα πλούσιο χωρικό της Κακορραχιας. "Οταν λοιπόν εκείνο τό μεσημέρι έπεσε ό μικρός Γιωργης νά όναπαυτεί κάτω όπό τόν"ισκιο μιας χαρου­ πιας εΤδε στόν ύπνο του ένα" Αγγελο πού τού έδειχνε πρός τό μέρος τών δέντρων καί τού έδιδε τή διαταγή νά ψάξει νά βρεί τό Σταυρό .. Ο �μικρός Γιωργης δέν είπε σέ κσνένσ τίποτε. Τήν άλλη μέρα όμως καί τή μεθεπόμενη είδε πάλι τό "ιδιο όνειρο. Τότε αποφάσισε νά αποκαλύψει τό όραμά του στό αφεντικό του καί στούς φίλους του. "Ομως κανένας δέν τόν πίστεψε καί όλοι άρχισαν νά τόν πειράζουν σάν «όνειροπαρ­ μένο». Πέρασαν μερικές μέρες όπόταν ένα μεσημέρι πού ό Γιωργης είχε καθίσει πάλιν κάτω από τόν"ισκιο μιας γέρικης χαρουπιας γιά νά ξεκου­ ραστεί, είδε ένα γινωμένο χαρούπι καί προσπάθησε νά τό πιάση μέ τό ραβδί του. 'Αλλά τό ραβδί του μπλέχτηκε μέσα στά κλαδιά καί γιά νά τό κατεβάσει σήκωσε μιά πέτρα πού ηταν στό κοίλωμα της χαρουπιας. Τότε είδε ξαφνικά μιά μεγάλη λάμψη νά έξέρχεται από τό κοίλωμα της χαρουπιας. Τρέχοντας πηγε στό χωριό φωνάζοντας στούς χωριανούς «' Ελατε, ότι λαμπρόν έβαλαν είς τήν κερατζιάνl» (Σημ. σήμερα παρε­ φθαρμένα λέγεται ή χαρουπιά «τερατζιά»). Τή μέρα πού θά γινόταν ή «δοκιμή τού πυρός» είχε γεμίσει τό προ­ αύλιο τού βασιλικού παλατιού της Λευκωσίας από κληρικούς, 'Ορθό­ δοξους καί Λατίνους, ίππότες καί κόσμο πολύ. Στό τέλος κατσφθάνει καί ό μικρός βοσκός Γιωργης μέ συνοδείσ από «Τουρκόπουλους» _. όπως αποκαλοϋντο τότε οί σωματοφύλακες τού Βασιλιά - κρατώντας μέ θρησκευτική εύλάβεια καί προσοχή τό Σταυρό. Τότε ό Βασιλιάς Ούγος διάτσξε νά φέρουν τό «μεγάλον μαγκάλιν, τό ρηγάτικον, τό τετρακάντουνον» καί νά ανάψουν μέσσ μεγάλη Φωτιά . Μετά χωρίς κανένα δισταγμό , ό Γιωργης έδωσε στό Λστίνο ' Επίσκοπο Λευκωσίας Οί χωρικοί τρομαγμένοι έσπευσαν μέ αξίνες, σκεπάρνια καί δοχεία από νερό γιά νά σβήσουν τήν πυρκαϊά. "Οταν όμως έφτασαν στό σημείο έκείνο είδαν όλοι νά βγαίνει μόνο από ένα δένδρο μιά περίεργη καί ανεξήγητη λάμψη πού δέν άφηνε κανένα καπνό. Ξαφνικά ό κορμός της χαρουπιας σχίστηκε στά δύο καί μέσα σέ μιά ύπερκόσμια λάμψη φάνηκε τό Τίμιο Ξύλο. Κατάπληκτοι καί φοβισμένοι οί χωρικοί δέν ταλμούσαν νά πλησι­ άσουν, Μόνον ό Γιωργης δέν φοβήθηκε καί πηγε καί πηρε τό Τίμιο Ξύλο καί μετά, μέ τή συνοδεία των συγχωριανων του, τό πηγε στήν έκκλησία τού χωριού τους καί τό έναπόθεσε πάνω στήν 'Αγία Τρά­ πεζα. "Οταν ό ίερέας λειταύργησε μπροστά σ' όλο τόν πληθυσμό τού χωριού δώδεκα τυφλοί, ασθενείς καί κωφάλαλοι θεραπεύτηκαν, Πολύ γρήγορα ή φήμη τού θαύματος αύτού έγινε γνωστή σ' όλη τή δυτική Κύπρο, από τού Μόρφου μέχρι της Λεμεσού καί κόσμος πολύς κατάφθανε από όλη τήν περιοχή γιά νά προσκυνήσει τό Τίμιο Ξύλο, "Εφτασε μιά μέρα καί ό 'Επίσκοπος από τά Λεύκαρα μέ όλον του τόν κληρο γιά νά παραλάβει τό Τίμιο Ξύλο, αλλά ό Γιωργης καί οί " , " , Αποψη τμηματος τ~ς . κωμοπολης Λειικάρων .. Αριστερά διακρίνΕται συγχωριανοί του εφεραν άντίσταση. , Η φήμη γιά τά θαύματα τού Τιμίου Σταυρού πού βρηκε ό μικρός βοσκός Γιωργης θορύβησΈ τούς ήγέτες της Λατινικης , Εκκλησίας στήν Κύπρο, Μάλιστα, ό Λατίνος' Επίσκοπος' Αμμοχώστου έπισκέΦθηκε τόν τότε Βασιλιά Ούγον καί τού τόνισε ότι δέν έπιτρέπεται νά αφήνουν τό Στ~υρ"ό καί ό τελευταίος τόν έριψε μέσα στή φωτιά. Τόν άφησαν έκεί πoλλη,~ ωραν ωσ;ε ν? μή με~νει οϋτε ή στάχτη του. 'Αλλά όταν οί διάκονοι εβΥαλαν }-'ε μια τσιμ,!1ιδσ τό Στα.υρό από τή φωτιά, όλος ό συ γ- «ένα άτιμο κοπέλλιν» πού έπελέκησε μόνο του από ξύλον ένα σταυρό, κεντρωμενος κοσμος είδε οτι ό Στσυρος είχε μείνει έντελως ανέπαφος , ο ι. ναός των' Αγίων' Αναργύρων. νά διαδίδει ότι είναι από τό Τίμιο Ξύλο τού Σταυρού τού Σωτηρος καί _ 'Αν_άμεσα σέ έκείνους πού παρακολούθησαν τή σκηνή τ ης «δοκι- νά αναστατώνει έτσι όλόκληρο τό νησί, 'Ο Βασιλιάς Ούγος, πού ηταν ~ης ,του πυρός» ηταν καί ή σύζυγος τού Ούγου, ή Ρήγαινα' Αλίκη. 'Η στείας των Λουζινιάν, προσπάθησε στήν αρχή νά μήν αναμιχθεί στό ζήτημα αλλά στό τέλος, κάτω από τήν έπιμονή καί τίς απειλές των Λατίνων 'Επισκόπων ότι θά ανάφερναν τό ζήτημσ στόν Πάπα, αναγκάστηκε νά δεχθεί νά γίνει ένώπιον το:.ι ή περίφημη «δοκιμή τού πυρός» πού θά αποδείκνυε άν πράγματι έπρόκε:το περί Τιμίου Ξύλου. (Σημ. . Η «δοκιμή τού πυρός» ηταν μιά μέθοδος πού τή χρησιμοποιούσαν τόν Μεσαίωνα γιά νά έξακριβώσουν τήν αλήθεια πάνω σ' ένα διαφιλονικούμενο ζήτημα). ν~-:τας τήν αρχαία απαγόρευση πού δέν έπέτρεπε στίς γυναίκες νά εισερx~ντσι. στή Μονή τού Μαχαιρα, μπηκε σ' αύτή κσί αμέσως πιάστηκε η γλωσσα της καί δέν μπορούσε παρά μέ μεγάλη δυσκολία νά τραυλί~ει ~ερΙK~ς λέξει~. 'Η 'Αλίκη, λοιπόν, όταν είδε τό θαύμα γονάτι?ε κι αυ;ή με βαθεια ι;υγκίνηση καί τότε άρχισε ή γλώσσα της νά λυ~ετ~ι, Μεσα στή yενΙK~ κατάπληξη στράφηκε πρός τόν σύζυγό της και του είπε: «Πιστευω, Κυριε, ότι τό ξύλον αύτό είναι από τόν Σταυρόν τού Σωτηρος μας». Τότε ό Βασιλιάς Ούγος πού είχε δεί καί αύτός τό ένας από τούς πιό μετριοπαθείς καί σώφρονες ήγεμόνες της δυνα- ~λΙKη είχε Π,άθει πρίν από αρκετά χρόνια ένα ατύχημα όταν, περιφρο- �θαύμα φώναξε τό Γιωργη πού φορούσε καλογηρικά ράσα καίτού είπε: «Πάρε τόν Τίμιο Σταυρόν καί πήγαινε τον όπου θέλεις είς όλον μου τό Ρηγατον. Μήν τολμήσεις μόνον νά τόν πάρης εξω άπό τήν Κύπρο, διότι θά σέ εϋρω, όπου καί νά εΤσαι καί θά σέ τιμωρήσω σκληρά». ΣΤΟ ΕΛΕΟΣ ΤΩΝ ΑΝΕΜΩΝ Πρίν φύγει ό Γιωργης μιά μεγάλη άρχόντισσα, συγγενής τού Βασιλια, ή κόμησσα Μαρί ντ' . Ιμπελέν τού προσφέρθηκε νά κάμει όλα τά έξοδα γιά νά κτιστεί ένα μοναστήρι καί μιά εκκλησία όπου νά φυλα­ χτεί τό Τίμιο Ξύλο. Τό μέρος θά τό διάλεγε ό -ιδιος ό Γιωργης. · Ο πόλεμος εΤχε φουντώσει γιά καλά καί οί Γερμανοί κατακτούσαν τή μιά Εύρωπαϊκή χώρα μετά τήν άλλη. Δικαιολογημένα λοιπόν ε1χε κριθεί ότι ή Κύπρος θ' άποτελούσε έναν άπό τούς επόμενους στόχους τού - Αξονος, όπως ήταν γνωστή ή συμμαχία Γερμανίας - . Ιταλίας. -Υστερα μάλιστα άπό τήν κατάληψη της Κρήτης, τόν 'Ιούνιο τού 1941, οί κίνδυνοι γιά τήν Κύπρο αύξήθηκαν σέ μέγιστο βαθμό. Γιατί, εκτός άπό τήν Κρήτη, πού εΤχαν ήδη καταλάβει οί Γερμανοί, τά Δωδε­ κάνησα βρίσκονταν κάτω άπό . Ιταλική κατοχή καί έτσι ή Κύπρος ήταν μέσα στήν άκτίνα δράσεως της άεροπορίας τού - Αξονος. · Ο Ούγος πρόθυμα έδωσε τήν όδεια καί μερικούς μηνες άργότερα, ό μικρός Γιωργης, πού εΤχε στό μεταξύ χειροτονηθεί άπό τόν . Ορθό­ δοξο . Επίσκοπο Λευκωσίας καλόγηρος μέ τό όνομα Γαβριήλ, φωτί­ στηκε πάλιν άπό τό - Αγιο Πνεύμα γιά νά εκλέξει ένα ώραίο καί ήρεμο μέρος στά Λεύκαρα .. Εκεί κτίστηκε μέ τά έξοδα της κόμησσας ντ' Ιμπελέν ό ναός καί ή μονή. Ταυτόχρονα ή Βασίλισσα' Αλίκη πρόσφερε χρυσό καί πολύτιμους λίθους γιά νά στολιστεί ό Σταυρός, πού εγινε πολύ γρήγορα γνωστός, όχι μόνο στήν Κύπρο άλλά καί σ' όλην τήν . Ανατολήν, σάν ό «Σταυρός ό Φανερωμένος» .. Επίσης ή Βασίλισσα πρόσφερε τά εξοδα γιά νά γίνουν οί τοιχογραφίες τού Ναού, τά - Αγια Σκεύη, τά είκονοστάσια καί τά στασίδια. · Από τήν εποχή εκείνη ό Σταυρός ό Φανερωμένος εκαμε πολλά θαύματα. Συχνά οί καλόγηροι, πού συγκεντρώθηκαν γύρω άπό τό νεαρό' Ηγούμενο Γαβριήλ, περιηγαν τό Σταυρό σέ λιτανείαν γιά νά προστατεύσουν τήν περιοχή άπό τίς συνηθισμένες πληγές της ξηρα­ σίας, της άκρίδας κλπ. · Επίσης, γιά άρκετές δεκαετίες έκτοτε όχι μόνο όλοι οί . Ορθόδοξοι της Κύπρου, άλλά καί πολλοί Φράγκοι ίππότες καί μεγιστάνες πήγαι­ ναν μέ σεβασμό γιά νά προσκυνήσουν στή μονή τών Λευκάρων καί νά άσπαστούν τό χέρι τού' Ηγούμενου Γαβριήλ πού εΤχε γίνει γνωστός γιά τήν εύλάβεια καί τή θεόπνευστη σοφία του. . Ιδιαίτερο όμως σεβασμό πρός τόν . Ορθόδοξον αύτόν καλάγηρο έδειχνε ό διάδοχος τού Οϋγου, ό Βασιλιάς Πέτρος, ό τραγικός αύτός ρήγας της Κύπρου πού ενώ άρχισε τή βασιλεία του τόσο ένδοξα δολο­ φονήθηκε στό τέλος άπό τούς ίδίους τούς ίππότες καί τούς άδελφούς του .. Ο Ρήγας Πέτρος ποτέ δέν παράλειπε πρίν άπό κάθε σημαντικό γεγονός της ζωης του, έΊτε νά επισκέπτεται τόν . Ηγούμενο Γαβριήλ στή Μονή τών Λευκάρων, έιτε νά τόν καλεί τιμητικά στό Παλάτι της Λευκωσίας, γιά νά τού εκμυστηρεύεται άλες του τίς σκέψεις καί νά ζητεί τίς συμβουλές του. Καί ό Γαβριήλ ποτέ δέν δίσταζε νά εκφράζει πρός τόν Βασιλιά τά αίσθήματα τών συμπατριωτών του καί όμοθρή­ σκων του Κυπρίων γιά τήν τυραννία πού ύφίσταντο άπό τούς φράγ­ κους ίππότες τών Λουζινιάν καί γιά τή δυστυχία στήν όποία εΤχαν περιέλθει γιά νά μπορούν νά χρηματοδοτούν οί ίππότες τίς εκστρα­ τείες, τά γλέντια καί τίς όργιώδεις διασκεδάσεις τους. Αύτή ε1ναι ή θρυλική ίστορία τού' Ηγουμένου Γαβριήλ τών Λευ­ κάρων πού έλαμψε σά φωτεινό άστέρι στό σκοτεινό εκείνο ούρανό της τυραννίας καί της τρομοκρατίας τών Λουζινιάν. ΤΑΚΗ Γ. ΜΑΓΟΥ Γιά τό λάγο αύτό οί - Αγγλοι, άνάμεσα στ' άλλα όχυρωματικά έργα πού ε1χαν άρχίσει νά εκτελούν, άποφάσισαν νά ίδρύσουν σέ διά­ φορα επίκαιρα σημεία της Κύπρου παρατηρητήρια, πού θά είδοποιού­ σαν τό . Αρχηγείο, στή Λευκωσία, γιά τήν προσέγγιση εχθρικών άεροπλάνων. - Ενα τέτοιο παρατηρητήριο ίδρύθηκε καί στά Λεύκαρα καί συγκε­ κριμένα πάνω στή Σωτήρα, τό βουνό πού όρθώνεται επιβλητικά στά νότια της κωμόπολης. Πάνω στό όμώνυμο εκκλησάκι, στήν κορυφή της Σωτήρας, κατασκευάστηκε μιά ξύλινη μπαράγκα διαστάσεων ένός τετραγωνικού μέτρου. Τό παρατηρητήριο εξοπλίστηκε μέ τά στοιχει­ ώδη άπαραίτητα όργανα, δηλαδή τηλέφωνο, μοιρογνωμόνιο κι' ένα τηλεσκόπιο, κι' έπανδρώθηκε μέ τρείς παρατηρητές: τάν γράφοντα, τόν μ. Δημητράκη Καρύδη καί ένα Τούρκο χωριανό μας;όνόματι Ντερ ­ βίς. Μόλις άκούγαμε θόρυβο άεροπλάνου προσπαθούσαμε νά τό ύπολογίσουμε τό ύψος καί τήν κατεύθυνση πού πετούσε, νά εξακριβώσουμε τόν τύπο του κλπ., καί στή συνέχεια μετα­ δίδαμε άμέσως τίς πληροφορίες αύτές στή Λευκωσία. εντοπίσουμε, νά · Εργαζόμασταν άνά έξη ώρες (8 π.μ. - 2 μ.μ., 2-8 μ.μ., 8 μ.μ. - 2 π.μ. καί 2-8 π.μ.), ετσι πού νά ύπηρετούμε εκ περιτροπης σέ διάφορες περιόδους τού 24ώρου .. Η πιό δύσκολη βάρδια ήταν, φυσικά, εκείνη πού άρχιζε στίς 2 τό πρώί .. Ο χειμώνας τού 1941-1942 ήταν κατά κακή μας τύχη πολύ βαρύς, μέ συνεχείς βροχές, παγερούς άνέμους, άκόμα καί χιόνια .. Ενδεικτικά μάλιστα άναΦέρω, πώς στίς 25 Μαρτίου 1942, παρακολουθούσα μέ τά κιάλια τήν παρέλαση γιά τήν . Εθνική Γιορτή, πού γινόταν στούς δρόμους της κωμόπολης, ενώ έπεφταν πυκνές νιΦάδες χιονιού! · Η Κυβέρνηση μας εΤχε εφοδιάσει μέ άρβυλα, μάλλινες φανέλλες καί πανωΦόρια γιά νά μπορούμε ν' άντιμετωπίζουμε τίς άντίξοες και­ ρικές συνθηκες, γιατί ή Σωτήρα ε1ναι εκτεθειμένη άπ' άλες τίς πλευρές στά στοιχεία της φύσεως. Γιά τή μεταμεσονύκτια βάρδια σηκωνόμουνα στή 1.30 π.μ., ντυ­ νόμουνα μέ βαριά μάλλινα καί επαιρνα μαζί μου όμπρέλλα, κάρβουνα, ?~ �πού αναβα γιά νά ζεαταθώ, καί φανάρι πετρελαίου (απάνιζαν ατόν πόλεμο οί ηλεκτρικές μπαταρίες) γιά νά μπορώ νά βρίσκω τό δρόμο. Οί δρόμοι ηταν ερημοι καί κατασκότεινοι, γιατί ύπηρχε συσκότιση φώτων . Οί δρόμοι μέσα στά Λεύκαρα δέν εΙχαν άκόμα άσφαλτωθεί καί ετσι όταν εβρεχε - κι ' αύτό γινόταν σχεδόν χωρίς διακοπή εκείνη τή χρονιά - μετατρέπονταν σέ όρμητικούς χείμαρρους. . Ανέβαινα καί κατέβαινα άπό ένα μονοπάτι πού όδηγεί σχεδόν κάθετα άπό τό «νέο δρόμο» πρός τήν κορυφή της Σωτήρας .. Η άνά­ βαση μοϋ έπαιρνε όκτώ λεπτά καί ή κατάβαση πέντε . ΕΙχα χρονομετρή­ σει πολλές φορές τή διαδρομή . Γιά ν' άνέβει κανείς στό παρατηρητήριο έπρεπε νά χρησιμοποιή­ σει μιά ξύλινη άνεμόσκαλα πού όδηγοϋσε στήν πόρτα πού ηταν ότι ό παράξενος νυκτερινός επισκέπτης ηταν ό πατέρας μου πού εΙχ εν άνησυχήσει κα; ξεκίνησε μαζί μέ τή μητέρα μου γιά τή Σωτήρα ... - Πατέρα, γιατί δέν κτύπησες τήν πόρτα κα; μέ τρόμαξες; ρώτησα σαστισμένος. - ΕΙναι ώρα τώρα πού φωνάζω άπό κάτω, κτυπώ τή σκάλα καί ρίχνω πέτρες άκριβώς γιά νά κινήσω τήν προσοχή σου, όμως τό μούγ­ κρισμα τοϋ άνέμου σκέπαζε όλους τούς θορύβους πού έκαμνα. Κι' επειδή δέν έπαιρνα άπάντηση άνησύχησα άκόμα περισσότερο. Δάκρυσα άπό συγκίνηση, χωρίς νά καταΦέρω ν' άρθρώσω ούτε μιά λέξη. - ' Ερχόμασταν μέ τή μητέρα σου, πρόσθεσε, άλλό γιά μιά στιγμή τήν έχασα. - Τί έγινε; ρώτησα μέ άγωνία . - Νομίζω πώς πρέπει νά τήν έρριξε ό όνεμος κάτω άπό τό μονοπάτι. Τήν άναζήτησα πολλή ώρα, τή Φώναξα πολλές φορές, κι' όταν δέν έπαιρνα άπάντηση έβαλα στό νοϋ μου ασχημες σκέψεις .• Ας συνε­ .Ο έπιβλητικός λόφος της Σωτήρας μέ τό όμώνυμο έκκλησάκι στήν κορυφή TOU. Πάνω στό έκκλησάκι αύτό εΤχε κατασΚΕυαστεί τό παρατηρητήΡIG Υιό άεροπλάνa. στραμμένη στά δυτικά. - Οταν φυσοϋσε ανεμος - καί φυσοϋσε πολύ συχνά καί μάλιστα πολύ δυνατός μέ ένα χαρακτηριστικό μούγκρισμα τό ανοιγμα της πόρτας ηταν σχεδόν άδύνατο , άλλό καί πολύ επικίνδυνο. . Ολόκληρο τό παρατηρητήριο τότε κουνιόταν σέ βαθμό πού νόμιζε κανείς ότι θά ξεκαρφωθεί άπό τή θέση του, κάνοντας τό χαρα­ κτηριστικό εκείνο τρίξιμο πού κάνουν τά ίστιοφόρα σέ ωρα τρικυμίας . Μιά νύχτα τοϋ Φεβράρη 1942 ημουνα σέ ύπηρεσία άπό 2-8 Π.μ. :Ξεκίνησα άπό τό σπίτι μέ βροχή καί τρομερό κρύο .• Οταν εφθασα στή Σωτήρα η βροχή συνεχιζόταν άμείωτη, κτυπώντας σχεδόν όριζόντια τίς πλευρές της μπαράγκας εξαιτίας τοϋ άνέμου πού εΙχε στό μεταξύ δυναμώσει. Μέ τήν πάροδο της ωρας ή βροχή αρχισε νά λιγοστεύει ενώ παράλληλα ή ενταση τοϋ άνέμου γινόταν μεγαλύτερη καί τό κρύο άφόρητο. Τό παρατηρητήριο τώρα κουνιόταν τόσο πολύ πού αρχισα νά φοβόμαι . Δέν δοκίμασα όμως νά κατέβω κάτω στό εκκλησάκι γιατί ύπηρχε ό κίνδυνος νά μέ άρπάξει ό ανεμος καί νά μέ τσακίσει σέ κάποιο βράχο .• Ετσι, καθηλωμένος άπό τά στοιχεία της φύσεως όρχισα νά προσεύχομαι ... • Αξαφνα άνοίγει ή πόρτα της μπαράγκας καί προβάλλει ένα κεφάλι δεμένο μέ νιψομανδηλιά, όπως άκριβώς δένουν τίς κεφαλές τών νεκρών άμέσως μετά τό θάνατό τους. Δέν ξέρω πώς δέν επαθα συγ, κοπή άπό τήν τρομάρα μου. Σέ κλάσμο δευτερολέπτου άντιλήΦθηκα, χίσω, σκέΦθηκα, νά δώ τί κάνεις εσύ . Τόν άγκάλιασα καί τόν φίλησα. . - Πατέρα, πόσο καλός εΙσαι. -Ομωςαςπόμε γρήγορα άπότό Ίδιο μονοπάτι γιά νά δοϋμε τί άπέγινε ή μητέρα. Κατεβήκαμε μέ προσοχή καί πήραμε τό μονοπάτι άπό τό όποίο εΙχαν έλθει οί γονείς μου. Στό μεταξύ όρχισε νά ξημερώνει. Ψάχναμε, φωνάζαμε, μά τίποτε. Οί άνησυχίες μας κορυΦώθηκαν, δέν θέλαμε όμως νά φανταστοϋμε τίποτε τό χειρότερο ... Προχωρώντας διακρίναμε σέ μιά στροφή μιά σιλουέττα πού μέ άνακούφιση διαπιστώσαμε ότι ηταν ή μητέρα μου. Μός εξήγησε ότι μετά πού έπεσε στό χαντάκι έχασε άπό τά μάτια της τόν πατέρα μου, φοβήθηκε νά πραχωρήσει καί κάθησε νά περιμένει. • Στό σπίτι, όπου Φθάσαμε σέ λίγο, συζητούσαμε τήν άνεπιθύμητη αύτή εμπειρία πού εύτυχώς τέλειωσε χωρίς δυσάρεστη κατάληξη. - Πατέρα, λέω ξαφνικά, άποΦάσισα νά παραιτηθώ άπό αύτή τήν ύπηρεσία. Τ ά μάτια της μάνας μου όστραψαν άΓοό χαρά. - Ναί, γιόκα μου, νά παραιτηθείς. Αύτή εΙναι ή επιθυμία καί ή δική μου καί τοϋ πατέρα σου .• Αλλωστε σοϋ έιχαμε πεί πολλές φορές νά παραιτηθείς. Κάθησα, σύνταξα τό έγγραφο της παραίτησής μου καί τό παρά­ δωσα στόν άστυνομικό διευθυντή Λευκάρων. ·Οταν γύρισα στό σπίτι αίσθανόμουν παλύ διαφορετικά .• Ενα μεγάλο βάρος εΙχε φύγει άπό τό στηθος μαυ, ή τρομερή όμως άνά­ μνηση τοϋ γεγονότος αύτοϋ βρίσκεται όκόμα στό μυαλό μου. Σαράντα τόσα χρόνια μετά τό επεισόδιο αύτό εξακολουθώ νά θυ~lόμαι τό τρο­ μερό εκείνο βράδυ πού λίγο έλειψε νά στοιχίσει τή ζωή τών γονιών μου καί τή δική μου. ~~ �ΣΥΝΔΕΣΜΟΥ ΧΟΡΟΕΣΠ ΕΡΙΔΑ ΤΟΥ ΛΕΥΚΑΡΙΤΩΝ ρων καί στήν εκδοση τοϋ περιοδικοϋ «Τά Λεύκαρα». Καί εΤναι μέ ίδιαίτερη χαρά πού όσοι προσηλθαν στήν χοροεσπερίδα όκουσαν τόσο τήν έΊδηση Υιά τήν εκδοση τοϋ περιοδικοϋ όσο καίτήν έΊδηση γιά τήν άνέγερση ξενοδοχείου στά Λεύκαρα άπό τόν 'Οργανισμό' Ανα­ πτύξεως Λευκάρων . Μετά τόν κ. Σώσειλο μίλησε σ' όσους προσηλθαν στήν χοροε­ σπερίδα ό Πρόεδρος της Δημοκρατίας ό όποίος άφοϋ συνεχάρη τά μέλη τοϋ Συνδέσμου γιά τίς διάφορες δραστηριότητές τους, ύποσχέ­ θηκε κάθε βοήθεια στήν όλη προσπάθεια γιά άνάπτυξη τών Λευκάρων καί γιά τήν εκδοση τοϋ περιοδικοϋ. Τέλος γύρω στά μεσάνυκτα εγινε ή κλήρωση διαφόρων δώρων πού πρόσφεραν οί: ΒΡ μέσω τοϋ Διευθυντοϋ της κ. Γ. ' Αλεξάνδρου, ή άσφαλιστική έταιρεία «Φοίνικας» μέσω τοϋ κ .. Αριστοδήμου Λοίζου, ό κ. Γεώργιος' Αριστοδήμου, ή εταιρεία«' Ασπίς» μέσω τοϋ κ. Κίκη Κυρι­ ακίδη, καί ή εταιρεία SCAN-SELLER ΙΤΟ μέσω τοϋ κ. Γεωργίου Κούρσαρου. Χρ. Κ. . Ο Βοηθός Γραμματέας τοϋ Συνδέσμου Λεuκαριτών κ. 'Avτρέας Σώσειλος ύ ποδέχεται, μαζί μέ τά λοιπά μέλη τιϊς . Επιτρσπης του Συνδέσμου. τόν Πρόεδρο της Δημοκρατίας Κ. Σπύρο Κυπριανοϋ καί τήν κυρία Κυπριανού κατά τήν αφιξή τους στό ξενοδοχείο "Φιλοξενία», όπου όργανώθηκε ή καθιερωμένη χοροεσπερίδα του Συνδέσμου .. Αριστερά του Προέδρου της Δημοκρατίας διακρίνεται ό Πρόεδρος του Συνδέσμου Κ. Κοσμδς Σώσειλος. Δίπλα στόν Πρόεδρο Κυπριανού ..- ό Δήμαρχος Λεuκάρων Κ. Χριστάκης Παπαλοϊζου. ό Κ. Γεώργιος Κάφοuρος (Βοηθός Ταμίας). ό Κ. Μιχαλάκης Ποχάνης. ό Κ. Λουκης Στυλιανού Ι' Avτlπρόεδρoς τοϋ Συνδέσμου) καί στό ακρον δεξιά ό Κ. Νίκος Κωνσταντίνου. ταμίας τοϋ Συνδέσμου. Πραγματοποιήθηκε τό βράδυ της Πέμπτης 1 6ης Δεκεμβρίου στή μεγάλη οΊθουσα τοϋ ξενοδοχείου «Φιλοξενία» στή Λευκωσία ή χοροε­ σπερίδα πού όργάνωσε ό Σύνδεσμος Λευκαριτών. Στή χοροεσπερίδα, πού εγινε πιά ετήσιος θεσμός, πηραν μέρος πολλό μέλη τοϋ Συνδέ­ σμου μέ τίς οίκογένειές τους καθώς καί πολλοί φίλοι τών Λευκάρων. 'Έτσι οί εκτός τών Λευκάρων Λευκαρίτες είχαν άκόμα μιά εύκαιρία επαφης σέ μιά εύχάριστη άτμόσφαιρα πού τήν εκαναν άκάμα πιό εύχά­ ριστη ή μουσική της όρχήστρας καί τό κυπριώτικο κρασί πού όλοι τό τίμησαν ίδιαίτερα. .ο Τήν χοροεσπερίδα τίμησαν μέ τήν παρουσία τους τάσο ό Πράε­ δρος της Δημοκρατίας μέ τήν κ. Κυπριανοϋ όσο καί ό Πρόεδρος τοϋ Σ.Κ. ΕΔΕΚ κ. Λυσσαρίδης πού κατάγονται, όπως εΤναι γνωστό, άπό τά Λεύκαρα. Μιλώντας σ' όσους προσηλθαν στήν χοροεσπερίδα ό Πρό­ εδρος τοϋ Συνδέσμου Λευκαριτών κ. Κοσμάς Σώσειλος άναφέρθηκε στήν χρησιμότητα τέτοιων συγκεντρώσεων πού συμβάλλουν στή σύσφιγξη τών δεσμών τους τή χοροεσπερίδα, στήν αΊθουσα. όπου παρατέθηΚΕ τ6 δείπνο. . Ακολουθούν τ6 ύπόλοιπα μέλη της . Επιτροπης. Κατά τή διάρκεια της χοροεσπερίδας ό Πρόεδρος Κυπριανού απηύθυνε σύντομο χαιρετισμό στά μέλη του Συνδέσμου καί τούς προσΚΕκλημένους των καί ύποσχέθηΚΕ κάθε ύ ποστήριξη στό Σύνδεσμο. Μεταξύ άλλων τόνισε, κάτω όπό τ6 χειροκροτή­ ματα μεταξύ τών εκτός Λευκάρων Λευκαριτών. . ΑναΦέρθηκε επίσης στίς δυό πιό σημαντικές άποφάσεις τού Συνδέ­ σμου. Στήν 'Ίδρυση δηλαδή τού' Οργανισμού' Αναπτύξεως Λευκά- Πρόεδρος του Συνδέσμου Κ. Κοσμας Σώσειλος συνοδεύει τ6ν Πρόεδρο της Δημοκρατίας καί τήν κυρία Κυπριανού. πού έτίμησαν μέ τήν παρουσία των συνδαιτημόνων. πώς σύντομα Λεuκάρων καί δεύτερος γιατρός . • 27 θά διοριστεί στό νοσοκομείο �Λεuκαριτών Πορτραίτα ΠΑΝΑΗΣ ΠΑΡΟΙΚΟΣ ΜΑΡΙΑΣ ΣΩΖΟΥ Συχνά όταν επαιρνα νά κυτ­ τάξω παληές φωτογραΦίες ποϋχε βγάλει στά ταξίδια του στό εξωτε­ ρικό, στήν Εύρώπη, μαζί μέ άλλους χωριανούς, ξεχώριζε όνάμεσά τους . Καί γώ καθόμουνα καί τόν θαύμαζα, τόν καμάρωνα . Στ' όλή ­ θεια παππού , εlσαι λεβέντης . . Ο Δυό όκόμα φωτογραφίες όπό τή χοροεσπερίδα. Στή φωτογραφία άνω διακρίνονται ό Πρόεδρος τ~ς Δημοκρατίας κ. Σπύρος Κυπριανού καί ή σύζυγός του κ. Μιμή Κυπριανού, καί ό Πρόεδρος τού Συνδέσμου κ. Κοσμάς Σώσειλος (μεταξύ τού Προεδρικού ζεύγους). Δεξιά τού Προέδρου τ~ς Δημοκρατίας ή κυρία' Αντιγόνη Σώσειλου, σύζυγος τού Προέδρου τού Συνδέσμου .. Αριστερά της κυρίας Κυπριανού κάθεται ή διευθύντρια τού Γυμνασίου Λευκάρων κ. Κλαίρη . Αγγελίδου. Στήν όπέναντι σειρά διακρίνονται ό . Αντιπρόεδρος τού Συνδέσμου κ. Λουκης Στυλιανού. μέ τή σύζυγό του, ό κ . Μιχαλόκης Ποχάνης. καί ό Δήμαρχος Λευκάρων κ. Χριστάκης Παπαλόίζου μέ τή σύζυγό rou. όμορφότερος όπ' όλους . Δέν έλεγα ψέματα . Πανώριο . λεβέν ­ τικο, παλληκαρίσιο κορμί . Τόξερε καί καμάρωνε . Χαμογελούσε όπό εύχαρίστηση γιά τήν όπλοχεριά της φύσης, πού τοϋδωσε τή χάρη , τήν όμορφιά, τή δύναμη . Κι' ύστερα καθόταν καί σέ κύτταζε μέ κείνα τά όθωα, καλοσυνάτα, παιδιάστικα γαλάζια μάτια του. Πού κλείσανε ενα όλάκαιρο κόσμο μέσα τους . Πού ταξίδεψαν, πού έιδανε, πού μάθανε, πού ζήσανε . Κι' ύστερα σού μιλούσε γιά κείνη τή ζωή. . Αναθυμόταν, πονούσε, δάκρυζε, θυμόταν, χαμογελούσε, γελούσε . Θεέ μου καί σ' όνάσταινε. Μ' άρεσε πάντα νά κάθομαι κοντά του καί νά τόν όκούω νά μού μιλά γιά τά ταξίδια του στήν Εύρώπη τότε , όταν νεαρός κεντηματέμπο­ ρας τήν όργωνε, μέ μιά βαλίτζα στό χέρι. - Ε λοιπόν, ήταν μιά όπό­ λαυση. Μαζί μέ τήν εξοχη διηγηματικότητα, θαυμαστή παραστατικό­ τητα πού εlχε νά μάς φέρνει όλον εκείνο τόν κόσμο μπροστά μας, συνδύαζε περίτεχνα κι' ένα ύπέροχο χιούμορ. Κι' ετσι όπως μάς τάλεγε κι' έτρεμε συχνά καί ή φωνή του, ξαφνικά θυμόταν ένα όστείο περιστατικό καί γελούσε. "Α. όχι συνηθισμένο γέλιο, μά συθέμελο τράνταγμα. "Εγερνε πίσω τό κεφάλι, σήκωνε ψηλά τά πόδια, κτυπούσε τά χέρια. Δάκρυα όνέβαιναν όπό τά μάτια του. Θεέ μου, εκείνο τό γέλιο. "Ενας χείμαρρος όπό όντιθέσεις καί χρώματα. "Οταν σταμα­ τούσε, πλανιόταν όκόμα όνάμεσά μας μία γεύση όπ' τήν πρωτόγονη όρμή του. «Μιάν φοράν ήταν νά τζοιμηθούμε στήν"ιδια κάμαρη μέτόν . Αβραάμη τού Γιαλονίτη. "Επρεπε, ήταν ό κανονισμός, νά βκάλλουμε έξω πού τό δωμάτιο τά παπούτσια μας, γιά νά δούν ότι έιμασταν όθθρώποι. "Εν επιτρέΠΕΤουν νά έχουμε μαζί μας γεναίτζιες. Τό πόδιν τού �εντυπώσεις μού εκαμαν ή NiIIsa καί τό MonIe Ka r lo διότι εΤχαν ώραία σπίτια, ξενοδοχεία πρός τή θάλαασα . 'Ακόμα τά καρναβάλια πού εγί­ νοντο μού εκαμαν μεγάλη εντύπωση. Στή γλώσσα βρηκα μεγάλες δυσκολίες διότι άργήσαμε νά μάθουμε νά συνεννοούμεθα ... Εμενα στά ξενοδοχεία. Γιά νά μείνω σέ δωμάτιο πλήρωνα πέντε φράγκα μόνο γιά 'Αβραάμη ήταν μιταίν, γεναιτζίσιμα, Τήν νύκτα , αάν ετζαιμούμαατον, κτυπα ό ίαπέκτορ της 'Αστυνομίας τήν πόρτα, -'Άνοιξε, λαλεί μου, εχεις κορίτσι στό δωμάτιο αου , - " Εν έχω κορίται, λαλω του , ε"ιμαατιν τζιαί οί δκυό όθθρώποι . "Ανοιξα του, εΤδεν τον. "Ε "ιντα πού λαλείς τωρά , λαλω του , Εν κορίται, ύπνο καί γιά φαγητό όλλα πέντε . όξά όθθρωπος μ' έναν πηχυν μουστάτζιν». .. Επιαεν -Πόσο καιρό έμεινες . με τζιαί ή άστυνομία μίαν φοράν . Σέ μίαν πόλιν της Γσλ­ -Τρία χρόνια . ' Από τό 1915 μέχρι τό 1918. - " Ετυχε νά διακόψεις τό εμπόριο καί γιατί; - " Οχ ι . 'Εξακολούθησα τό εμπόριο. Ταξίδεψα γιά τήν 'Ελβετία τό 1920. ' Η 'Ελβετία μού έκαμε μεγάλη εντύπωση εχει όμορφα βουνά , λίας ένας άστυνομικός εζήτησεν τά χαρκιά μου τζιαί εγιώ εν τού τά έδειξα τζιαί επηρεν με ή άστυνομία φυλακήν. 'Αφηκαν με όμως ελεύ­ θερο γιατί εΤχα εγγλέζικο διαβατήριο . Σάν μέ επαίρναν, εΤδεν με ό γυιός του Κοντρολόσιη τζιαί εΦώναξέ μου - Γειά σου Πανάο, λαλεί μου, πού πάεις; - ώραίες εξοχές, πολλά χιόνια . 'Ά! πάω μετά βαίων καί κλάδων, λαλω του ». -πως διασκέδαζες; -Άλήθεια παππού, θόθελες νά ξαναπας στήν Εύρώπη; -' -Σέ κινηματογράφους, θέατρα . Πηγαίναμε καί μέ Φίλους μου Εκδρομές , Η Εύρώπηl Τώρα πιά γέρασα . -Στερήθηκες καθόλου τήν οίκογένειά σου ; -'Όχι δέν γέρασες, Νά δείς πού μιά μέρα θά καταφέρουμε νά παμε μαζί. - Τήν οίκογένειά μου τήν στερήθηκα πολύ διότι άπουσίαζα χρόνια άπό τό σπίτι μου . Μέ κυττάζει γλυκά, ζεστά μέ μιά άτέλειωτη τρυφεράδα . 'Αναστε ­ νάζει στή νοσταλγία, πονα στή θύμηση, Καί επειδή ντρέπεται νά -" Οταν άργότερα ήλθες στήν Κύπρο, πεθύμησες καμμιά φορά δακρύσει πάλι μπροστά μου, προτιμα νά μού ξαναδιηγηθείτήν χιλιοει ­ πωμένη , μά τόσο άγαπητή ίστορία. Τά ταξίδια του. Τώρα πιά στήν κου ­ ρασμένη του μνήμη δέν εμειναν, παρά ένα σωρό άναμνήσεις . .. Ενας μακρινός άπόηχος άπ' τή ζωή εκείνης της ήπείρου, ετσι όπως τήν γνώ­ ρισε στίς ρομαντικές της στιγμές, στίς προπολεμικές της ώρες άλλά καί στά χρόνια της συμφορας τού Α' παγκοσμίου πολέμου , νά ξαναπας στό εξωτερικό ; -Ναί, πεθύμησα πολύ διότι είχα τόσες άναμνήσεις άπό όλα Εκείνα τά ώραία μέρη καί τίς χωρες πού γύρισα . -Πότε ξαναέφυγες γιά τό Εξωτερικό; - Τό 1929 εφυγα γιά τήν 'Αγγλία . 'Επέστρεψα στήν Κύπρο τό 1932. Παραθέτω πιό κάτω τόν διάλογο ποϋχα μαζί του, μαθήτρια άκάμη στό Γυμνάσιο . Τ ό μόνο πράγμα τό όποίο ύποφέραμε στή Γαλλία ήταν ό πόλεμος της Γερμανίας ... Ολη τή νύκτα μας βομβάρδιζαν καί κρυβόμαστε στά ύπόγεια όπου ήταν άσφαλισμένα ... Οταν έφευγε ό κίνδυνος μας είδο­ ποιούσε ή άστυνομία καί επεστρέφαμε καί πάλι στά ξενοδοχεία πού -Γιατί σκέφτηκες νά άσχοληθείς μέ τό εμπόριο των κεντημάτων ; - Γιά νά κερδίσω χρήματα καί νά ζήσω μιά καλύτερη ζωή , μέναμε . -Δέν ήσουν ίκανοποιημένος μέ τό μεροκάματο στό χωριό ; - " Οχι, Διότι έΊμεθα εργάτες, κερδίζαμε πολύ λίγα καί ετσι άπο φασίσαμε νά ταξιδέψουμε καί νά καλυτερέψουμε τή ζωή μας. -πως πηγες στό εξωτερικό; Τί δυσκολίες εΤχε τό ταξίδι . -πηγα μέ πλοίο. Οί δυσκολίες ήταν ότι δέν ξέραμε γλώσσα καί έτσι δέν μπορούσαμε νά συνεννοηθούμε . -Σέ ποιά χώρα εφτασες πρωτα καί γιατί; -Στ ή Γαλλία , διότι κάποιος Φίλος μου μού εγραψε ότι ή Γαλλία ,************************************* * * 'Αγαπητέ άναγνώστη Ι * * * Κρατάς στά χέρια σου τό πρώτο τεύχος τού περιο- δικού -Τά Λεύκαρα . , Διάβασέ το μέ προσοχή, Μελέ- τησέ το καί γράψε μας τίς παρατηρήσεις, τίς άπόψεις i * ήτο καλή καί ετσι θά μπορούσα νά εξασκήσω καλά τό εμπόριο των κεν ­ : τημάτων. * ! 'Η Συντακτική' Επιτροπή Ι ~************************************' - Ποίες ήταν οί πρωτες εντυπώσεις άπό τή χώρα . ΕΤχες δυσκολίες στι'ι γλώσσα; Πού έμενες; Πόσα εδινες γιά νά μείνεις σέ ένα δωμάτιο ; -Οί Εντυπώσεις μου άπό τή Γαλλία ήταν πολύ καλές, διότι τά μέρη ήσαν ώραία, ό κόσμας εύγενής, ύπηρχαν ώραίες έξοχές. Πολλές καί τίς είσηγήσεις σου, αν εχεις, Θά μάς βοηθήσεις ετσι στή βελτίωση τού περιοδικού. ' Αναμένουμε, : �MEMORIES OF ΡΑΝΟ (Ρθή LEFKARA One) ΒΥ Μώννω σου σ' ό,τι εχω ίερόν Ήντα νά πώ τού Πλάστη, Μαρικκού πού σ' Επλασεν τζι' Εφερέν σε μπροστά μου τζι ' Εκλεψες τήν καρκιάν μου τζιαί τόν νούν τζι' Εχασα τέλεια τά συλλoίίc'ά μου , Άγάπησά σε, κόρη , πού καρκιας Εν τζιαί λαλώ σου ψέματα, χαρώ σε. Όπου τζι' αν κάτσω τζιαί σταθώ, αν άγροικάς, άναστενάματα θ ' άκούσεις, τζι' «άγαπώ σε». Κρούζω τζι' άφταίννω σάν σ' άθθυμηθώ λυώννω σάν τό τζιερίν πά' στό μανάλλι συγκόφκω τζιαί παρατηρώ, σπου βρεθώ, μά 'ν Εσιει 6λλη τά δικά σου κάλλη. Μώννω σου σ' Ο,ΤΙ Εχω ίερόν πάνω στόν κόσμον τούτον, Μαρικκού μου, σΤ/, βασίλισσα - τζυρά θά είσαι πιόν πού ρίζης, τήν καρκιάν μά τζιαί τό νού μου. , Χρ . Καραγιώργης DAVID BESΤ When Ι was asked by my good friend Christakis Papaloizou Ιο write an article on my stay in Pano Lefkara , Ι was very pleased Ιο be asked, flattered even and so Ι agreed ΙΟ do so immediately. Normally, ίΙ would be difficult Ιο recall details ο! something which happened nearly Ιννο years ago but for me Ιο recall Pano Lefkara and the people in ίΙ , is a very easy thing Ιο do, as both the village and the people who lίνe in ίΙ made a lasting impression upon me. Το give an example ο! what Ι mean, Ι can say with all honesty that as Ι sit here writing the first part ο! those memories, the act ο! writing and remembering makes me wish that Ι was back in Pano Lefkara with all my friends . Is ίι possible for an Englishman Ιο feel homesick for a village in Cyprus? Ι can tell you definitely, yes ίΙ is because that is how Ι feel right now. Ι think perhaps when Ileft the village and came back ιο England , 11eft a small piece ο! me back there with you . Το begin though , Ι suppose ίΙ all star1ed at the Ledra Restaurant which is not veryfarfrom where Ilive in England. Wemy wife Glynis and 1- had dined superbly on the excellent Greek food which they provide there and afterwards, talking Ιο the owners, long standing friends ο! ours , Byron and Helen Houtris, who, by the way, are the son-in-Iaw and daughter ο! Mr and Mrs Papiros who are known Ιο all in Pano Lefkara, we began Ιο talk about holidays. 'Why not go Ιο my village? ' Helen suggested . They ννίll make you very welcome and the air is so pure you ννίll come back rejuvenated . Mother and father ννίll find you somewhere Ιο stay.' And so ίΙ was decided . We made our flight arrangements through Mr and Mrs Kanaris , also Greek Cypriots, who have the Della Τravel Agency in Manchester, England . As our own premises, Τhe White Βull Hotel in Ribchester were due for some alterations, we decided Ιο go for a whole month . The journey went very smoothly indeed. We arrived al Manchester International Airport in good time. The flight was called on time and we took off on the stroke ο! 1 pm. The service on board the Cyprus Airways 707 was excellent. Smiling faces - what a change - and nothing Ιοο much trouble. Four and a half hours and a good hot meal later, we touched down in Larnaca Ιο find Cyprus experiencing the tail end ο! a very bad winter. The rain had just finished but a very thin north wind had me wondering whether or not the aircraft had done an enormous circle and gone back Ιο Manchester. �Once through passport contro/ we were paged on the pub/ic address system just as we were cashing a travellers cheque and then greeted by a neat/y dressed, smi/ing Cypriot who said, Ί am your Greek taxi driver, p/ease this way Ιο lollow me. / am not speaking the En/gish , / /earn on/y this one sentence.' Well, one ΟΙ the ideas ΟΙ ουΓ journey Ιο Cyprus was Ιο improve my Greek, so / jumped in as they say - with both leet. / asked him his name, which turned ουΙ Ιο be Takis, and he was so impressed that he ρυΙ his 100Ι down Ιο prove ίΙ. We shot through the narrow streets ΟΙ Lelkara unti/ we arrived at Papiros's house. We were greeted at the door by Papiros and Papirou and after many kisses and much handshaking, we were taken inside Ιο a waiting supper which was really we/come. The conversation went on lor some time while we gave them news ΟΙ their re/atives and lami/y in England . Eventually, we were taken Ιο our appartment and went straight Ιο bed. The lollowing day, Sunday, we were awakened Ιο the sound ΟΙ the door bell being rung lurious/y. /Ι was Papiros bearing gifts ΟΙ bread, eggs, tomatoes, o/ive οί/, milk, butter and big jaffa oranges stίll with their /eaves on. The reason why / mentίon the /eaves is because most Eng/ish peop/e have never seen the leaves ΟΙ any ΟΙ the citrus Iruits which they buy in Eng/and - the /eaves and sta/ks are removed belore they get Ιο the shops. 'What lor are you still in bed? Hurry υρ and get some breaklast down you: Papiros said. Ύου have Ιο be at our house lor /unch in one hour. As ίΙ is you have a/ready missed everyone down at the calenion. We have been having coffee and brandies and wondering ίl you were going Ιο join us.' We were still makillg proluse but inadequate ap%gies as he whir/ed ουΙ ΟΙ the p/ace as last as he had come in. 'Kopiaste" said Papirou with a great big smile on her chubby lace ar.d we did just that - we joined them at the tab/e and shared /unch with them . Lunch - a /ittle something Ιο he/p us through until dinner - turned ουΙ 10 be one ΟΙ the /argest mea/s / have ever had in my Iile. The spaghetti wou/d have been enough but ίΙ was lollowed by roast beel and potatoes, cau/iflower with a cheese dressing , stuffed vine /eaves with yoghurt, stuffed tomatoes and some ΟΙ Mama Papirou's beautilul oIives . ΑΙΙ this was accompanied by bread , beer and brandy and lollowed by app/e pie, coffee and Iresh IΓυίι' Α grε3t dea/ ΟΙ sco/ding lollowed a brave effort Ιο eat υρ . ' ΜΥ God: shouted Papiros, waving his arms about, 'Υου can'! go around eating nothing at all '. There is only one thing lor ίΙ, you ννίll h3ve Ιο come b'1.ck tonight and see ίl you are lee/ing any hungrier. Six o'c/ock " he bellowed . 'Be here.' Laid on the bed that afternoon, / had an ink/ing ΟΙ what a boa constrictor must lee/ /ike after a kill and mused that ίl that was 'going around eating nothing at all', what quantity ΟΙ lood wou/d / have Ιο eat be/ore / was considered Ιο have had a good mea/? We did return at six o'c/ock as arranged and their smi/ing laces greeted us in the /ighted doorway. Surprising/y, we did linish the remainder ΟΙ the /unchtime repast, this time he/ped down with g/asses ΟΙ a chilled dry white Cypriot wine appropriate/y named Aphrodite . Later, whi/st watching te/evision, we so/ved the prob/ems ΟΙ the wor/d whi/e G/ynis, my wile, went quietly Ιο s/eep. Time I/ies when you are engrossed in conversation and belore we ~new ίι, ίΙ was the small hours ΟΙ the morning . Papiros g/anced across at G/ynis s/eeping in her chair and said Ιο me, 'She is tired, take her home. Tomorrow the sun ννίll shine and we ννίll drink Ιο summer and your arriva/ in Cyprus'. (Το be contlnued) Γραφ,κό σπίτι των Λευκάρων ~, • , • • ί ι r • "/ ,. ,/ Ι . ---- 'Ένα όμορφο παραδοσιακό σπίτι· αύτό πού είκονίζεται πιό πάνω _ άγό­ ρασε στά Λεύκαρα ό καλλιτέχνης' Αντρέας Λαδόμματος. �ΑΠΟ το HMEPOΛOΓlO ΤΟΥ 'κ. Λ. ΡΑΟΥΝΑ Κανονικ6 ήμερολ6γιο διατηροϋσε 6 άείμνηστος ΚΛ. Ραουνδς, πού σημείωνε όλα τά σημαντικά γεγον6τσ τής έποχής του. Άπ6 τ6 ήμερολ6γιο σύτ6, πού εχει σήμερσ ό γιός του, κ. Λοίζος Ραουνδς, άπο­ σπάσσμε μιά σελίδα, μέ πολύ ένδισΦέρουσες πληροφορίες τής έποχής έκείνης. Πσρσπλεύρως πσραθέτουμε φωτοτυπίσ τοϋ πρωτοτύπου. Τό 1916, τή 12η Νοεμβρίου, Σαββάτο, έστεφανώθηκα έγώ ό Κ.Λ.Ρ ., ό Νικόλας Μ . Πάτσαλου, ό Χαρίτος Γάβριήλ Κούσουρου καί ό Κοσμας Χρυσταλλούς Κοσμήνας.4 γάμοι. Τή 14η Νοεμβρίου Δευτέρα έπηγεν ό Ξενοφών 'Ιωσήφ Προε­ στού νά φέρουν τόν κύλινδρον τού δρόμου μαζί μέ τόν όδελΦόν του Μιχαήλη καί έπεσε κάτω ό Ξενο­ φών καί τόν έπλάκωσεν ό κύλιν­ δρος καί όπέθανε. Τό 1917 τή 16η 'Απριλίου Κυριακή έκάμαμεν πα­ ράκλησιν καί όγρυπνίαν μέ τό τίμιον ξύλο . 'Επήγαμεν όπό τόν όμαξιτόν καί ηρθαν καί όπό τά Κάτω Λεύκαρα μέ τήν Παναγίαν καί όνταμωθήκαμεν στό δρόμο καί έπειτα έπήγαμεν στά Κάτω Λεύ­ καρα καί ήλθαμεν όπό τόν - Αγ . Τιμόθεον είς Λεύκαρα. (' Ι( 82 Ύ.; ι,,, I~ ItAί'ff,"" f..J.'. .Χ.,ιι.; rc{ιι~!k •• ,.,I Ι:.. If ιr'<rYI~ ~ .. If(~ "'I'f-· 1.. - β.ι,I" ..... ',~ ,.~. ".I..,·~ Ξ", ι Διαπλατύνεται ό δρόμος πρός τά Λεύκαρα J(;AI'..~ιI,,, "~"'~~.r <οΙ ,,' ;κ.;.~ι .. 'l7ι.1.., ... \. ..,:.,.Ιό-,,. ~ '7'-lιrfH ',' ; . ,. ,~.. 'l..cut .. '. ···Ι' , ~ . ~ (~,,"/.,:.ιι..r.!fr. ιc.ι·~·-· ~-'.'JI.y ....~~~( Ι,;. Ι,//1 Ι.. " :4.1 'IJ'" "Ι...." ......, -', ,,,,, ~ ..... "I?,,(...,~ • ι f· 'ι.'. , • !""-'-'Ι"''':Ι:''ΙΙ'''';Ν/ ' , " ·'·"'I.:" '~ 'ι .)- ... .:~ 1.11.,,", ΙΙ"'''''Ι'{ Γ . -" "0;.'.,. -''''''''.Ι·' ,··.I'.".....ι: ... f'Ρ ««, ~~,,',. r.""--f<>I,," -ArJII"~'~"- "ι Α I:."~νι~ ;, .1'/'- 2t Iι,rr/r." Ι ιf~ /Ι," ......." '~'>yτ ",./ "I'~ ~" .. '\' ..}' ... ;..,..,..... -,,,,'... Υ.Ι " ~:~'/ r,'),;. ..." ;'~f,u.J; ''':'tO-f " ~".''V." ,~ Ι 1/1 ,'A".,!,\γ~: ι,~" '. '. ~ "'Ι,.,, ~,. ω-> 1,.,(" ':'" <~r 'fJ~ / 1<.'" y..r4 .,. "r~!" .. ~, C';-':IN " .ι~ ~ι, 'ιt ~~ ... ... , r ..... ,.~~~ΙVΓΙ" Τ.. r ψ1 ISA"'MJ"~ ~/ )" " \,( ΙΙΙ"Io~.~ Q"")I~'" "'!" 'f'o/t ,.ω.; !. ~.) ... r. ,,~. . " .1.,)"1'1' ,,.,.,f. CJ.......... '1'/~ιJ._ 14,1; .. Χ ~~, ...... ι1~,,,-,,,,') ι', Ι; ;'" ,;...~,~ ..,.,~~..- '.:..r7".!<It~.: ...... ~:,,<!_,14 "λ"Ό'''' , :. '~.~/.' 1111", " "1";"'" ...... ~'" ~~IJ, .. : "":'; ~rr- ~.' 'ι.&-~~I'·" '" (":ιι",., .. Tι~,_ >;,. ,.". '-·,ιψ (I.~/, ~!J20 ~~'''' -Y~ Γ'; ",,; ,Ι'; ~,..-:-, r;..ι.!J~I"'-' ".... . '-IrP OO)'1""' '' ·(/~ •..,....... I.·~ 0./..; ". ,(~ t O 1" ψο tM.",,,...,,~,,(".'>I. ~α·."': ωr' #t-Ι" f.' '~~ ,....~ X.,~_ ~).,. ~~,φ« ;.~_ ~:JJ.. ;.",ιι,..... ,.,~'rr' ~. .!ο.' ).; ~ ';'_";u.ιtIf-" . ·.,.,. . ...1u,-.. . ,r.. t10 ιf.r''ιt- ~Iω λ:'" ,'"' Ν ' ....... Η\ " I~ IJ '..,Ι.ι ΗΙ '\ιI,rn :.: '0/'..,. .t~ ~". "1~""~-- -. ι~ ΙΟδ~!~t~ j,ι., ... Ι;: ι; lι!"fI OΙJ "-'ΛJ~ Ι~ι..~",.. /{ Τό 1917, 28 Νοεμβρίου, έπέ­ ρασεν πρώτη φορά τό όεΡοπλάνο όπό πάνω στά Λεύκαρα, έπηγε κάτω καί μετά έστράφην πάνω. , ' 0' ' ,- ,,, "","1''),'''', ...:,....ι.. _ ''r'~- f"1l~/,-l~ .• ~ .... ~,"," 1.,.. Ku4f'.... . Εκκλησία Τιμίου Σταυρού . . Εστοίχισεν άνω τών 4 ,000 λιρών καί έτέλειωσε τόν . Οκτώβριον τού 1920. Τό 1920, 27 Ίανουαρίου , ... r σεν ή Τό 1919, 6 Άπριλίου, δέν έσφαξαν τράγους : Ητο έπίταξης καί έσφαζαν μόνο όρνιά καί έπουλούσαν 3 σελίνια ή όκά καί μας έφάνη πολύ όκριβό . • - .~ .... χιόνια πολλά καί πάγος πολύς καί έξήραναν τά φύλλα τών χαρουπιών καί όλες ΟΙ λεμονιές . . Εκάμα- Τό 1919, 15 . Απριλίου, άρχισαν νά κτίζουν σχολείον πιό έμπρός όπό τό σχολείον όπου ύπάρχει σήμερον . Τ ό έδωσαν έρ- ~ \ μεν πολύ λάδι . . Ενοικίασα τήν ' Αγία Μαρίναν διά 200 λίτρες λάδι . Έκαμα 250 κοφίνια έληές .Ο χωρίς τές όδρούππες. γολαβίαν είς τόν Χ" Φάνη έκΛάρνακος διά [1,300 . . Εφιλονικούσαν οί χωριανοί καί άλλαζαν τό σχέδιον πρός τό μέρος όπου εΤναι τώρα, καί πάλιν έργολαβίαν είς τόν 'ιδιον όντί [1,920 καί όταν τά έθεμελίωσαν πάλιν έφυγεν καί τά εκτι- Τήν 13η Μαρτίου 1921 άλεσα 25 κοφίνια όπό τήν . Αγία Μαρίναν καίεκαμα 100 λίτρες λάδι. Τήν 15η γιό διαπλότυνση τού δρόμου ύφίστατο χρόνια τώρα. Μιό όμως καί ό χώρος δέν επέτρεπε τήν διαπλ6τυνσή του άποφασίσθηκε τελικό ή κατασκευή νέου δρόμου, άπό τό -σπίτι των άνέμων» μέχρι τήν' Ακρόπολη. Οί σχετικές εργασί­ ες άρχισαν στίς άρχές Νοεμβρίου 1982 καΙ συνεχΙζονταl .. Ο νέος δρόμος Μαρτίου έβαλαν τή μεγάλην καμπάνα . Τήν 11 η . Απριλίου τών 8αίων έγινεν ψυχομέτρηση είς όλην τήν Κύπρον . 36 στενός δρόμος άπό τήν πάροδο πρός τόν Κάτω Δρϋ, έκεί δηλαδή πού βρί­ σκεται τό -σπίτι των άνέμων., μέχρι τ6 Λεύκαρα δέν ύπόρχει πιό .. Η άνόγκη βρίσκεται λΙγο πιό χαμηλό άπό τόν παλιό πού i:XEI ήδη άνασκαφεϊ γιό νά χα­ μηλώσει, i:TaI ποί. ό νέος δρόμος νό εΊναι άρκετό φαρδύς. Στή φωτογραφlα φαίνεται ή χάραξη τού νέου δρόμου. !Ι ~.:J'-- _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ _ __ �νοτάρχης έχουν τόν λόγο. 'Αγαπητέ άναγνώατη. Πιατεύουμε πώς α' ενα περιοδικό αάν τό δικό μας μέ τούς ατόχους πού τάξαμε νά έξυπηρετήαει ή εκδοαή του. θά ήταν πραγματικά μεγάλη παράλειψη άν δέν καθιερώναμε καί μιά αελίδα γιά τήν έκφρααη άπόψεων πάνω αέ θέματα πού άναφέρονται ατό χωριό καί τούς κατοί­ κους του. όπου κι άν ζούνε αύτοί. . Εξ άλλου μή ξεχνούμε πώς ό διάλο­ γος εΤναι, γιά νά χρηαιμοποιήαουμε μιά εκφρααη πού εΤναι πολύ ατήν μόδα αήμερα. δείγμα δημοκρατικής άντιλήψεως καί βάαη τής δημο ­ κρατίας. Τήν έκφρααη άπόψεων λοιπόν καί τόν διάλογο έπιδιώκουμε νά προωθήαουμε μέ τήν καθιέρωαη αύτής τής αελίδας. Θά χαρούμε πολύ νά φιλοξενήαουμε τίς άπόψεις όποιουδήποτε. πολύ περιααότερο άν αύτές θίγουν γενικώτερα θέματα μέ ατόχο τήν άνάπτυξη καί τήν πρόοδο τού χωριού καί τής περιοχής. 'Ιδιαίτερη θάναι ή χαρά μας νά φιλοξενήαουμε ατήν αελίδα αύτή άπόψεις ξενητεμένων χωριανών Πέρα όμως άπό τήν προσπάθεια γιά άνάπτυξη του πρασίνου γύρω άπό τό χωριό, πρέπει νά καταβληθη προσπάθεια καί γιά τήν καθαριότητα του περιβάλλοντος. Τά Λεύκαρα, ϋστερα άπό τήν τουρ­ κική είσβολή καί τήν κατοχή της βόρειας Κύπρου, εΙναι σήμερα τό κατ' έξοχήν τουριστικό χωριό στίς έλεύθερες περιοχές της Κύπρου. Χιλιά­ δες ξένοι τό έπισκέπτονται κάθε χρόνο, πού άφήνουν σημαντικό συνάλλαγμα στό χωριό άγοράζοντας Λευκαρίτικα καί τουριστικά έιδη. Οί ξένοι αύτοί ένθουσιάζονται άπό τήν γρσφικότητα του χωριου, μέ τά στενά πλακόστρωτα δρομάκια, μέ τά πέτρινα σπίτια, τίς έσωτερικές άνθοστόλιστες αύλές καί τά γραφικά μπαλκόνια .. Εντυπωσιάζονται άκόμη άπό τήν καθαριότητα τών σπιτιών του χωριου. Τί γίνεται όμως μας. (1) Τά Λεύκαρα καί το φυσικό περιβάλλον Τά τελευταία χρόνια ή προσοχή του άνθρώπου ατράφηκε πρός τό φυσικό περιβάλλον, σέ μιά συγκινητική προσπάθεισ νά δι στη ρήση αύτό τό περιβάλλον καί νά τό βελτιώση .. Η κίνηση αύτή ξεκίνησε άπό τή διαπίστωση πώς γιά πολλό χρόνια ό άνθρωπος άχι μόνο πσρσμέ­ λησε αύτό τό περιβάλλον άλλό ένσυνείδητα η άσυνείδητα έστω, συνέ­ βαλε στήν άλλο ίωση καί τήν καταστροφή του. Καί καθημερινά πληροφορούμαστε άπό τά μέσα μαζικης έπικοινωνίας γιά τήν δημι­ ουργία Συνδέσμων προστασίας του φυσικου περιβάλλοντος καί τίς διάφορες δραστηριότητες πού οί Σύνδεσμοι αύτοί άναπτύσσουν . Δυστυχώς ιnόν τομέα αύτό στά Λεύκαρα τίποτε ii έλάχιστα εχουν γίνει ώς τώρα . • Αν έξαιρέσουμε τίς φιλότιμες προσπάθειες πού πρίν χρόνια κατα­ βλήθηκαν, άπό τά σχολεία μας κυρίως, γιά τήν δενδροφύτευση του λόφου της Σωτήρας, τίποτε άλλο ούσιαστικό δέν έχει γίνει .. Αντίθετα . μάλιστα . Τό πράσινο γύρω άπό τό χωριό όσο πάει καί λιγοστεύει. Κι ή ξεραίλα, ίδίως τούς καλοκαιρινούς μηνες, συνεχώς έξαπλώνεται καί φυσικά τουτο κάθε άλλο παρά όμορφιά προσθέτει στό χωριό. ΕΙναι, πιστεύω, καιρός νά άναληΦθη μιά συντονισμένη προσπά­ θεια άπό τίς άρχές του χωριου, άπό τά σχολεία καί τόν . Οργανισμό . Αναπτύξεως Λευκάρων πού πρόσφατα ίδρύσαμε, γιά τήν άνάπτυξη του πρασίνου γύρω άπό τό χωριό. Πισ,εύω πώς καί τό Ύπουργείο Γεωργίας μπορεί νά συμβάλει στήν προσπάθεια αύτή, όν γίνουν τά κατάλληλα διαβήματα άπό τίς τοπικές άρχές .. Ο Δήμαρχος κσί ό Κοι- 'Η γραφική κοιλάδα πού άρχίζει λίγο "ιό πάνω όπό τα περιβόλια τού Σταθμού της Σκαρίνου καί εκτείνΕταl στά δεξιά του δρόμου πρός τά Λεύκαρα μέχρι τίς μεγάλες στροφές στόν τέταρτο μιλιοδείχτη, παραδόθηΚΕ περί τό τέλος τού καλοκαιριού στή φωTlά. ' Εκεί πού χαρουπιές. έλlές, σκίνα. βάτα καί άσπάλα­ θοι σύνθετον ένα δμορφο θέαμα μέ φόντο τήν άσπΡΟΥ'; των λόφων . σήμερα βλέπει κανείς τή γύμνια της γης καί πού κaί που τα πένθιμα άποκαϊδια πού απόμειναν θλιβεροί μάρτυρες μιας έγκλημαΤΙΥ.ης πράξης. μέ τόν χώρο έξω καί πέρα άπό τά σπίτια; . Ο «νέος δρόμος» άπό τόν όποίο ν περνουν όλοι οί ξένοι πού έρχονται στό χωριό καί πού εΙναι ή βιτρίνα του χωριου, κάθε άλλο παρά καλές έντυπώσεις δημιoυργeί. Τ ά οίκόπεδα καί τά χωράφια κυρίως στά δεξιά του δρόμου άπό τήν . Ακρόπολη μέχρι τόν . Αστυνομικό Σταθμό καί κυρίως άπέναντι άπό τό «κέντρο του Πάπυρου» δημιουργουν μιά πολύ κακή πρώτη έντύ­ πωση. Παλιοτενεκέδες, βαρέλια, πεταμένσ παλιά αύτοκίνητα, μάν­ τρες, μουλάρια άκόμη καί μιά παλιά πεταμένη όλωνιστική μηχανή συνθέτουν ένα όχι καλό θέαμα. Χρειάζεται νά καταλάβουμε όλοι πόση σημασία εχει ή πρώτη έντύπωση πού σχηματίζει κάποιος πού έπισκέ__"~__________________________________________Lδ nu-_____________________________________________ n �πτεται τό χωριό. Καί νά συμβάλουμε όλοι καί κυρίως όσοι έχουν οίκό­ πεδα δεξιά κι άριστερά τοϋ νέου δρόμου, στήν καθαριότητα τού περιβάλλοντος στό χωρο έκείνο. - Οπου όμως δέν κινηθη αύτόβουλc καί θεληματικά ή άτομική πρωτοβουλία, οί άρχές τού χωριοϋ πρέπει νά πάρουν τά μέτρα πού πρέπει .. Ο Δήμαρχος καί κυρίως ό Κοινοτάρχης έχουν καί πάλι τόν λόγο. περιβάλλον πού ξετυλίγεται μπροστά του. Τά έσοδα θά πήγαιναν στό Δημαρχείο, τό όποίο, μαζί μέ τό ένοίκιο τού περιπτέρου θά κάλυπτε τίς δαπάνες σέ μερικά χρόνια. "ίσως ή Κυβέρνηση, μέσω τού Κυπριακού 'Οργανισμοϋ Τουρι­ σμού, θά μπορούσε νά συμβάλει οίκονομικά γιά τήν πραγματοποίηση της είσηγήσεώς μου. Καί κάτι άλλο άκόμη .. Ο Κοινοτάρχης θά πρέπει νά κάμη τά άπα­ ραίτητα διαβήματα γιά τήν διαπλάτυνση τού νέου δρόμου. Τό καλο­ καίρι άλλά καί στίς καλές μέρες τού χειμώνα σ' έκείνον τόν δρόμο βγαίνουν γιά μιά βόλτα νέοι, γέροι κα,' παιδιά. Μέ τήν αύξημένη όμως κίνηση των αύτοκινήτων οί περιπατητές κινδυνεύουν καί άναγκάζονται νά καταφεύγουν στά άγκάθια πού εΤναι δεξιά κι άριστερά της άσΦάλ­ του γιά νά προστατευθοϋν .. Ο δρόμος, στό μεγαλύτερο μηκος του, μπορεί νά διαπλατυνθη. Καί εΤναι καλά τόσο ό Δήμαρχοςόσο καί ό Κοι­ νοτάρχης νά βροϋν τρόπους ώστε νά έξασφαλίσουν καί νά τοποθετή­ σουν, σέ όρισμένα σημεία πού ό χωρος τό έπιτρέπει, παγκάκια γιά νά ξεκουράζονται οί περιπατητές καί κυρίως οί ήλικιωμένοι. Τέλος εΤναι άπαραίτητο τό δίχτυο φωτισμοϋ νά έπεκταθη καί νά καλύψη καί τό ύπόλοιπο μέρος τοϋ νέου δρόμου μέχρι τήν . Ακρόπολη. Τάκης Γ. Μάγος Χρ . Καραγιώργης (2) Ν' άξιοποιηθεί ή Σωτήρα ΕΤναι γεγανός άναμφισβήτητα ότι ό λόφας της Σωτήρας προσΦέ­ ρει μιό μοναδική σκοπιά άπό τήν όποία ό έπισκέπτης μπορεί ν' άπο­ θαυμάσει ένα μεγάλο τμημα τριων έπαρχιων: της Λάρνακας, της Λευκωσίας καί της Λεμεσού. Δέν νομίζω ότι ύπάρχει άνθρωπος - ντό­ πιος η ξένος έπισκέπτης - πού νά μήν έπιθυμήσει ν' άνέβει στήν κορυφή τού λόφου γιά νά άπολαύσει τό μοναδικό θέαμα πού προσΦέ­ ρεται άπό τό ύψος τού έπιβλητικού αύτού λόφου . . Επειδή όμως δέν ύπάρχει άσφαλτωμένος δρόμος πού νά όδηγεί στήν κορυφή τού λόφου, είσηγούμαι όπως ό φιλοπΡόοδος Δήμαρχος, καθώς καί ό Κοινοτάρχης της κωμοπόλεως πού έπίσης εΤναι γνωστός γιά τό ένδιαΦέρον του γιά τή γενέτειρά του, έξετάσουν τήν δυνατότητα άσφαλτώσεως τού πιό πάνω δρόμου έτσι πού ή άνάβαση στή Σωτήρα νά γίνει εύκολη, χωρίς νά ταλαιπωρούνται οί πεζοί η νά ύπάρχει κίνδυ­ νος γιά ζημιές στά τροχοφόρα. Σέ περίπτωση πού ή άσΦάλτωση τοϋ δρόμου θά καταστεί πρα­ γματικότητα, είσηγούμαι άκόμα όπως κτισθεί έκεί ένα τουριστικό κέν­ τρο, στό όποίο οί έπισκέπτες νά βρίσκουν ένα εύχάριστο περιβάλλον μέ τίς άνάλογες άνέσεις. - Ενα περιστρεφόμενο τηλεσκόπιο, πού θά έτοποθετείτο σέ έπί­ κcιρη θέση θά άποτελούσε μιάν άκόμα άτραξιόν γιά τόν έπισκέπτη, ό όποίος μέ .Ο έπιβλητικός λόΦος της Σωτήρας μέ τό έκκλησάκι τού Σωτηρος στήν κορυΦή καί τόν πύργο-κεραία τού ΡΙΚ .. Η θέα πού ξανοίγεται σ' έκείνοuς πού άναβαίνουν στό βουνό αύτό εΙναι μοναδική. Σέπρώτο πλάνο άποψη τμή­ ματος των Λευκδρων μέ τά δμσρφα σπίτια. πού χαρακτηρίζονται άπό τήν ίό.­ όμΟΡΦη άΡΧΙΤΕκτονική τους. 50-100 μίλς θά μπορούσε νά φέρει κοντά του τό θαυμάσιο 41 �(3) .. Ενα καυτό θέμα Η ύπαρξη και διατήρηαη του Γυμνασίου είναι ένα θέμα που αναμ­ φισβήτητα πρέπει ν' απασχολήσει τους κατοίκους των Λευκάρων, αλλά και της περιοχής ολάκληρης. Μ c· < Ο >Ο Η συνεχής μείωση του αριθμού των μαθητών και η ανησυχητική τάση μεταγραφής των μαθητών μετά την Γ τάξη σε σχολεία των πόλεων οδηγεί ραγδαία στην κατάργηση των ΛυκειαΚών τάξεων. Αποτέλεσμα σε λίγα χρόνια το σαράκι της μεταγραφής και μετακί­ νησης να μεταδοθεί και στις Γυμνασιακές τάξεις. Αν ο ρυθμός μείωσης των μαθητών δεν εξευρεθεί ΤΡόπος να στα­ ματήσει και δεν γίνει προσπάθεια αντίθετης επιμέτρησης, με αύξηση των μαθητών κατά τάξη, σε πολύ λίγο χρονικό διάστημα τα αποτελέ­ σματα μοιραία θα είναι τραγικά. Γι' αυτό οι κάτοικοι των Λευκάρων, οι κάτοικοι της Ορεινής και οι όπου γης Λευκαρίτες θα πρέπει να μελετήσουν ορθολογιστικά το Ο " σ> ο ω '" 1959-60 1960-61 όταν έγινε Γυμνάσιο και λειτούργησε η Πέμπτη τάξη και το όταν πια αναγνωρίστηκε σαν εξατάξιο Γυμνάσιο ισότιμο με τα σχολεία της Ελλάδας. (αuνtx.ια aτ~ σολ. 44) 42 ~ ... ;>- -, - ... - Q Μ [> Μ [> CD J> Τάξη Μ Q '" '" ω ω Ι ι ι Ι ... σ> w '" Ι ι Ι Ι ... - - Ι Ι Ι Ι w Ι Ι Ι Ι w Ι Ι ω σ> σ> '" Ι Ι '" Ι - - - - '" ... Ι σ> w Ι Ι Ι Ι '" Ι Ι Ι Ι Αριθμός Μαθητών Αγόρια σ> w w Ι σ> φ Τ: ' Κορίτσια σθέντες - ... w w - -- - Ι Ι Ι Ι '" .- '" ω Ι - Ι w ω Ι Ι '" '" w Πάνω Λεύκαρα Κάτω ... Χ> -ο Εκτοπισ> Ι Ι ω σ> σ> - - .... γιορτασμό της έθνικης ~πετείoυ της 28ης . Οκτωβρίου 1940. το σχολείο λειτουργούσε σαν Ανωτέρα Σχολή και αργότερα από το m Μ σ> σ> ο ΑναΦέρω ότι τον Ιούνιον είχαν εγγραφεί 162 μαθητές, ενώ Φοι­ τούν μόνο 144. Δύο έχουν αποσυρθεί και 16 έχουν μεταγραφεί. Πιο κάτω παρατίθεται συγκριτικός πίνακας από το 1950-51, όταν ακόμα m ω ... '" Η σημερινή κατάσταση των μαθητών που Φοιτούν στο Γυμνάσιον κατά τάξη, αλλά και κατά περιοχή εμφαίνεται στη διπλανή σελίδα. -< ω σ> σ> θέμα, αλλά και δραστήρια να αναλάβουν αγώνα διάσωσης του Γυμνα­ σίου Λευκάρων. Μ - .... - .... '" .... '" '" ... - '" - - '" .... - - '" '" ... '" '" '" Μαθητές καί μαθήτριες τού Γυμνασίου Λεuκάρων παρελαύνουν κατά τό Μ -< Λεύκαρα '" s: Q φ Βαβατσινιά Κάτω w Δρυς Ι Βάβλα Μελίνη ... Ορά ' Αγιοι '" Βαβατσ . Ι Οδού 43 ο -< ~ >- Ζ ε· .;:,. '" -ο Ο Ο -ι ... .".. (Χ) > m -< .... < Q .... Q, .;:, '" Q ::::Ι -ο ,.. ο >,. c: Q .;:, Ι Μ χ .;:, Q. ... ..., ο· '" :t> Μ χ < Q. (D Ν '(Χ) ω - :t> " '"Ο ::> Ζ �(4) Ανωτέρα Σχολή 1 950 - 51 1 951 - 52 1952 - 53 1953 - 54 1954 - 55 1955 - 56 1956 - 57 1 957 - 58 1958 - 59 1959 - 60 1960 - 61 1961 - 62 1962 - 63 1963 - 64 1964 - 65 1965 - 66 1966 - 67 1967 - 68 1968 - 69 1969 - 70 1970 -71 1971 -72 1972 - 73 1973 -74 1974 - 75 1975 -76 1976 - 77 1977 - 78 1978 - 79 1979 - 80 1980 - 81 1 981 - 82 1982 - 83 τέσσερεις τάξεις ....... .. .......... 70 πέντε τάξεις .... . .. . .. . . . .... . ..... 79 πέντε τάξεις .... . ...•. . . . .. . . • ..... 98 πέντε τάξεις .......... . .• . . . ....... 96 τέσσερεις τάξεις ...... . ......•..... 72 τέσσερεις τάξεις ...... .. . . ......... 75 τέσσερεις τάξεις ....•.... . ... • .... 11 Ο τέσσερεις τάξεις ....... . . . ..... . .. 102 τέσσερεις τάξεις .............•.... 11 3 πέμπτη (Γυμνάσιον) ..... • ...... . .. 132 Στ τάξη ... . ......... . ............ 136 Στ τάξη .......................... 146 Στ τάξη ........ • ... . . . .• .. .. . .... 137 Στ τάξη ........ • ......... . .... . .. 131 Στ τάξη .......................... 116 Στ τάξη ... . .. . ......... . ......... 117 Στ τάξη .. . .................. . .... 125 Στ τάξη . . . . ........ • .... . ........ 152 Στ τάξη .......................... 147 Στ τάξη ............•............. 158 Στ τάξη ....... . ........ . ......... 167 Στ τάξη ............•............. 192 Στ τάξη .......... . .....•......... 208 Στ τάξη ........ . ........... . ..... 217 Στ τάξη . . ..................•. . .. . 369 Στ τάξη ......................... . 321 Στ τάξη ........................ . . 269 Στ τάξη ........ . ....... • ......... 245 Στ τάξη ............... .. ......... 214 Στ τάξη .......................... 187 Στ τάξη ........................ . . 161 Στ τάξη .......... .. .............. 1 64 Στ τάξη ................... . ...... 162 Καί τό ρολόϊ σταμάτησε I1I 111 Τήν ίστορία του προσωπικά δέν τήν ξέρω, γιατί ούσιαστικά έικοσι μόνο χρόνια είναι πού μέ συνδέουν μέ τό χωριό. Αύτό πού εμαθα χωρίς νά είμαι άπόλυτα σίγουρος γιά τήν όρθότητα της πληροφορίας εΤναι πώς κάποτε κάποιος προοδευτικός καί εύφάνταστος Λευκαρίτης , ό ΛοΊζος Βαρέλλας, κουβάλησε αύτό τό ρολόί άπό τήν Γερμανία καί φρόντισε νά τοποθετηθεί στήν στέγη πάνω άπό τήν γραφική νεοκλασ­ σικού τύπου εϊσοδο τού Δημοτικού Σχολείου τών Λευκάρων. Γιά χρόνια όλόκληρα άπό τότε τό τεράστιο όμορφο ρολόί μετρούσε τά λεπτά καί κτυπούσαν στά τέταρτα καί στίς ώρες οί μικρές καμπανίτσες του . Ήταν κάτι μοναδικό στήν Κύπρο αύτό τό ρολόί. Πέρασαν χρόνια άπό τότε πολλά . Αύτός πού εφερε τό ρολόί γέρασε καί πέθανε . Μέ τά χρόνια φαίνεται πώς γέρασε καί τό ρολόϊ. Καί κάποτε σταμάτησε κι αύτού ή καρδιά νά δουλεύει . Οί καμπανίτσες του επαψαν χρόνια νά κτυπούν τά τέταρτα καί τίς ώρες . Τ ό ρολόί βουβά­ θηκε. Οί όνθρωποι πού δέθηκαν μαζί του γιά τόσα χρόνια, δέν γυρίζουν πιά σ' αύτό τά μάτια γιά νά δούν τήν ωρα : Έχουν τώρα στό χέρι ό καθένας τό δικό του ρολόϊ καί μάλιστα ήλεκτρονικό . Κι όφησαν χωρίς οΤκτο τό ρολόϊ τού χωριού νά μένει έκεί στήν στέγη τού σχολείου ερημο καί βουβό στή μοναξιά του . Κι όμως. Αύτό τό τεράστιο όμορφο ρολόϊ πού μας θυμίζει μιάν άξέχαστη έποχή τών Λευκάρων μέ τούςΛευκαρί­ τες νά πηγαινοέρχονται στό έξωτερικό καί νά κουβαλούνε στό χωριό μαζί μέ τόν πλούτο άπό τό μόχθο τους καί ό,ΤΙ καλό βρίσκανε στόν δρόμο τους, θόπρεπε νά τό όγκάλιαζαν όλοι μέ ίδιαίτερη άγάπη . Θά επρεπε άκόμα οί νεώτεροι , αύτοί πού μένουν στά Λεύκαρα καί βλέ­ πουν καθημερινά νά αύξάνεται τό ρεύμα τών έπισκεπτών-τουριστών στό χωριό, νά άντιληΦθούν πώς ή διόρθωση καί ή συντήρηση έκείνου τού γραφικού ρολογιού θά πρόσθετε άκόμα ενα στοιχείο ένδιαΦέρον­ τος στόν γύρω χώρο. 'Ίσως κάποτε, πρίν χρόνια, ό χρόνος νά σταμάτησε γιά τά Λεύ­ καρα. Τώρα όμως. μέσα στά νέα δεδομένα πού δημιουργήθηκαν στόν τόπο. τό χωριό άρχισε πάλι νά ξαναζωντανεύει, νά γίνεται κέντρο ένδι­ αΦέροντος καί ίδιαίτερα τουριστικού ένδιαΦέροντος. Αύτό όλοι τό ζούμε καθημερινά. Είναι λοιπόν καιρός κάποιος νά δη μέ συμπάθεια καί τό σταματημένο ρολόί καί νά φροντίσει γιά τήν έπιδιόρθωσή του . Καί άν δέν βρεθεί κάποιος ίδιώτης πού νά άναλόβει τιΙν πρωτοβουλία καί τήν δαπάνη, τότε θά πρέπει νά ένδιαφερθούν ή Σχολική' Εφορεία καί ό Κοινοτάρχης .. Εξ όλλου δέν νομίζω πώς οίκονομικό εΤναι τό πρό­ βλημα. Τά χρήματα εύκολα έξευρίσκονται. Πρέπει όπλώς κάποιος νά όναλάβει τήν πρωτοβουλία. Καί πιστεύω πώς στήν περίπτωση αύτή ό Είναι φανερή λοιπόν η συνεχής μείωση των μαθητών και η ανάγκη σοβαρής μελέτης του προβλήματος από όλους τους παράγοντες. Κλαίρη Αγγελίδου Κοινοτάρχης εχει τόν λόγο. Διευθύντρια Γυμνασίου Λευκάρων Χρ. Καραγιώργης 44 " 45 �• Περσεφόνη Κόκα (95 ετών) 9 Ιανου­ ορίου 1982 Γεννήσεις • Και το 1982 σημειώθηκαν 7 γεννή­ σεις στα Λεύκαρα - 4 αγόρια και 3 κορί­ ΝΕΑ τσια ΑΠΟ ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ ρίου Το ζευγάρι Παναγιώτη ς Αντώνη Θω ­ μά - Χρυστάλλα Γαβριήλ απόχτησαν αγόρι (Αντώνη), οι Ανδρέας Πα ύλου Χρυστάλλα Κορτάρη, αγόρι (Γιώργο), οι Νίκος Σταθιώτης - Χρύσω Θεοπίστου , κορίτσι (Σοφία), οι Αντώνης Χρ. Κωμο­ δρόμος (Κοινοτάρχης) - Χρυστάλλα Σί­ μου κορίτσι, (Μαρlλένα). οι Χάρης Κουμή Λουκά - Μαρία Αντώνη Γιαλλούρη , αγόρι (Ιάκωβο), οι Γεώργιος Μ. Πολή - • • • • • χιόνι ήταν μισό πόδι περίπου. Τα χιόνια τροπο στην Εκκλησία του Τιμίου Σταυ ­ διατηρήθηκαν τις επόμενες λίγες μέρες. ρού. • Είναι η δνις Ευδοκία Ξ. • γραμματέας του Γυμνασίου Λευκάρων Το κυνήγι που άρχισε φέτος στις 15 που του Νιόβρη χαραχτηρίζετοl από την πλη­ διορίστηκε Μητροπολίτη θώρα των λαγών και τον μικρό αριθμό πρόσφατα Κιτίου σαν το της τους Λευκαρίτες αυτούς απεβίωσαν πλή ­ ρεις ημερών Παρακάτω δίνουμε τα ονόματα, τις που συνέβησαν το Στα Λεύκαρα έγιναν φέτος 5 γάμοι . 1982 Βασίλης Κων/νου (Μοσφιλιώτης) • Κυριάκος Κυριακουδιού Νοεμβρίου 1982 ηλικίες και την ημερομην ία των θανάτων • 1982: (98 ετών) 25 Ο Ανδρέας Ηράκλη Χαραλάμπους απο τη Λάρνακα παντρεύτηκε τη Μαργα· ρίτα Στέλιου Ραουνά , ο Ανδρέας Κυριά· κου την . Ελλη Κώστα Παπανlκολά ου (Λεύκαρα), ο Νίκος Βάσου' Ορρου (Λευ ­ καρίτης της ΑΦρlκής) την Ανδρούλλα Κλεάνθους Ανδρέου απο τον Αγ . Αμβρό­ την ασφαλτόστρωση του δρόμου Λεuκάρων-Κόρνου. Ελπίζεται πως με τη διαπλάτυνση του δρόμου θα πυκνωθεί η κίνηση από τη Λευκωσία προς τα Λεύ­ καρα με ευεργΕτικά αποτελέσματα για την οικονομία της κωμόπολης. Ας σημει­ ωθεί πως ο υδατοφράκτης Λευκάρων σιο της Κερύνειας . βρίσκεται μόνο μερικές εκατοντάδες μέτρα στα δεξιά του δρόμου Κόρνου­ • Λευκάρων. • Γίνονται ενταTlκές εργασ ίες για την κης Λο'iζου Χριστοφόρου παντρεύτηκαν με κοπέλλες απο τον Αγ . Γιώργη της Σολέας ο πρώτος και απο τη Λευκωσία ο των ανέμων - μέχρι την Ακρόπολη . • Τέλος άλλοι νέοι του χωριού μας, οι Ξενής Θεόδουλου Χρίστου ΚQΙ Μιχαλά· ευθυγράμμιση του δρόμου απο το « ΣπίTl δεύτερος . Ο Δήμος Λευκάρων ανάλαβε εκστρα­ τεία για να καλύψει με πλακόστρωτο όσους δρόμους του χωριού δεν έχουν • Πολλοί Λευκαρίτες ή ΛευκαρίTlσσες παντρεύτηκαν κοπέλλες και νέους που ήρθαν στα Λεύκαρα ύστερα απο την Τουρκική εισβολή του 1974 κο, Που άσφαλτο ή μπετόν .. Ετσl οι δρόμοι γύρω από την Πηγήν έγιναν πολύ όμορφοl μια και ταιριάζουν τώρα με τους πέτρινους κατάγονται τοίχους των σΠΙTlών . Ι '1,1 συνέβησαν ταμίας για 11 Απριλίου 1982 Παναής Χ·· Αυγουστή (70 ετών) 29 (74 ετών) 28 lουνίου 1982 • Κώστας Γουρνή (66 ετών) 1 Αυγού · στου 1982 • Βασίλης Αχιλλεούδης (82 ετών) 6 Αυγούστου 1982 • Μαργαρίτα ΜlλTlάδου (70 ετών) 8 Αυγούστου 1982 • Ελένη Γιαννή Σπινθήρα (65 ετών) 26 Αυγούστου 1982 • Σοφία Μιχαήλ Γιαλλούρη (84 ετών) 14 Σεπτεμβρίου 1982 • Κοσμάς Χ' . Χαραλάμπους (67 ετών) 3 Οκτωβρίου 1982 • Παναγιώτης Κούμας (51 ετών) 14 Νοεμβρίου 1982 1982 στα Λεύκαρα. Οι πιο πολλοί απο • . Αρχισαν και συνεχίζονται ΟΙ εργασίες "tι θάνατοι τον Γάμοι πολύν κόπο. n Δεκαοχτώ από Εκκλησίας . περδικιών . Οι κυνηγοί στην περιοχή Λευ­ κάρων χτυπούν 1-2 περδίκια μετά από απο χωριά της Στιγμιότυπο όπ6 τήν πρώτη συνεστίαση τοϋ Συνδέσμου Λευκαριτών. πού δόθηκε στή Λευκωσία τ6 1981. π εριοχής Κερύνειος . 46 ... ι!l~_ _ 8 Αφρική Αυτοί που έφυγαν Σάββα, ετών) Σταυρού Κυριάκου Μουστάκα (81 Μαίου Αγίου Μηνά και Μαχαιρά. Για πρώτη φορά έχουμε γυναίκα επί­ (88 Μιχαήλ Ιερομονάχου (94 ετών) 22 ετών) Βαπτίσεις σπιτιών τους χιονισμένες. Στή Σωτήρα το Βaλάνης φεβρουαρίaυ 1982 • Χρυσανθία Αναστάση Αναστασίου (84 ετών) 26 Μαρτίου 1982 Στην Εκκλησία του Τιμίου Σταυρού έγιναν το 1982 18 βαπτίσεις παι δ ιών απο τα Λεύκαρα. Ενώ άλλα δυό παιδι ά από τα Λεύκαρα βαπτίσθηκαν στα Μοναστήρια ΚΟΙΝΩΝΙΚΕΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ Χριστάκης φεβρουαρίου 1982 (Ανδρέο). Στα Λεύκαρα χιόνισε νωρ ι ς φέτος. 1982 Ανδρι::ανή Κωνσταντίνου (Μαυροθα­ λaσσίτη) (65 ετών) 1 φεβρουαρίου 198 2 • Πολύμνια Παναγιώτη Γεωργίου κορίτσι (Ανδρεανή), οι Θράσος Χαρ. Θροσυβού ­ λου . Ελένη Χαρ Αχlλλέως, αγόρι Το πρωί της Κυριακής 5 του Δεκέβρη ΟΙ Λεuκaρίτες όντίκρυσον τις στέγες τ ων Μαρικού Νεοφύτου Πα ρaσκευά (89 ετών) 18 Ιανουαρίου 1982 • Ελένη Χρίστου (82 ετών) 25 Ιανουα ­ 47 �Ο ΛΕΟΝΑΡΝΤΟ ΝΤΑ ΒΙΝΤΣΙ ΚΑΙ ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΙΤΙΚΑ ΚΕΝΤΗΜΑΤΑ Κύπρο Εκδόθηκε, στις 15.6.1981, η αναμνηστική σειρά από 3 γραμματό· σημα των 50. 125 και 175 μιλς. Την ίδια μέρα κuκλοφόρησαν και οι απέναντι 3 κάρτες με σφραγίδα πρώ­ της ημέρας κuκλοφορίας !A.M.C. M~ξιμouμ Καρτς) ,01 οποίες φέρουν τα 3 γραμματόσημα και σχεTlκες παραστασεις ως ακολουθως: στα Κυπριακά γραμματόσημα και στις «A.M.C. MAXIMUM CARDS. ~ την τραπεζαρία του (αριστερά) στον ακρινό τοίχο της οποίας βρίσκεται ο « Μυστικός Δείπνος» που εικονίζεται στο γραμματόσημο των 125 μιλς. Το σχέδιο του κεντήματος του τραπεζομάντηλου στην τοιχογραφία αυτή πιστεύεται ότι ο ντα Βίντσι εμπνεύστηκε από το ΛευκαρίTlΚΟ κέντημα. γΙ Κάρτα αρ . 74: Κεντήτριεςστα Λεύκαρα και τογραμματόσημοτων 175 μιλς στο οποίο εικονίζεται ο Καθεδρικός Ναός του Μιλάνου και Λευκαρίτικο ,_.. ,~ _............_.' ,,,., ~.,' ~~~:.;:-~-~_:. κέντημα. "." Οι 3 αυτές κάρτες αποτελούν μέρος των «A.M.C. MAXIMUM CARDS" που άρχισαν να εκδίδονται από το 1977. Μέχρι σήμερα έχουν εκδοθεί 96 κάρτες. Κάθε κάρτα φέρεl το γραμματόσημο με τη σφραγίδα Πρώτης Ημέρας Κυκλο­ "' ~-".­ "γ'''''''-- -- α) Κάρτα αρ. 72: Το πορτραίτο του ντα Βίντσι και το γραμματόσημο των 50 μιλς με την αυτοπροσωπία του. β) Κάρτα αρ. 73: Το μοναστήρι της « Σάντα Μαρία ντελλε Γκράτσιε» και φορίας, επιμελημένη παράσταση σχετική με το κάθε γραμματόσημο ξεχωρι­ στά καθώς και λίγα βασικά λόγια (ελληνΙ,κά και αγγλικά) που βοηθούν τον :-!,' . ,........... '~..•. . . .'. _'' ' .. 1' m συλλέκτη να έλθει σε επαφή με τα ήθη και έθιμα της Κύπρου, τα διάφορα 4W .. σ_ .... <~.", .", :",,,.~ .. @ ,. ~-"' ';. "."~~-;'". • ' ~1'M1.;.--~ Η Κυπριακή Φιλοτελική Εταιρία εκτιμώσα την παρουσίαση της σειράς των καρτών αυτών έθεσε την έκδοση των υπό την αιγίδα της. ~, ~:~. -,",," "ίl! γεγονότα, την αρχαιολογία, ιστορία, γεωγραφία και γενικά οτιδήποτε σχετί­ ζεται με την Κύπρο μέσα από τα νέα γραμματόσημα. ....ι r- .'- ΧΡΙΣΤΟΔΟΥΛΟΣ Ν . ΑΧΙΛΛΕΟΥΔΗΣ • ® ~~~J ~!'Ι~Υκ~~ο~(RS ~~ t .ι,. '. ΥΠΟ ΤΗΝ ΑΙΠΔΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΙΑΚΗΣ ΦΙΛΟΤΕΛΙΚΗΣ ΕΤΑΙΡΙΑΣ ΟΙ ..A.M.C. Μάξιμουμ Kαρτςιo aπoτελαύνεvανέo στοιχείο γlατουςΦlλοτελlστές που ενδl­ αφέρανταl για τα κυπριακά γραμματόσημα . Εκδίδονται σε περιορισμένο αριθμό (2200 αρι­ θμημένα σετςlκάθε φορά που εκδίδεται νέα σειρά από κυπριακά γραμματόσημα. 500 ΧΡΟΝΙΑ ΜΙΟ 1 ΗΝ ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΝΤΑ BiN'rII IrΗΝ ΚΥΠΡΟ _ ..... c_ I ..' ... ,.,.-..... _ . "...............,.--.,.. .._ '''''" __.... _ \ _,. ._ _ ό .,..~:i>, ,............,'''''._ ~,-_ . ,~..... • οι.ο..ι ............. ...... ""'.,,.~.... ι"_ ...,-_.'.. ~... _ - ' ... "'_•.,..._,'",.. .,..~ ••''''' ...,..~,τ" _ _ _ ,,,, .........c:r... _ ......................_ ....... _ ........ ~ .- _w. .. SOO '(EARS FROM ΤΗΕ VISIT ΟΙ: ΟΑ νlΝCΙ το CypnU5 --· ..- ........._.- ... _1· .. : _ .... ~... ,...... ,,'"" _ ·ι ... a<>o ....... ' _ . . _ . .... _ _ .. _ _ .. .........".· ...... ...,. ... . _ _ ,,,._........ t _ ....... _ ~ .. _ .......... θα μπορούσατε να γίνετε και σεις συνδρομητής. παίρνοντας τις κάρτες αυτές για τον εαυτό σας ή για τα παιδιά σας. βοηθώντας τα έτσι να κρατήσουν επαφή με τον τόπο τους. Ταυτόχρονο θα έχετε και μια καλή επένδυση των χρημότων που θα δώσετε . Παραγγέλλοντας ΟTlΔΗΠΟΤΕ απ ' τον πιο κάτω κατάλογο. γίνεσθε αυτόματα συνδρο­ μητής κοι δικαιούσθε νο παίρνετε τις νέες εκδόσεις σε τιμή πρώτης ημέρας κυκλοφορίας: ~_,_c.,.- _"'"~ !O<> .... ',. ••" ....,..,.,.,.,.,_......................... " ,....-.,_ .. . FIΙΙSΤDAVQfISSUE 1"11881 ;ι_ αl Ολες οι εκδόσεις του 1982: 13 κάρτες ορ . 84-96 β) Ολες οι εκδόσεις του 1981: 14 κάρτες ορ . 70-83 γΙ Ολες οι εκδόσεις ταυ 1980: 30 κάρτες αρ . 40-69 (μαζί με την Οριστική 19801 δΙ Ολες οι εκδόσεις του 1979: 18 κάρτες αρ . 22-39 Ο Λεονάρντο ντα Βίντσι (1452-1519). Ιταλός ζωγράφος. γλύπτης. αρχι­ τέκτονας, μηχανικός, ποιητής και μουσικός, ΕπισκέφθηΚΕ την Κύπρο το 1481, όταν βασίλευΕ η Αικατερίνη Κορνάρο η οποία. σύμφωνα με την παρά· δαση, τον φιλοξένησε στο φρούρισ του Κολοσσιού . Σύμφωνa πάλι με την παράδοση ο ντα βίντσι κατά την Επίσκεψη του αυτή αγόρασε Λευκαρίτικο τραπεζομάντηλο το οποίο πρόσφερε σαν αφιέρωμα στον Καθεδρικό Ναό του Μιλάνου και το οποίο τοποθετήθηΚΕ στην Αγία Τράπεζα. Με την Ευκαιρία των 500 χρόνων από την Επίσκεψη του ντα Βίντσι στην ____ ~ 4~8 _____________________ εΙ Ολες οι εκδόσεις του 1978: 19 κάρτες αρ . 3 -21 στl Κάρτα αρ. 1 (ο ΑΡΧΙΕΠίσκοπος Μακάριος. 10.9 .19771 ζ� Ειδικό' Αλμπουμ χωρητικότητος 100 καρτών ηl ΟΛΑ ΤΑ ΑΝΩΤΕΡΩ ΜΑΖΙ ΜΕ ΤΟ ΑΛΜΠΟΥΜ λής. ΤιΜΗ [6 .350 8.400 27.00 12.000 15.500 6 .000 6.760 [82.000 ΣΗΜ ΕΙΩΣΗ : Οι συνδρομητές εξωτερικού ΕΠιβαρύνονται μεταχυδρομlκά τέλη αποστο. Μπορείτε να βρείτε τις κόρτες αυτές aπό τον προμηθευτή σας ή στη Φιλοτελlκή Εταιρία κάθε Σάββατο απόγευμα ή γράφοντας στη διεύθυνση : A.M.C. MAXIMUM CARDS Ρ.Ο.ΒΟΧ 3868 NICOSIA 4!! � Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Δήμος Λευκάρων, Περιοδικό "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Description An account of the resource Τα περιοδικά 21, 41, 61 και 81 έχουν στο τέλος ευρετήριο κατά θέμα και συγγραφέα. Το ευρετήριο του 21ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 1-20. Το ευρετήριο του 41ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 21-40. Το ευρετήριο του 61ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 41-60. Το ευρετήριο του 81ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 61-80. Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. Lefkara Municipality, Periodical "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource ''Τα Λεύκαρα'', τεύχος 01 Subject The topic of the resource Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα Description An account of the resource Τριμηνιαίο περιοδικό: Γενάρης-Μάρτης 1983. Εκδίδεται από το Σύνδεσμο Λευκαριτών. Creator An entity primarily responsible for making the resource Lefkara Association Σύνδεσμος Λευκάρων Source A related resource from which the described resource is derived Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Publisher An entity responsible for making the resource available Library of Cyprus University of Technology Digital Heritage Research Lab of Cyprus University of Technology Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1983 Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Rights Information about rights held in and over the resource Απαγορεύεται η δημοσίευση ή αναπαραγωγή, ηλεκτρονική ή άλλη χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του δημιουργού. Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource PDF Language A language of the resource EL Type The nature or genre of the resource Text Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context 1983vol01.pdf Coverage The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant 34.866129, 33.306324 Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα https://apsida.cut.ac.cy/files/original/792f69ebab4bd7ebf23667918b0eb1e3.pdf 628893d42a7a45209eeecb035c75f435 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Δήμος Λευκάρων, Περιοδικό "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Description An account of the resource Τα περιοδικά 21, 41, 61 και 81 έχουν στο τέλος ευρετήριο κατά θέμα και συγγραφέα. Το ευρετήριο του 21ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 1-20. Το ευρετήριο του 41ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 21-40. Το ευρετήριο του 61ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 41-60. Το ευρετήριο του 81ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 61-80. Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. Lefkara Municipality, Periodical "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource ''Τα Λεύκαρα'', τεύχος 02 Description An account of the resource Τριμηνιαίο περιοδικό: Απρίλης - Ιούνης 1983. Εκδίδεται από το Σύνδεσμο Λευκαριτών. Creator An entity primarily responsible for making the resource Lefkara Association Σύνδεσμος Λευκάρων Source A related resource from which the described resource is derived Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1983 Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Rights Information about rights held in and over the resource Απαγορεύεται η δημοσίευση ή αναπαραγωγή, ηλεκτρονική ή άλλη χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του δημιουργού. Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource PDF Language A language of the resource EL Type The nature or genre of the resource Text Coverage The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant 34.866129, 33.306324 Subject The topic of the resource Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα Publisher An entity responsible for making the resource available Library of Cyprus University of Technology Digital Heritage Research Lab of Cyprus University of Technology Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context 1983VOL2 Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα https://apsida.cut.ac.cy/files/original/38f4a8778ef31cdf8c736c291ec54b91.pdf 15d0c6235f4857873bb728c8b78f4011 Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Δήμος Λευκάρων, Περιοδικό "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Description An account of the resource Τα περιοδικά 21, 41, 61 και 81 έχουν στο τέλος ευρετήριο κατά θέμα και συγγραφέα. Το ευρετήριο του 21ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 1-20. Το ευρετήριο του 41ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 21-40. Το ευρετήριο του 61ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 41-60. Το ευρετήριο του 81ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 61-80. Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. Lefkara Municipality, Periodical "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource ''Τα Λεύκαρα'', τεύχος 03 Subject The topic of the resource Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα Creator An entity primarily responsible for making the resource Lefkara Association Σύνδεσμος Λευκάρων Source A related resource from which the described resource is derived Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1983 Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Rights Information about rights held in and over the resource Απαγορεύεται η δημοσίευση ή αναπαραγωγή, ηλεκτρονική ή άλλη χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του δημιουργού. Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource PDF Type The nature or genre of the resource Text Publisher An entity responsible for making the resource available Library of Cyprus University of Technology Digital Heritage Research Lab of Cyprus University of Technology Language A language of the resource EL Coverage The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant 34.866129, 33.306324 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context 1983vol03 Description An account of the resource Τριμηνιαίο περιοδικό: Ιούλης- Σεπτέμβρης 1983. Εκδίδεται από το Σύνδεσμο Λευκαριτών. Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα https://apsida.cut.ac.cy/files/original/60ef3a0c00fbc58babf2dc7cf079158f.pdf 04350a6746333409c9749c33c8e4d80e Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource Δήμος Λευκάρων, Περιοδικό "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Description An account of the resource Τα περιοδικά 21, 41, 61 και 81 έχουν στο τέλος ευρετήριο κατά θέμα και συγγραφέα. Το ευρετήριο του 21ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 1-20. Το ευρετήριο του 41ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 21-40. Το ευρετήριο του 61ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 41-60. Το ευρετήριο του 81ου περιοδικού αφορά τα άρθρα που δημοσιεύθηκαν στα περιοδικά 61-80. Alternative Title An alternative name for the resource. The distinction between titles and alternative titles is application-specific. Lefkara Municipality, Periodical "ΤΑ ΛΕΥΚΑΡΑ" Text A resource consisting primarily of words for reading. Examples include books, letters, dissertations, poems, newspapers, articles, archives of mailing lists. Note that facsimiles or images of texts are still of the genre Text. Dublin Core The Dublin Core metadata element set is common to all Omeka records, including items, files, and collections. For more information see, http://dublincore.org/documents/dces/. Title A name given to the resource ''Τα Λεύκαρα'', τεύχος 04 Subject The topic of the resource Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα Description An account of the resource Τριμηνιαίο περιοδικό: Οκτώβρης-Δεκέμβρης 1983. Εκδίδεται από το Σύνδεσμο Λευκαριτών. Creator An entity primarily responsible for making the resource Lefkara Association Σύνδεσμος Λευκάρων Source A related resource from which the described resource is derived Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Publisher An entity responsible for making the resource available Library of Cyprus University of Technology Digital Heritage Research Lab of Cyprus University of Technology Date A point or period of time associated with an event in the lifecycle of the resource 1983 Contributor An entity responsible for making contributions to the resource Lefkara Municipality Δήμος Λευκάρων Rights Information about rights held in and over the resource Απαγορεύεται η δημοσίευση ή αναπαραγωγή, ηλεκτρονική ή άλλη χωρίς τη γραπτή συγκατάθεση του δημιουργού. Format The file format, physical medium, or dimensions of the resource PDF Language A language of the resource EL Type The nature or genre of the resource Text Coverage The spatial or temporal topic of the resource, the spatial applicability of the resource, or the jurisdiction under which the resource is relevant 34.866129, 33.306324 Identifier An unambiguous reference to the resource within a given context 1983vol04 Periodicals--Cyprus--Lefkara Περιοδικές εκδόσεις--Κύπρος--Λεύκαρα